Partîya AKP 12 serrî ke her weçînayîş qezenç kerdêne û weçînayîşê 7’ê hezîrane ra ver zî tena xo sere îxtîdar de bî. Partîya HDP weçînayîşê 2011 de semedê bendê se ra des pê parlementeranê xoseran şîbî meclîse. CHP zî sey partîyêka muxalefetî meclîse de 12 serre ca girewtibî.
No weçînayîş de semedo ke serekwezîr Recep Tayyîp Erdoğan bibi serekkomar o zî heta peynîya weçînayîşî semedê AKP xebat kerd, mîtîngî viraştî û her ca de vat; “Ez şima ra 400 wekîl wazena. 400 wekîl bidênê ma, ma sîstemê serekî anê Tirkîya.” Weçînayîşê 7’ê hezîrane sey gelo wa erdogan bibo serekdewlet yan zî nêbo serekdewlet? yanî sey referandume vîyart. Onca no weçînayîş de partîya HDP mîyanê xo de ca da gelek reng û vengan û pê namzetê xoseran ney, sey partîyêk şî weçînayîşê hezîrane.
Xususî no weçînayîş de en zêde partîya HDP amey qiseykerdiş. Semedo ke HDP sey partîyêk şîy weçînayîş û heme ankêtan de bendê se ra des vîyartêne hetê hukmatê AKP û serekkomar Erdoganî ra hedef amey nîşandayîş. Her ca de HDP rê hêrişî virazîyayî. Nê hêrişan de zaf HDP’yijî ameyê qetilkerdiş.
Serekkomar Erdogano ke bi sebebê nê qetlan 37 cayan de mîtîngî vişraştî û her ca de HDP rê heqeret kerd. Îmkanê dewlete zî pêro semedê AKP ameyê xebetnayîş. Onca semedo ke HDP hetê AKP û nijadperestan ra hedef amey nîşandayîş HDP gelek cayanê Tirkîya de bi sîstematîk raştê hêrişan Amey. Her çendêk zî HDP rê hêrişî ameyê viraştiş zî HDP no weçînayîş de suprîzêko gird kerd û rayê xo 2 qat zêde kerdî. No qeyde selteyanê AKP o 12 serrîn zî pê serkewtişê HDP qedîya û AKP kewt.
Hikumatê AKP serkewtişê HDP
ver kewt
AKP weçînayîşê 2011 de se ra 49.9 ray girotibî. La AKP no weçînayîş de se ra 40.9 ray girotî û îqtîdarê xo vinî kerd. HDP weçînayîşê 2011 de pê namzetê xoseran şibî weçînayîş. HDP weçînayîşê 2011 de 6.58 ray girotibî. MHP se ra 12.9 û CHP zî se ra 25.57 rayî girotibî.
No weçînayîş de her çî bi têmîyan.
HDP rayê xo se ra 6.58 ra vetî 13.1 yanî HDP rayê xo di qat zêde kerdî. Xususî cayê sey Stenbol û Îzmîr de HDP rayê xo 2 qat zêde kerdî û HDP heme cayê Tirkîya ra welatîyan ra rayî girotî. Onca partîya AKP zî Kurdistan de vînî kerd û HDP her cayê Kurdistan de derbeyêko gird da AKP ro û rayê xo zêde kerdî.
Hêna HDP cayê ke heta nika tira rêy nêgirotên ra zî rayî girotî. AKP ke vana; “Ma kurdan temsîl kenê” gorê nê netîceyî hinî nêeşkena vaja; “Ma kurdan temsîl kenê” Çimkî namzetê AKP Kurdistan de nême ra nême kêm bîyê. Onca no weçînayîş de HDP Ewropa ra zî gelek rayî girotî. HDP Ewropa ra se ra 20.3 rayî girotî û bîy partîya diyîne. Ma nika biewne HDP kam ca de rayê xo senî kerdê zêde. Ma cayo ke sey Qaleya Têgêra Kurd yeno zanayîş şaristano qedîm û tarîxî Amed ra dest pêbikere HDP Amed de derbeyêko gird da AKP ro. HDP Amed de pê se ra 77. 7. 11 parlementeran ra 10 parlementerî vetî û AKP tenya eşka 1 wekîl bivejo.
Onca heme qezayê Amedî de HDP bîy partîya yewin. Onca nêzdîya pêroyîya şaristanê Wanî de zî rayê xo dayê HDP. Wan de HDP pê se ra73.3 8 parlementeran ra 7 hebî vetî û wan de zî AKP encex eşka 1 wekîl bivejo. Onca heme qezayê Wanî de zî HDP bîy partîya yewine. Colemêrg de zî HDP ferqêko gird eşt partîyê bînan û pê se ra 81.1 rekorêk şikit. No qeyde Partîyê bînî parlementerêk nêvetî û HDP her 3 parlementerî zî şirawitê meclîse. Şaristanê Şirnex de zî wazîyet eynî bi. HDP pê se ra 83.9 4 parlementer vetî û partîyê bînî Şirnex de bîyê partîya tabela.
Onca Şaristanê Dêrsim de zî AKP ney, partîya CHP HDP ra derbeyêko gird werd. HDP Dêrsim de pê se ra 60. her 2 wekîltî zî girotê xo dest û CHP raya yewina ke nêeşkena Dêrsim de wekîlêk bivejo. Mûş de zî HDP pê se ra 70 ferqêko gird eşt partîyê bînan. Mûş de zî heme qezayan de HDP bî partîya yewin. HDP 3 wekîltî ra 2 wekîltî qezenç kerdî.
Şaristanê Îdîr de zî HDP hem navend de hem zî heme qezayan de bîy partîya yewine. Îdir kontejanê wekîltî 2 yo û HDP pê se ra 55.99 bîy partîya yewin û her 2 wekîltî zî qezenç kerdî.
HDP şaristanê Qers de zî pê se ra 43. 5 bîy partîya yewin û 3 wekîlan ra 2 wekîltî qezenç kerdî. Agirî de zî HDP pê 76.9 ferqêko gird eşt AKP û AKP Agirî de bîy partîya tabela. Agirî de 4 wekîl HDP vetî.
AKP şaristanê Êlih de zî raştê qeybêko gird amey. Bîyayîşê AKP Êlih de qedîya. HDP şaristanê Êlih de zî pê se ra 73.2 ferqêko gird eşt AKP. HDP Êlih de 3 wekîl vet. Wekîlêkê AKP encex pê rayanê Ewropa ame weçînayîş. Hêna AKP şaristanê Mêrdîn de zî vînî kerd. AKP vere cu mêrdîn de zaf rêy girotêne la na rey HDP pê 72.6 ferqêko gird eşt AKP û AKP encex eşka 1 wekîl Mêrdîn de vejo. HDP zî Mêrdîn ra 5 wekîl şirawit meclîse.
Şaristanê Sêrt de zî wazîyet nêbedelîya. HDP Sêrt de zî pê 64.8 bîy partîya yewin û 2 wekîlî vetî. Yew wekîltî zî şi AKP. HDP şaristanê Bêdlîs de zî serkewtişêko gird qezenç kerd û pê 59.5 3 wekîlan ra 2 wekîlî şirawitî meclîse. Şaristanê Erdexan de zî HDP pê se ra 30.3 bîy partîya yewin û parlementerêk şirawit meclîse. Şaristanê Riha de zî AKP gelek rayî vînî kerdî la onca bîy partîya yewin. Riha de raya yewina ke HDP weçînayîşêk de hendê serkewtî vejîyena. HDP Riha de na rey 5 parlementerî şirawitî meclîse.
AKP na rey cayo ke xo rê sey qale vînayêne de zî zaf tepîya şî. AKP ke her tim Çewlîg de se ra 70-80 ray girotêne na rey se ra 47 rayî girotî. HDP Çewlîg de zî wekîlêk vet û rayê xo vetî se ra 40. Çewlîg de çendêk şino AKP helîyena û HDP game bi game aver şina. HDP na rey şaristanê Erzirom de zî wekîlêk vet. HDP Erzirom ra pê se ra 17 wekîlêk vet.
Wekîla HDP a Erziromî Seher Akçinar raya yewin Erzirom de sey cenîyêk bîy parlementer û şina meclîse. Ma nika verê xo bide rojawanê Tirkîya. HDP na rey Stenbol de zî îmza eşt serkewtişêko gird. HDP Stenbol de MHP zî peyê xo de verda û se ra 12.6 ray girewt. HDP Stenbol de Hemserekê HDP Selehattîn Demîrtaş zî mîyan de 12 wekîlî vetî.
32 wekîlî zî cenî yê
HDP het nika cayo sey Kocaelî, Edene, Erzirom, Enqere, Îzmîr, Semsûr, Bursa û Antalya ra qet wekîl nêvetibî. Onca HDP cayo sey Mêrsîn ra di, Îzmîr ra di, Enqere ra yew, Semsûr ra yew, Bursa ra yew, Antalya ra yew, Edene ra di, Kocaelî ra yew û şaristanê Dîlokî ra zî di parlementerî vetî. HDP pêroyîya Tirkîya de pê se ra 13.1 80 wekîlî vetî û şirawitî meclîse. Mîyanê HDP de 80 wekîlan de 32 wekîlî zî cenî yê. Wexto ke AKP weçînayîşê 7’ê hezîrane de vinî kerd û HDP weçînayîş ra pê serkewtişêko gird vejîya Tirkîya de demêko newe dest pêkerd.