Sıcaklar kahveyi tehdit ediyor

• İklim krizinin etkileri, sabah rutininin vazgeçilmezi olan kahveyi de tehdit ediyor. Yeni bir analiz, kahve çekirdeklerinin yetiştirildiği ülkelerde sıcaklıkların üretim için fazla yükseldiğini ortaya koyuyor.

İklim krizi üzerine araştırmalar yapan Climate Central’ın bulgularına göre dünya kahve arzının yüzde 75’ini sağlayan ilk beş üretici ülke, her yıl ortalama 57 gün fazladan “kahveye zarar veren aşırı sıcak” yaşıyor. Artan sıcaklıklar, özellikle arabica gibi hassas türlerde verim kaybına ve kalite düşüşüne yol açıyor.

Kahvenin anavatanı Etiyopya’da ise tablo daha da çarpıcı. Ülkede 4 milyondan fazla hane geçimini doğrudan kahveden sağlıyor. Kahve, Etiyopya’nın ihracat gelirlerinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor. Ancak aşırı sıcaklar, kuraklık ve düzensiz yağışlar üretimi belirsizliğe sürüklüyor. The Guardian’a konuşan Oromia Kahve Çiftçileri Kooperatifleri Birliği Genel Müdürü Dejene Dadi, çiftçilerin aşırı sıcakların etkisini şimdiden hissettiğini belirtiyor.

Günde 2 milyar fincan kahve

Dünya genelinde her gün yaklaşık 2 milyar fincan kahve tüketiliyor. Ancak sektör ciddi bir baskı altında. Dünya Bankası verilerine göre arabica ve robusta kahve çekirdeklerinin fiyatı 2023 ile 2025 arasında neredeyse iki katına çıktı. Şubat 2025’te ise kahve fiyatları tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı.

Uzmanlara göre bu artış yalnızca piyasa dalgalanmalarının değil aynı zamanda iklim krizinin üretim üzerindeki doğrudan etkilerinin bir sonucu. İklim adaleti tartışmaları sürerken, kahve üreticisi ülkelerde yaşanan bu gelişmeler, küresel gıda sisteminin kırılganlığını bir kez daha gözler önüne seriyor.

Kahve üreticisi ülkelerde artan aşırı sıcaklar, milyonlarca insanın geçim kaynağını ve küresel gıda sistemini tehdit ediyor. Fiyatlardaki artış da bu kırılganlığın ekonomik yansıması. Yani iklim krizi, hem çiftçinin tarlasında hem de tüketicinin cebinde hissediliyor.

Ancak kriz tarım üretiminde olduğu kadar, gezegenin en temel ekosistemlerinde de iz bırakıyor. Üstelik bu izler, sandığımızdan çok daha eskiye uzanıyor. LONDRA