Rusya ve Suriye’nin bombardımanları nedeniyle İdlib’de zor günler geçiren HTŞ, koruyucusu pozisyonunda bulunan Türk devletine “Mevzileri güçlerdir, yoksa Suriye ordusu Türkiye sınırına ulaşır” mesajını iletti.
Rusya ve Suriye’nin, 30 Nisan’dan bu yana başlattığı bombardıman karşısında oldukça zorlanan El Kaide’nin Suriye versiyonu Heyet Tahrir El Şam (HTŞ) çete grubu, şimdiye kadar kendisini koruyan ve kollayan Türk devletine “Rusya ve Suriye’nin bombardımanını engelle” çağrısı yaptı.
Çete örgütü “endişesini” yüksek sesle dile getirirken, mevzilerinin güçlendirilmemesi durumunda Suriye ordusunun, Türkiye sınırına kadar ilerleyebileceğini de ifade etti.
30 Nisan’dan itibaren başlayan hava bombardımanları sırasında Efrîn ve El Bab gibi Türk işgalinde bulunan bölgelerden HTŞ’ye yardım amacıyla çok sayıda çetenin gittiği sürekli gündeme gelmişti. Uluslararası alanda faaliyet yürüten önemli haber ajanlasları bu yönlü haberler geçmişti. Ancak, HTŞ’nin böyle bir açıklama yapması bu çete örgütü ile Türk devleti arasında yoğun ilişkiler olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
‘Mevzilerimizi güçlendir’
Önceki adı El Nusra olan ancak uluslararası güçler ve Birleşmiş Milletler’in (BM) terör örgütleri listesinden kurtulmak için adını Heyet Tahrir El Şam (HTŞ) olarak değiştiren El Kaide kökenli radikal dinci çete grubu, işgal altında tuttuğu İdlib ve çevresi için Ankara’ya ilginç bir çağrıda bulundu.
Reuter haber ajansına konuşan HTŞ’nin bünyesinde faaliyet gösteren ve kendisini ‘Kurtuluş Hükümeti’ olarak gösteren oluşumun lideri Fewaz Hilal, İdlib’de ilerleyen Suriye ordusunun Türkiye sınırına dayanacağını söyledi.
Hilal; Türkiye, Rusya ve İran’ın garantörleri olduğu Astana ve Soçi süreçlerini hatırlatarak Türk ordusunun İdlib eyaleti çevresinde 12 gözlem noktası olduğunu belirtterek, Türkiye’nin buraları ve çetelerin ellerindeki mevzileri güçlendirmesi aksi durumda Suriye’nin Türkiye sınırına kadar ilerleme kaydedeceğini söyledi. Hilal “Bu korkunç saldırı çok şiddetli bir savaş. Suriye ordusunun Hama’nın kuzeyinde ve İdlib’in güneyinde mevzilerimizi kırması halinde, sınır hattına varana kadar durmayacaklardır” diye konuştu.
Hilal, Mayıs ayı başında 2 Türk askerinin Suriye ordusunun açtığı ateşte yaralandığını hatırlatarak şunları söyledi: “Türk mevzilerinin oluşturulmasına halka koruma sağlayacağı umuduyla izin verilmişti. Ancak gerçekler, bu mevzilerin kendilerini de koruyamadığını söylüyor. Türk tarafının oluşturduğu bu mevzileri ve girdikleri alanları korumasını, ayrıca bulundukları bölgelere Rus ve Suriye jetlerinin uçuşunu ve bombardımanları engellemelerini umuyoruz. Bu mevziler ve etrafındaki alan bombalanıyor ve Türk askeri yaralanıyorsa bu bazı soru işaretleri yaratıyor. Ankara’nın bölgedeki rolünü ve bu gözlem noktalarıyla ne istediğini netleştirmesi gerektiğini. Bu saldırının püskürtülmesi konusunda hepimiz endişeliyiz.”
Hilal, Suriye ordusunun kasaba ve köylerini ele geçirmesinin ardından İdlib’deki mevzilerin Guta, Humus ve Dera gibi bölgelerden gelen çeteler tarafından güçlendirildiğini vurguladı, “Bu gruplar başarılı bir muharebe doktrinine sahip” iddiasında bulundu.
HTŞ çeteleri adına yapılan bu açıklamayı gazeteci Ferda Çetin kendi Twitter hesabında “Deniz bitti, Erdoğan ve Hulusi Akar’ın başı belada. El Kaide’nin Suriye kolu ve Türk devletinin sahadaki ortağı Heyet Tahrir El Şam, sıkışınca ortağını uyarmış; ‘İdlib’de mevziler kırılırsa rejim Türkiye sınırına kadar ilerler” ifadeleriyle yorumladı.
Türkiye çete ve silah gönderiyor
Öte yandan Türkiye’nin çetelere silah ve cephane takviyesi yaptığı yönünde de haberler geliyor.
İdlib’deki çatışmalara katılan HTŞ dışındaki diğer çete gruplarının üst düzey yöneticilerinin Cumartesi günkü açıklamasında Türkiye’nin, Suriye ve Rusya’nın operasyonunun püskürtülmesi için yeni silah ve çete sevkiyatı yaptığı belirtilmişti.
19 ve 20 Mayıs’ta rejim ateşkes ilan etmişti. Ancak ateşkese rağmen çetelere “Hazırlıklara devam edin” talimatının gittiği çetelerin bir çok noktada Suriye askerlerine saldırdığı belirtilmişti.
Yine HTŞ çeteleri ile Rusya’nın hava desteği sağladığı Suriye rejim güçleri arasında yaşanan çatışmalarda Türk devletinin, Lazkiye’de Rusya güçlerini kuşatma altına almak için çetelere destek verdiği haberleri kamuoyuna yansımıştı.
Türk devleti ve çeteleri hazırlıklarının yanı sıra bu süre zarfında sürekli manipülatif yollara da başvurdu. Çeteler, Türk Rusya ve Suriye’nin kimyasal gaz kullandığına dair haberler de yaydı.
İran’ın pozisyonu
Neredeyse bir ayı bulan Suriye ve Rusya’nın operasyonunda merak edilen bir durum İran’ın pozisyonu. İran, bu operasyonda aktif olarak Suriye ve Rusya’nın yanında yer almıyor. Bunun en önemli nedeni, ABD ve İsrail başta olmak üzere uluslararası ve bölgesel güçlerin İran’a olan tepkisi. Rusya ve Suriye, Batı’nın İdlib operasyonuna yönelik gelecek olası bir tepkinin önüne geçmek amacıyla İran’a bu operasyonda yer vermedi. Ayrıca, Suriye’de her ne kadar aynı cenahta olsa da Rusya ve İran arasındaki nüfuz rekabetinden dolayı İran’ın operasyonda bulunmaması Rusya’nın işine gelen bir durum.
2015’ten beri çetelerin denetiminde
İdlib 2015 yılının ilkbahar-yaz döneminde ana gövdesini Nusra Cephesi (bugünkü Heyet Tahrir El Şam) ve Ahrar el Şam’ın oluşturduğu Fetih Ordusu adlı çete grubunun eline geçti. İç savaş boyunca Suriye ordusunun aldığı en ağır yenilgilerden biri de buydu. Suriye ordusu, Humus tarafında da DAİŞ’in yoğun saldırısı üzerine iki cephede ağır yenilgi almıştı. Ancak bu saldırıların ardından Rusya Suriye savaşında askeri anlamda da rejimin yanında yer aldı.
Heyet Tahrir El Şam, İdlib ve çevresine hakim. Ocak ayında Nureddin Zenki ve Ahrar el Şam gibi diğer çete örgütlerine yönelik saldırılarda bulundu ve bu grupları İdlib dışına çıkartarak büyük oranda İdlib kenti ve eyaletinde denetimi ele geçirdi.
Çete grubu daha önce El Kaide’nin Suriye kolu olan Nusra Cephesi olarak biliniyordu, daha sonra Nusra’dan kopup 2016’da isim değiştirdi. Birleşmiş Milletler, Heyet Tahrir El Şam’ı terör örgütü kabul ediyor. Daha ilginç olan ise bugün Suriye’de neredeyse Heyet Tahrir El Şam ile kader birliği yapan Türkiye de, geçtiğimiz yıl bu çete grubunu terör listesine almıştı.
Bombardıman devam ediyor
Suriye rejim güçleri tarafından İdlib’in güneyine bombardıman devam ediyor.
ANHA’nın aktardığına göre Suriye İnsan Hakları Gözlem Evi (SOHR), Suriye rejim güçlerinin Rusya desteğiyle İdlib’in güneyine ve Hebit bölgesine yönelik saldırı ve bombardımanının sürdüğünü belirtti.
15’ten fazla helikopter ile önceki geceden beri bölgeye en az 49 varil bombasının atıldığı ve Hama’nın güneyindeki Hiş, Qesabiye ve Kefer Eyn bölgelerine de varil bombalarının atıldığı bildirildi.
Savaş uçakları tarafından dün sabah saatlerinden itibaren Hebit 9 kez, Qesabiye 3 kez, Tirmile, Neqir ve Kefer Since bölgeleri ikişer kez bombalandığı belirtildi.
Hebit, Abidin, Kefer Since, Mereta Herme ve Han Şeyhun çevresine; İdlib’in güneyi ve Kefir Zita, Zekat, Letamne çevresine ve Hama’nın kuzey ve kuzey batısı ile Halep’in güneyindeki Resim İs, Kesibiye ve Tilhide bölgelerine en az 245 top ve roket atışının yapıldığı belirtildi.
Hama’nın kuzeybatısında ve Gab Ovası çevresinde rejim güçleri ile çete grupları arasında çatışmaların yaşandığı ve çatışmalar sonucunda her iki tarafta da kayıpların yaşandığı bildirildi.
HABER MERKEZİ