- BM Barış Gücü, Batı Sahra’dan çekiliyor. Fas, BM misyonuna bağlı tüm personelin ve ekipmanların bölgeyi derhal terk etmesini istedi.
BM Barış Gücü MINURSO’nun misyonu sona eriyor. Rusya, BM Güvenlik Konseyi’nde görev süresinin uzatılmasını veto etti. Bu nedenle sivil ve askeri personel, önümüzdeki günlerde bölgeden ayrılmak zorunda kalacak. Alman askerler de bu kapsamda bölgeden çekilecek.
Batı Sahra’da referandum düzenlenmesi amacıyla 30 yıl önce kurulan BM misyonu MINURSO’nun geleceği geçen yıldan bu yana belirsizliğini koruyordu. Şimdi ise misyon ani bir sona doğru ilerliyor. Görev süresinin uzatılmasına ilişkin BM Güvenlik Konseyi kararı, Rusya’nın vetosu nedeniyle kabul edilmedi.
ABD tarafından sunulan tasarı, misyonun görev süresinin bir yıl uzatılmasını öngörüyordu. Tasarıda ayrıca Fas’ın Batı Sahra’yı özerk bir bölge olarak kendi topraklarına katma planının tek müzakere temeli olarak kabul edilmesi yer alıyordu. Bunun yanı sıra misyonun askeri bileşeninin azaltılması ve adındaki referandum planlarına ilişkin ifadenin çıkarılması da öngörülüyordu.
Rusya, tasarıdaki “tek taraflı yaklaşımı” eleştirerek misyonun mevcut koşullar altında devam etmesini öngören alternatif bir öneri sundu. Ancak ABD bu öneriyi de engelledi.
On yıllardır çözülemeyen çatışma
BM Batı Sahra Barış Misyonu MINURSO, ateşkesi izlemek ve referandum hazırlıklarını yürütmek amacıyla 1991 yılında kuruldu. Ancak referandum bugüne kadar gerçekleştirilemedi. BM verilerine göre, Haziran ayında misyonda 359 sivil ve askeri personel görev yapıyordu. Alman Silahlı Kuvvetleri de 2013 yılından bu yana misyona silahsız askeri gözlemcilerle katkıda bulunuyor. Son verilere göre, misyonda dönüşümlü olarak aynı anda en fazla üç Alman askeri görev yapıyor.
Özerklik belirsiz
Batı Sahra, 1975 yılına kadar İspanya'nın sömürgesiydi. Bölge bugün büyük ölçüde Fas'ın işgali altında bulunuyor. Komşu Cezayir'in desteklediği Polisario Cephesi ise Batı Sahra'nın bağımsızlığını talep ediyor. BM Güvenlik Konseyi, 2025 yılında ABD'nin girişimiyle Fas'ın özerklik planını “uygulanabilir en iyi çözüm” olarak nitelendirmişti.
Fas, ateşkesi sürdürmeyi planlıyor
Fas Kraliyet Sarayı'ndan yapılan açıklamada, BM misyonuna bağlı tüm personelin ve ekipmanların bir an önce bölgeyi terk etmesi gerektiği belirtildi. Bununla birlikte Fas, ateşkese bağlı kalmayı sürdüreceğini iddia etti.
Öte yandan insani yardım kuruluşu Oxfam, gözetim ve gerilimi azaltma misyonlarının sona ermesinin bölgenin güvenliğini ve istikrarını tehlikeye atacağı uyarısında bulundu. Bu durumun sivil halk ve barışçıl bir çözüm olasılığı üzerinde ciddi sonuçlar doğurabileceği belirtildi. TİFARİTİ