Serehawanayişê 28ê Adare de verê zilmî dewlete şarê Amedî serehawanabî, hetanî 7 serrê ra hetanî 70 serrê her kes vejîyaybî taxan û şehîdanê xo ra wayîr vejyabî. Erdogan zî no dem vat bî ke emrê ci bibo bila bibo; cenî bibo, doman bibo qetil bikê. LÊL AMED AMED Serrê 2000î de mîyanê TSK Û PKKî de pêkewtişan bi adirbestî vindertbî, serra 2004î de adirbest hewna xîrab bibê la Hereketo Kurd, Meclîs de temsîlîyet qezenc kerdbî, yew prosesê çareserî ra behs ameynî kerdiş. Mabenê rayedarê PKK û wezîfedarê dewlete de pêvînayişan destpê kerdbî la her serre pîrozkerdişê Newroze ra dewlete astengî vetinê. Newroza 2006î goreyê serrê bîn hîna bi xilwet vîyartbî. 24ê adare xeberêk Cografyayê Kurdistanî de vengo gird ardbî, Muşî de 14 gerîlla demê pêkewtişî de cuya xo dabî. Malbatê ke waştî cenazeyê xo bigê, nêeşkîyayê domananê xo teşhîs bikê, çimkî laşê gerîllayan bi hovane ameybî veşnayiş. No dem Partîya Komelo Demokratîk (DTP) aşkera kerd ke gerîllayan bi çekê kîmyewî ameyî qetilkerdiş la îqtîdarê AKPî red kerdinê. Roja 28ê Adare şarê Amedî seba defînkerdişê şehîdê xo Bulwarê Medîneyî, verê Camîyê Şefîk Efendîyî de nêzdî 20 hezar kesê kom bibî. Demê merasîmî Wekîlê DTPî Hatîp Dîcle vat bî ke: “Şar Newroze de aştî qîra la şarî ra bi operasyonê 24ê adare cewab ame dayiş û no nêzdîbîyayiş şarê Kurdî ra bêrêzî yo.” Demê agêrayişî cenazeyan beşdaran waştî bimeşî, rayîrî ser o Qaraqolê 10ê Nîsane estbî û uca de polîsan beşdaran ra heqeretê provokatîf kerdê û peynî zî hêrişê beşdaran kerdê. Bi no hêrişê polîsan do çalakîya 28ê Adare destpê bikerdêne. Roja Yewin (28ê Adare) Verê Qeraqolê 10ê Nîsane pêkewtişan bi lezî vila bîyê, taybetî mintiqayê Rezan û Ofîsî de çalakîyan ra polîsan bi gazê bombe û bi çekê raştin hêriş kerdinê, çalakgeran zî seba pawitişê xo kerra û molotof şuxilnaynê. Peynîya 6 serran sifte esnafan kepengê xo qefelnayê. Tena mintiqaya Ofîsî de tay tay esnaf kepengê xo nêqefelnaybî, çalakgeran zî nê esnafan ra hîşyarê xo kerdinê. Merkezê bajarî ra 15 serrê bî ke cendirmeyan nêameybî la hîna roja yewine Walîyeyî vengê cendirmeyan da. Lojmanê polîs û lejkeran ameyê vilakerdiş û malbatê înan berdê salonê sporan. Pêkewtişan bi lezî domyaynê. Na roje bajarî ra xeber ame ke di kesê birîndar kewtê, nameyê nê kesan zî Mehmet Akbulut (18) û Halîl Sogut (78) bî. çi heyfo ke nê kesî zî mîyanê çend rojan cuya xo dayê. Beyraqa Konfederalîzmê Demokratîke Eynî saetan zî yew cenazeya gerîllaya HPGî zî Sêrt de ameynî defînkerdiş, demê merasîmî Muhlîs Ete (16) waşt ke koyê mezele ser o Beyraqa Konfederalîzmê Demokratîke bileqno la belê hetê qorîcî û cendirmeyan ame qetilkerdiş. Pêkewtişan êdî Sêrt ra zî vila bibê, Muhlîs Ete birîndar xelisya bî. Saetê şewe de Amed de hûmara binçiman 100î vîyart bî, birîndaran zî nêweşxaneyan ra ameybî berdiş. Rayberê ÎHDî Mehdî Perînçek vat bî ke verê servîsê acîlan polîsan vindenê û kamê ke yenê gênê binçiman. Rayedarê DTP û Serekê Şaredarîya Girde ya Amedî Osman Baydemîr zî nêweşxane de birîndaran zîyaret kerdinê. Mabenê dewlete û çalakgeran de ray ray pêvînayişî ameynî kerdiş, peynî zî çend saetî pêkewtişan vindertinê. Roja diyine (29ê Adare) Sibayê roja diyine, heme mintiqayê bajarî ra qewetê lejker û polîsê dewlete ameyê cadayiş. Tanq û wesayîtê bi zirx heme kuçe bajarî de gêraynê. Esnaf hewna kepengê xo qefelnaybî û şar hewna vejyaybî teberi. Unîversîteya Dîcleyî de wendekaran çalakîyanê xo viraştî û lîseyan de zî dersan ameynê boykotkerdiş. Wendekaran hetê polîsan bi kêfî ameynî binçimgirewtiş. Însîyatîfê Şarî yê Amedî, Kongreya Netewî ya Kurdistanî û zaf rêxistinê Ewropa de Kurdan vengê wayîrvejyayişê Serehawanayişê 28ê Adare kerdinê û balantinê bajaran dîmenê derbeyî ra. Hewna sey bajaranê Sêrt, Êlih, Edene û Mêrdîn de zî şar vejyaybî kuçeyan, şermezarê qetilkerdişê gerîllayê HPGî kerdinê. Bi çekê raştin hêriş kerdinê Amed de êdî qewetê dewlete çekê bi raştin şuxilnaynê. Nêweşxaneyê Dewlete binê kontolê cendirmeyî ra ameybî grewtiş, acîlî ra kewtiş û vejyayiş ameybî qedexekerdiş. Vengê aştîya rayedarê DTPî çi heyfo ke bênetîce mendbî. Tewro peynî pêvînayiş mabenê Walî Efkan Ala û serekê şaredarîyê bajar û qezayan de ameybî kerdiş. Osman Baydemîr nêzdîyê mintiqaya Polîsan Okulî waşt çalakgeran reyde qise biko la belê polîsê tîmê taybetî hêrişê wesayîtê Osman Baydemîrî kerdê. Mîyanê rojêk de 28 kesê ra bi çekê raştin gule ameybî veradayiş. Saetê şanî de bîlanço hîna xirap bibî. Tarik Ataykaya (23) bi gazê fîşegî, Mehmet Işik (19) zî bi derbî ameybî qetilkerdiş. Hewna mîyanê roje de Mustafa Eryilmaz (26), Emrah Fîdan (17) û Abdullah Duran (9) bi guleyê raştîn ameyî qetilkerdiş. Çi heyfo ke Êlih de zî Fatîh Tekîn (3) bi guleyê polîsan ame qetilkerdiş. Roja hîrêyine (30ê Adare) Roja hîrêyine de, no ray amedijan seba hawanayişê cenazeye xo hewna Bulwarê Medîneye ser o kom bîyê, welatijan seba berdişê cenazeyan ê Goristanê Yenîkoyî kewtê rayîrî, hewna verê Qeraqolê 10ê Nîsane pêkewtişan dest pê kerdê. Nê hedîseyan raporê Komela Heqê Merdiman de wina yeno behskerdiş û no dem serekê komele zî Selahattîn Demîrtaş o: “Seba nêbîyayişê hedîseyan ser o xebatkarê DTPî têkoşînêko gird dayê. Yew wesayîtê polîsî markayê ci Şardland o, taybetî seba provokerdişê kalabalixî, mabenê qalabalixî kewt û peynî şî Qaraqolê 10ê Nîsane, peynî zî mîyanê qalabalixî tay kesê kerra qaraqolî ra eştê, polîsê qaraqolî zî qalabalixî ser o bombeyê gazî û guleyê raştin veradayê. Peynî zî bi guleyê polîsan Enes Ata (6) û Îsmaîl Erkek (8) domanê cuya xo dayê. Kamerayan demê qetilkerdişê Enes Atayî nîşan dayê. Mahsun Mizrak zî hetê polîsan ame binçimgirewtiş û ci ra 5 rojê xeber nêame girewtiş. Peynîya hedîseyan tena seba qetilkerdişê Enes Ata û Mahsum Mizrakî dewa ameyê akerdiş, peynîya 9 serrê nê di dosya zî ameyê yewkerdiş. Hema zî polîsê tîmê taybetî nê dosyayan ra bi tewqîfkerde yenê dariznayiş. Hewna demê nê hedîseyan rojnameger Îlyas Aktaşo ke seba Rojnameyê Devrîmcî Demokrasîye hedîseyan şopnaynê ame qetilkerdiş.” Roja Çarine (31 Adare) Roja çarine ya çalakîyan, polîs malbatê ke domanê xo vînî kerdî ra gef werdinê û vatê ke cenazeye xo encax eşkenê bêvengî de defîn bikê. Cenazeyê Enes Ata û Îsmaîlî saetê ser sibayî 05.00 de dewanê xo de ameyê defînkerdiş. Merkeze bajarî ra tena çalakgeran nê, cenazeyan zî nêgirewtinê. Roja Pancine (1ê Nîsane) Kuçe û papolê Amed, bêveng û rewşa xarabe de bîyê, bajar de rewşa OHALî estbî. Ser sibayê 1ê nîsane binçiman destpê kerdbî, banan ra polîsan hêriş kerdinê. Demê hedîseyan 563 kesê ameybî binçimgirewtişê. Nê kesan ra 236 kesê zî ameyê tevqîfkerdiş. Mêrdîn de pêkewtişî zêdîya bî, Qoser de waletijan Rasteyê Çarşiyî de kom bîyê, no dem rayedarê DTP û Qeymaqameyî zî seba ke hedîse nêvejî pêvînayiş kerdinê la hîna pêvînayiş nêqedîyabî polîsan çalakgeran ra hêriş kerdê. Demê hêrişê polîsan Ahmet Araç (27) û Siddik Onder (22) cuyayê xo dayê. Goreyê raporê otopsîyî dîyar bî ke Siddik Onder bi çeko giran ameyo qetilkerdiş. Demê hedîseyan polîsan wesayîtê xo ra Marşê Mehterî daynê goştaritiş. Nêzdîbîyayişê sîyasetmedaran Demê hedîseyan, no dem di wezîrê amedij Abdulkadir Aksu û Mehdî Eker seba cigêrayişî ameyê Amed, wezîran qet kesê ke ameyê qetilkerdişê ra behs nêkerdê û polîsan ra hetkarî dayê. No dem Serekwezîr Erdogan zî bi aşkera vat bî ke emrê ci bibo bila bibo; cenî bibo, doman bibo qetil bikê. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Çalakîyê Gezîyî û Amed Goreyê çimdêrî û raporê ÎHD, DÎHA, Rojnameyê Gundemî û Baroya Amedî, welatijan bi îradeyê xo vejyayê kuçeyan, hetê têkoşinê bi rêxistinî bajarêk topyekun serehawana bî. Serekê Şaredarîya Girde ya Amedî Osman Baydemîr aşkerayêka xo de vat bî ke demê çalakîyan xoverdayişêko bi heybet şarê Amedî nîşan dayê, çalakgeran seba pawitişê xo balkonan ra her çik polîsan ser eştê, sey Serehawanayişê Gezîyî yê serra 2013î. Hewna serra 2012î de Ferhat Farqîn Ajansê ANFî ra qiseyê xo vat bî ke demê Serehawanayişê Amedî, polîsan ey ra îşkence kerdê, û demêko derg nêweşxane de mendo, peynî zî fam kerdo ke seba ci tena rayîr beşdarê refê gerîlla yo. No ser beşdarê gerîlla bîyo, no misal seba Kênaya Fularin a Sor zî vîyarte bî, a zî peynîya Serehawanayişê Gezîyî beşdarê refê gerîlla bibî. Hewna sey demê Serehawanayişê Amedî, Serehawanayişê Gezîyî de zî polîsan provokasyonan kerdê, hêrişê cenazeyan kerdê. Rayedarê Hukimate zî vatişê provokator ardinê ziwan. Dewa û dozê serehawanayişî Demê hedîseyan tena seba qetilbîyayişê Enes Ata û Mahsum Mizrakî ra dewa ameyê akerdiş, teberê înan hedîsê kesê ke ameyê qetilkerdiş ra doz nêameyê akerdiş. Demê doza Mahsum Mizrakî avûkatan vatê ke guleyêko Mahsum kişeno, çi heyfo ke yeno vînîkerdiş. Polîsê tîmê taybetî Hayrettîn Akar, Bîlal Ozkar û Nurî Ozgenç seba qetilkerdişê Enes Atayî hetanî nika nêameyê tewqîfkerdiş. Nê kesê hetta ameyî terfîkerdiş. Kesê dadgehê dewlete ra netîce nêgirewtê, serpiro AÎHMî kerdê û AÎHM zî Dewleta Tirk 10 ray mehkum kerd.