Rusya’ya taviz ziyareti

İsrail’e ait savaş uçakları Şam ve civarında aralarında Mezze Askeri Üssü’nün de olduğu birçok noktaya hava saldırısı yaptı. Saldırının ardından İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu’nun Savunma Bakanlığı’na gitmesi dikkat çekerken, İran ve Hizbullah’ın karşılık vermesi ihtimaline karşı ülkenin kuzeyinde İsrail’in “demir kubbe” olarak isimlendirdiği hava savunma sisteminin yerleştirileceği bildirildi. Netanyahu, Putin ile 2018 yılı içerisinde yaptığı birçok görüşmede İran’ın Suriye’deki varlığının kendileri için tehdit olduğunu ifade etmiş ve İran güçlerinin İsrail sınırlarına 90 kilometre uzakta olmasını Rusya’ya kabul ettirmişti. 5 Ağustos’ta başlayan ve Han Şeyhun’un alınmasıyla sonuçlanan son operasyona İran’a bağlı güçlerin de “görünmez oyuncu” olarak dahil edildiği belirtiliyor.

Morek çemberde

Türk devletinin Han Şeyhun’un güneyindeki Morek kasabasına bağlı Zawiye dağında bulunan 9 nolu gözlem noktası da 6 gündür rejim ve Rus güçlerinin çemberinde.  Suriye ordusunun Rusya destekli Kaplan Kuvvetleri Komutanı Süheyl Hasan, helikopterle Türk gözlem noktasının üzerinden bir tur attı ve Morek’in üzerinde asker postalların göründüğü bir fotoğrafla da sert bir mesajı verildi. Bu gelişmeler karşısında Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, iki hafta sonra Ankara’da yapılacak Rusya, İran ve Türkiye üçlü zirvesini beklemeden Moskova gidiyor. 27 Ağustos’ta yapılacak olan ‘olağanüstü’ görüşmede Erdoğan’ın gözlem noktasından çekilmemek için Putin’e Soçi Mutabakatı’nda taahhüt ettiği ancak gerçekleştirmediği M5 ile M4 otobanını TSK gözetiminde açmayı teklif edeceği tahmin ediliyor.  Erdoğan, söz konusu teklifi Putin’e kabul ettirerek, Morek’teki çemberi kırmayı ve gözlem noktalarına yeni bir görev yükleyerek İdlib’te kalmayı sürdürmeyi hedefleyecek.

Şam’dan ‘imha ederiz’ çıkışı

Erdoğan’ın görüşme talebinin Rusya tarafından kabul edilmesinin ardından, Şam’dan “Türkiye’nin gözlem noktalarını imha edebiliriz” açıklaması geldi. Suriye Devlet Başkanı Beşşar Esad’ın danışmanı Buseyna Şaban, “Gözlem noktalarını silah transfer tesislerine ve Suriye toprakları işgal noktalarına dönüştürdü. Morek’teki Türk gözlem noktası kuşatma altında. Suriye ordusu, Türk gözlem noktalarını ve militanları imha edebilir” dedi.

Şam’ı konuşturan Moskova

Bu açıklamanın Rusya’dan bağımsız yapılmadığı, hatta Rusya tarafından yaptırıldığı ihtimali oldukça yüksek. Erdoğan’ın söz konusu teklifi Rusya’ya kabul ettirmesi durumunda Türkiye’nin varlığı “yol güvenliği” gibi bir misyonuna evrilmiş olacak. İdlib’teki silahlı grupların buna nasıl reaksiyon göstereceği ise merak ediliyor. Türkiye, Rusya ile yeni anlaşmalar yapsa bile bunu sahada ne kadar sürdüreceği ise şüpheli. Çünkü sahadaki çete grupları ile Türkiye Han Şeyhun yenilgisiyle birlikte daha da artan bir güvensizlik durumu yaşanıyor. Türkiye sınırında bulunan Atme mülteci kampındaki çeteler ve aileleri Han Şeyhun’un düşmesi sonrası “Hain Türk ordusu” sloganları atarak eylem düzenledi. Ayrıca çete gruplarının kurduğu Fetih El-Mubin operasyon odası komutanlarından Kuteybe Ebu Ebdo, “Türk ordusunun noktalarına güvenmeyin” açıklaması yapmıştı. Diğer yandan İdlib’teki silahlı gruplar da Han Şeyhun’un düşmesinden dolayı birbirini suçlamaya devam ediyor.