ABD’nin New York şehrinde açılan “The Asia Series” adlı sergide, Dylan’ın Japonya, Çin, Vietnam ve Kore’ye ziyaretlerinin “görsel bir günlük” olarak düzenlenmiş tablolar Dylan hayranlarıyla buluştu. 20 Eylül günü açılan sergi binlerce kişinin akınına uğradı. Ancak Dylan’ın tablolarıyla başka sanatçıların çektiği fotoğraflar arasındaki benzerlik, sergiye gölge düşürmüş gibi görünüyor.
Sergideki en büyük benzerlik, Henri Cartier-Bresson’un İmparator Tzu Hsi’nin haremağasıyla pazarlık eden başka bir adamın fotoğrafladığı kare ile Dylan’ın “Pazarlık” adını verdiği tablosu arasında.
Yine Leo Busy’nin “Afyon Çeken Kadın” adlı fotoğrafı ile Dylan’ın sergilediği “Afyon” adlı tablo arasındaki benzerlik de oldukça dikkat çekici.
Dylan’ın sanatının oluşturduğu altkültür konusundaki çalışmaları ile tanınan Michael Gray, konu ile ilgili kaleme aldığı yazısında Dylan’ın fotoğrafları sadece ilham kaynağı olarak kullanmadığını, fotoğrafçıların kompozisyonunu da bire bir kopyaladığını ifade etti.
Gerçek hayattan çiziyor
Bunun üzerine serginin açıldığı Gagosian Galerisi bir açıklama yaparak, Bob Dylan’ın tablolarındaki görülen kompozisyonların birçok kaynağı bulunduğunu ve tarihi fotoğrafların da bu kaynaklar arasında yer aldığını duyurdu. Galeri ayrıca Dylan’ın bir röportajındaki şu sözlerine de dikkat çekti: “Daha çok gerçek hayattan çiziyorum. Onunla başlamam lazım. Gerçek insanlar, sokaktaki gerçek sahneler, perdenin arkasındaki sahneler, canlı modeller, tablolar, fotoğraflar, kurgular, mimari ve grafik dizayn. Benim çalışmamı sağlayacak her şey yani.”
Gagosian Galeri’nin açıklamasına rağmen durum Dylan hayranları arasında ciddi bir hayal kırıklığı yarattı. İnternetteki Dylan hayranlarının web sayfaları konuyla ilgili yorumlarında birebir alıntı yapılan eserlerin mutlaka kaynak belirtilerek kullanılması gerektiğinin altı çiziliyor.
Bu aslında Dylan’ın karşılaştığı ilk “kopya” suçlaması değil. Dylan’ın daha önce de “Modern Zamanlar” albümündeki bazı şarkı sözlerinin ABD’li şair Henry Timrod’dan alıntı olduğu söyleniyor. “Aşk ve Hırsızlık” albümündeki bazı sözlerin de “Yakuza’nın İtirafları” adlı bir Junichi Saga romanından olduğu iddia edilmişti. Dylan ne bu benzerlikler ne de günümüzdeki sergideki kopya iddiaları konusunda hiçbir açıklama yapmadı.
KÜLTÜR SERVİSİ