- ABD-İran pazarlığı yine çöktü. Rejim, savaş tazminatı ve Hürmüz güvencesi isterken, Trump, yanıt olarak “Beğenmedim” dedi.
ABD-İran savaşını sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimler yeni bir krizle karşı karşıya kaldı. Taraflar 14 maddelik öneri listesini karşılıklı reddetti. ABD Başkanı Donald Trump, olası “barış görüşmelerine” taslak olması için hazırlanan 14 maddelik öneri listesine İran'ın verdiği karşı teklifi reddetti.
Nükleer programın bu müzakerelerden ayrı tutulmasını isteyen İran rejimi, “savaşın tüm cephelerde derhal sona erdirilmesini, ABD deniz ablukasının durdurulmasını, savaş tazminatı ödemesini, yaptırımları kaldırmasını, el konulan İran varlıklarının iade edilmesini ve İran'a yönelik daha fazla saldırı yapılmayacağına dair garantiler vermesi” gibi şartlar sundu.
Hürmüz pazarlığın merkezinde
Rejimin şartları arasında Hürmüz Boğazı’nın öne çıkması dikkat çekti. Küresel enerji ticareti açısından kritik öneme sahip boğaz üzerindeki egemenlik vurgusu, görüşmelerin yalnızca askeri tansiyonla sınırlı kalmadığını; enerji arzı, petrol sevkiyatı ve bölgesel güvenlik başlıklarını da kapsadığını gösterdi. Bu nedenle İran’ın yanıtı, piyasalarda jeopolitik risk algısını artırabilecek yeni bir başlık olarak değerlendiriliyor.
Trump, rejimin şartlarını beğenmemiş!
Trump, rejimin şartları için, "İran'ın sözde 'Temsilcilerinden' gelen yanıtı az önce okudum. Beğenmedim kesinlikle kabul edilemez” açıklamasını yaptı.
Axios, Trump yönetiminin 14 maddelik yazısının, “İran'ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini askıya alması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı'ndan serbest geçişin yeniden sağlanması” gibi maddeler içerdiğini bildirmişti.
İran rejiminin Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, 10 Mayıs'ta yaptığı X paylaşımında pazarlığa doğrudan atıfta bulunmasa da "Düşmanın önünde asla başımızı eğmeyeceğiz. Diyalog veya müzakereden bahsedilmesi teslimiyet veya geri çekilme anlamına gelmez" ifadelerini kullandı.
Savaş uzuyor
Rejim medyası ise ABD’nin teklifinin Tahran tarafından “teslimiyet” olarak değerlendirildiği belirtildi. Rejimin, teklifin mevcut haliyle çatışmayı sonlandırmaktan çok Tahran’ı ağır koşulları kabul etmeye zorladığı görüşünde olduğu aktarıldı. Böylece taraflar arasında ateşkesi kalıcı hale getirme ve savaşı sona erdirme arayışları bir kez daha belirsizliğe girdi.
Nisan ayı başında ilan edilen ateşkes yaşanan çatışmalara karşın büyük ölçüde işlerliğini sürdürdü. Mayıs ayının ilk haftasında Trump, savaşın "çabuk biteceği" iddiasını tekrarladı. Ardından 6 Mayıs'ta İran'ın bir anlaşmaya yanaşmaması durumunda bombardımanla tehdit etti. Rejim ise tehditlere tehditle yanıt veriyor. Savaşın taraflarından olan ABD’nin müttefiki İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu da savaşın sona ermesi için İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokunun "ortadan kaldırılması" gerektiğini savundu. TAHRAN
