Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, dün beklenen Türkiye ziyaretini gerçekleştirdi. İstanbul’a iner inmez doğrudan Dolmabahçe’deki Başbakanlık Ofisi’ne giden Putin burada Türk Başbakan Erdoğan ile biraraya geldi. Görüşmeye Türk Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, AKP Genel Başkan Yardımcısı Ömer Çelik, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile Putin’in Dış Politika Danışmanı Yuri Uşakov da katıldı. Putin, iki ülke arasında tesis edilen Üst Düzey İşbirliği Konseyi’nin üçüncü toplantısı kapsamında Türkiye’ye gitti ancak görüşmenin asıl gündemi; Suriye ile sınıra konuşlandırılacak Patriot füzeleriydi.
Gündem: Suriye ve Patriot
Beşşar Esad yönetimini destekler görünen Rusya ile güdümlü muhalif konumundaki Suriye Ulusal Konseyi ve Hür Suriye Ordusu‘ndan yana taraf olan Türkiye arasındaki ikili ilişkiler son zamanlarda oldukça gergindi. Türkiye, Esad’sız bir Suriye isterken, Rusya buna Suriye halkının karar vermesini istiyor. Görüşmede Türkiye’nin NATO’dan istediği Patriot füzesavar sisteminin de gündeme geldiği açıklandı. Rusya Türkiye’nin Suriye sınırı yakınlarına Patriot füzeleri konuşlandırmasına karşı çıkıyor ve böyle bir girişimin NATO’yu da sorunun içine çekecek çatışmalara yol açacağına dikkat çekiyor.
Yeni anlaşmalar imzalandı
Başbakanlık Ofisi’nde 2,5 saat süren görüşmenin ardından, Putin ile Erdoğan’ın eşbaşkanlığında Üst Düzey İşbirliği Konseyi Toplantısı yapıldı. Ardından da Erdoğan ve Putin ortak bir basın toplantısı düzenledi. Erdoğan Rusya’yla ekonomi, kültür, bankacılık ve finans alanlarını kapsayan 11 yeni anlaşma imzalandığını açıkladı. Erdoğan, Suriye başta olmak üzere Ortadoğu’yu da değerlendirdiklerini de söyledi. Esad’sız bir çözüm istediklerini Rusya Devlet Başkanı’yla da paylaştıklarını söyledi. İki ülke arasındaki stratejik ilişkiyi çok daha ileri götürmek istediklerini söyledi ve önümüzdeki dönemde 100 milyar Dolarlık bir ticaret hacmini yakalamak istediklerini ifade etti.
Patriot’a itiraz sürdü
Putin de konuşmasında Erdoğan gibi ekonomik ilişkilerin öneminden söz etti ve Türkiye’ye bankacılık ve enerji konularında her zaman destek vermeye hazır olduklarını söyledi. Putin, Türkiye’de kurulacak ilk nükleer santralin de Rusya tarafından yapılacağını hatırlattı. Putin, Patriot konusunda ise “Bu dünyanın en iyi sistemi değil. Artık modası geçmiş bir sistem. Türkiye’nin kaygılarını paylaşıyoruz. Bir ülkenin topraklarına ateş açılmışsa bunu görmezden gelemeyiz ancak Suriye’nin nükleer silahı yok” dedi. “Biz Suriye’deki rejimin avukatı değiliz, ancak bizi kaygılandıran Suriye’nin geleceğidir, yakın geçmişte yaşanan hataların tekrarlanmasını istemiyoruz” diyen Putin, uzlaşma sağlanması için çalışmalarını sürdüreceklerini söyledi. Suriye’nin şu anda komşularına karşı herhangi bir taarruzda bulunacak durumda olmadığını ifade etti.
Bu sırada söze giren Erdoğan ise bilindik tezlerini tekrar ederek, “ülkelerini savunmak için böylesi bir tedbir aldıklarını” savundu.
Dışarda protesto vardı
Öte yandan Dolmabahçe’deki Başbakanlık Ofisi önünde Putin karşıtı sloganlar atan 3 kişinin gözaltına alındığı bildirildi. Alınan bilgiye göre; sözkonusu üç kişi Rusya’nın yurtdışında yaşayan Çerkeslere vatandaşlık vermesi talebinde bulunan bir bildiri okuduktan sonra gözaltına alındı.
Ekonomik ilişkiler çok gelişkin
Türkiye ile Rusya arasındaki ekonomik ilişkiler oldukça kapsamlı. Türkiye, Almanya’dan sonra Rusya’dan en fazla doğalgaz lan ülke konumunda. Türkiye’nin ihtiyacı olan doğal gazın yüzde 60’ını Rusya’dan tedarik ediyor. Ayrıca 20 milyar Dolara mal olacak Akkuyu’daki ilk Türk nükleer santralini bir Rus şirketi yapacak. Yılsonunda 35 milyar Dolara ulaşması beklenen ikili ticaret hacminin iki yıl sonra 100 milyar dolara ulaşması hedefleniyor. Geçen yıl Türkiye’yi dört milyon Rus turist ziyaret etti. Putin’in Türkiye ziyaretiyle ilgili olarak Rusya’dan yapılan dört sayfalık yazılı açıklamada, işbirliği alanları arasında İş Bankası’nın Rusya’da temsilcilik açması ve Rus Sberbank’ın 3,5 milyar dolara Denizbank’ı alması da sayıldı. Putin bir uçak dolusu işvereni beraberinde getirmesi de ekonomik ilişkilerin vardığı noktayı gösterdi. İki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler o kadar gelişti ki Suriye ve Patriot’taki konusundaki görüş ayrılıklarına rağmen Putin, Türkiye ziyaretini gecikmeli de olsa yaptı.
Ziyaret ertelenmişti
Türkiye ziyareti, 5 Ekim’de Tacikistan’a giden Rusya Devlet Başkanı’nın o zamandan bu yana gerçekleştirdiği ilk yurtdışı ziyaret oldu. Putin’in Türkiye’ye 15 Ekim’de ziyaret etmesi bekleniyordu. Ancak 10 Ekim’de aniden ziyaretin ertelendiği açıklanmıştı. Aynı günün akşamında ise Türk devleti, Moskova’dan Suriye’ye gitmekte olan bir yolcu uçağını, Rus yapımı mühimmat ve silah taşıdığı gerekçesiyle Ankara’ya inişe zorlamıştı. Uçağın indirilip aranmasına Rusya çok tepkilendi ve iki ülke arasında soğuk rüzgarlar esti. Ancak Rus basınında Putin’in sağlık sorunları nedeniyle yurtdışı ziyareti yapamadığı iddia ediliyordu. Ancak omuzu ve belinde problem olduğu öne sürülen Putin’in son derece sağlıklı olduğu görüldü.
İSTANBUL