M. ZAHİT EKİNCİ / HAMBURG
Almanya'nın dönem başkanlığında Hamburg’ta yapılan AGİT zirvesi Kürdistanlılar, Alman sivil toplum kurumları ve örgütler tarafından protesto edildi. Savaş politikalarına tepki gösteren göstericiler zirveye katılan Türk Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu’na da "Burada istenmiyorsunuz" dedi.
Almanya'nın Hamburg kentinde Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT) Zirvesi yapıldı. Perşembe günü başlayan zirvenin açılışını ev sahibi Almanya'nın Dışişleri Bakanı Frank-Walter Steinmeier yaptı. Dün sona eren zirveye Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'nun da aralarında bulunduğu ve ABD ile Rusya başta olmak üzere 57 üye ülkeden toplam 50 dışişleri bakanı katıldı.
Suriye ve Ukrayna masaya yatırıldı
Zirvede Halep özelinde Suriye ve Ukrayna konuları ön plana çıktı. Zirve sırasında Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’in yanısıra Alman mevkidaşı Steinmeier ile bir araya geldi.
İkili görüşmelerde Halep'te ateşkesin yürürlüğe girmesi konusu ele alındı. Lavrov, daha Hamburg’tayken sivillerin tahliyesi için Halep’te geçici bir süreliğine ateşkes ilan edildiğini duyurdu.
Kerry Erdoğan’ı hedef aldı
Öte yandan Kerry zirvede yaptığı konuşmada, AGİT üyesi bazı ülkelerde demokrasi ve insan hakları ihlallerinden duydukları kaygıyı dile getirdi. Kerry’nin "Bazı liderlerin gücünü pekiştirmek için anayasayı değiştirme hamlelerini görüyoruz.(...) Bütün bunlar AGİT’in temel kurucu ilkelerine açık saldırı oluşturmaktadır" şeklindeki sözleri Türkiye’de başkanlık sistemi için anayasanın değiştirilmesini isteyen Erdoğan’a yönelik eleştiri olarak yorumlandı.
Hamburg ablukaya alındı
Bu arada AGİT Zirvesi için Hamburg ablukaya alındı. Bakanların güvenliği için 13 bin polis görevlendirildi. Tarihinin en büyük polis yığınağına şahit olan Hamburg’taki uygulamalar "olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmiş gibi" yorumlandı. Zirvenin yapıldığı Hamburg Parlementosu ve Hamburg Mesehalle semtleri polis kuşatması alındı. Mahalle sakinleri dahi kimliklerini göstererek giriş-çıkış yapabildi. Alman ordusu 57 ülkenin bakanlarını korumak için savaş uçaklarını hazır tuttu. Ayrıca 10 adet polis helikopteri, 62 polis köpeği ve 37 adet atlı polis görevlendirildi. Tüm bu sıkı güvenlik önlemleri gelecek yıl Haziran ayında Hamburg’da yapılacak G20 zirvesinin bir provası olarak görülüyor.
Dışarda protesto vardı
Ancak polisin tüm engelleme girişimlerine rağmen AGİT zirvesi; Kürdistanlılar, Alman sivil toplum kurumları ve örgütleri tarafından protesto edildi. Hamburg Merkezi Tren İstasyonu'nda başlayan yürüyüşe binin üzerinde kişi katıldı. Yürüyüşte sık sık Kürtler ile muhaliflere karşı topyekün saldırıya geçen Türk devleti ile zirvedeki temsilcisi Çavuşoğlu aleyhine sloganlar atıldı.
OHAL rüzgarı estirildi
Polisin son 3 gündür ablukaya aldığı Hamburg'da yürüyüş esnasında da OHAL rüzgarı estirildi. Yürüyüşe katılan Sol Parti Hamburg Milletvekili Cansu Özdemir kentin OHAL bölgesine çevrilmesine tepki göstererek "Milletvekili olmama rağmen ben bile güçlükle parlamentoya girebildim" dedi.
Erdoğan’la işbirliğine son verin
Eyleme katılan insan hakları aktivisti ve sanatçı Leman Stehn, AGİT üyesi ülkelerin, 15 Temmuz darbe girişimini bahane ederek ülkesinde demokrasi ve insan haklarını askıya alan, HDP başta olmak üzere muhaliflere yönelen Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile işbirliği yapmasını eleştirerek "Bu ülkelerin maddi ve manevi desteği olmasaydı Erdoğan bu gücü kendinde bulamazdı" dedi.
Tescilli faşistleri burada istemiyoruz
Almanya Demokratik Kürt Toplum Merkezi (NAV-DEM) adına konuşan hukukçu Yavuz Fersoğlu ise Mevlüt Çavuşoğlu gibi tescilli faşistleri Hamburg'da görmek istemediklerini ifade etti.
Çavuşoğlu aile fotoğrafına girmedi
Zirve sonunda çekilen aile fotoğrafında Türk Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu'nun olmaması ise dikkat çekti. Ev sahibi Steinmeier'in hemen sol yanında Türkiye ile AB ilişkilerinin dondurulmasını isteyen Avusturya Dışişleri Bakanı Sebastian Kurz’un yer alması Çavuşoğlu'nun kareye girmemesinin nedeni olarak yorumlandı. Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile zirve bitmeden Hamburg'u sıkı güvenlik önlemleri altında terk eden ABD Dışişleri Bakanı Kerry de aile fotoğrafında yer almadı.