İsviçre Gündemi


İsviçre Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin kuruluş ilkeleri ve üye devletlerin yükümlülükleri doğrultusunda, savaş ve insanlık suçluları için özel bir birim kurarak tarafsızlığını yeniden hatırladı. 2001 yılında Roma şartını imzalayan ve 2011’de yasalarını Uluslararası Ceza Mahkemesi hukukuna uyarlayan İsviçre devleti geçte olsa harekete geçti.
Uzun süredir hazırlıkları sürdürülen çalışma için oluşturulan merkez, Fedaral Savcılığa bağlı olacak ve iki fedaral polis müfetişi ve 3 hukuk uzmanı görev yapacak. İsviçre bu adımla Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM)’nin çalışmalarına destek sunmakla kalmayacak, İsviçre bağlantılı savaş ve insanlık suçu işleyenleri izleyip, yargılanmasını sağlayacak. Kuruluşunda Af Örgütü, Cenevre İzleme Komitesi gibi çok sayıda sivil örgütün baskılarının etkili olduğu mekanizmanın devreye girmesiyle, savcılar da bir dizi dava için harekete geçti.
Savaş ve insanlık suçlarını izleme merkezi, İsviçre’ye iltica eden ama söz konusu suçları işleyenleri yargı önüne çıkarmakla kalmayıp, İsviçre’ye kaçmak zorunda kalan savaş kurbanlarının başvuruları halinde  söz konusu suçlara bulaşanlar hakkında da davalar açabilecek ve UCM’yi harekete geçirebilecek. Bilindiği gibi İsviçre’nin yasal düzenlemelerinde savaş ve insanlık suçu sayılan soykırımların övülmesi, yok sayılması bile suç kamsamına alınmış ve Türkiye’nin AB’den sorumlu Bakanı Egemen Bağış ve Doğu Perinçek Ermeni soykırımını inkar ettikleri için yargılanmış ve haklarında davalar açılmıştı.
İsviçre Hükümeti de söz konusu merkezin kurulmasından sonra yaptığı açıklamada “İsviçre’de insanlık ve savaş suçlularının artık daha titiz takip edileceğini ve adalet mekanızmasının harekete geçeceğini” vurguladı. Merkezin kuruluşuyla yargılamalar da başladı. Tedavi için Cenevre’ye gelen ve savaş suçlusu olarak itham edilen 75 yaşındaki Cezayir eski Savunma Bakanı Khaled Nezzar, Cenevre’de gözaltına alındı. Savcılar şimdi Nezzar’ın İsviçre’ye iltica eden ve Cezayir’de kalan kurbanlarıyla görüşerek davayı sürdürüyor. İkinci isim Guatamala eski polis şefi Erwin Sperisen. Kendisi hem İsviçre hem Guatamala vatandaşı. Guatamala’da 2004-2007 yılında yargısız infazlar yapmakla suçlanıyor. O da tutuklandı ve davası sürüyor.
Fedaral Savcılık sözcüsü Jeannette Balmer, savaş ve insanlık suçluları biriminin boş durmadığını İsviçre bağlantılı, yabancı uyruklu eski Yugoslavya, Kuzey Afrika, Ortadoğu, Orta Asya kökenli sekiz davanın sürdüğünü belirterek, İsviçre’nin insanlığa karşı işlenmiş suçlar konusunda daha da ileriye gideceğinin sinyallerini veriyor. Özetle Cenevre Konvensiyonu gibi önemli uluslararası anlaşmaya ev sahipliği yapan, tarafsızlığıyla birçok uluslararası çatışmaya arabuluculuğa soyunan İsviçre’nin insanlık ve savaş suçlularının yargılanması için kurbanlarına kapılarını açması, titizlik ve kararlılıkla yargılamalara başlaması umut vermektedir. Savaş kurbanlarının harekete geçme zamanıdır.