Ma nîmeyê aşma peyêne ya 2017î zî xo pey de verda. Ma ver bi peynîya serrêk şonî û merdimîye na yew serre senî derbaz kerde, çi cuyaye û senî girewte dest? Merdim eşkeno nê persan zaf hetan ra şîrove bikero. Rindîyê senîn na serre ser de zêde bîyî? Yan zî merdimîye 2017 de çi vînî kerde? Merdim eşkeno persê winasîyan zêde bikero. Mi çend cinîyê şorişgeran têhet de dî û mi no derheq de fikrê înan girewt.
Embazêk va; emser serra ke Reqqa de cinîyan mizgînîya qedênayîşê çeteyê DAIŞî ke bîybî belayê merdimîye dayî ya. Embazêka bîne va ‘emser serra ke pêrodayîş û dejî tede zêde bîyî ya’. Labelê eynî embaze va ‘nê zî nîşan danî ke do komel û cinî qezenç bikerî’. Yewna embaze dîyar kerde ke emser serra ke vera faşîzmê camêrdî de serewedarnayîşê cinîyan bîye. Embazêka bîne zî va ‘emser gêrayîşêko newe yê tevgerê ciwananê 68an virazîya’. Sewbîna yew embaze va ‘mi emser, cinîyê ke mi tewr zaf înan ra hes kerdêne, mi ê cinîyî vînî kerdî’. Embazêka bîne arde ziwan ke wa na serre şêro û reyna nêagêro.
Raştîya xo de merdim vajo emser sere ra heta peynî serra kaosî bî, gelo beno şîroveyêka neheqe? Nê, cewherê xo de yeno na mana. Goreyê fikrê embazan zî na raştîye vejîyena orte. Her yewe emser bi hawayo cîya, mîyanê kaos, bênîzamî û nêdîyarî de derbaz kerd. Bitaybetî zî cinî, ciwan, doman û şarê ke Rojhelato Mîyanên de cuyenî, netîceyê emserî zaf giran cuyayî. No zî nîşan dano ke şerê başîye û xirabîye bi hawayo gird dewam kerd.
Mîtolojîyê Yewnanî de ‘Khaos’ sey homayê vengî û kaşî yeno tarîfkerdiş. Yeno vatiş ke kaos homayo sifteyîn o û nîzam ra yan zî gerdunî ra ver est bîyo û yeno vatiş ke heme çî hetê kaosî ra ameyo xelqkerdiş. Labelê reyna yeno vatiş ke rewşa kaosî newebîyayîş û averşîyayîşan zî mîyanê xo de hewêneno.
Serra 2017î bîye serra ke merg û qetlîyamî xeylê zêde bibî. Emser giranî dej, merg, qetlîyam, şer û rijnayîş ameyî cuyayîş. Ez tena qala mergê fîzîkî, rijnayîş û qetlîyaman nêkena. Rijnayîşê manewî, hîssî û psîkolojîk, qetlîyam û mergî zî zaf ameyî cuyayîş. Mergê cinî û domanan ame duştêko normal. Vera cinîyan de tacîz, tecawiz û şiddet bi hawayo plan û rêxistinî ame bicaardiş. Şer, pêrodayîş û qetlîyamî mîyanê şarî de ters, etirîyayîş û bêbawerî aver berdî û bîyî sebeb ke bawerîya şarî kêmî bibo. Na mana de kaos dûştêko tewr berz de ame cuyayîş.
Kaos resa dûştêko winasî ke êdî merdimî nêşînî bikirêşî. Na rewşa girane ke hetê camêrdî ra ameya awankerdiş êdî nîna qebulkerdiş. Seba ke raştîya hakimîya camêrdî kewto tengasî, na serre hende bi hawayo negatîf vejîyena aver. Na tengasîya camêrdî seba hemleyêka newe ya cinîyan bena binge. Ganî merdim qebul bikero ke hende bi hawayo giran cuyayîşê kaosî, seba sîstemêko demokratîk û sosyalîst zî binge virazeno. Girdî û giranîya kaosî wina keno ke vejîyayîşêko newe dano ferzkerdiş. Ya vejîyayîşêko newe beno û merdimîye bi hawayo azade, seypê û demokratîk cuyeno, yan zî merdimîye xo reyde dinyaye zî ver bi felaketanê neweyan kiranceno. Çîyê ke serra 2017î de ameyî cuyayîş, têkoşîn û hêvîyêka newe ferz kenî.
Aşkere yo çîyê ke 2017 de ameyî cuyayîş yê negatîf nîyî. Bitaybetî Rojawan de rayberîya cinîyan de têkoşîn û netîceyê têkoşînî seba merdimîye hêvîyêka girde awan kerdî. Ewja de raştîya şar, cinî û yê ciwanan esta. Na têkoşînê Rojawanî de zelal bîya. Vera faşîzmê camêrdî de cinîyî heme dinya de sere wedarnayî û no zî hêzê xo rayberîya cinîyanê Rojawanî ra girewt. Têkoşîno ke rayberîya cinîyan de beno, tena seba cinîyan nê, eynî wextî de seba heme şar û ciwanan zî cesaret dano. No het de îxtîmalê averşîyayîşê tevgerê ciwananê 68an yo newe zî tîya ra bingeyê xo gêno. Na raştîye bi Neteweya Demokratîke mumkin a. Çimkî êdî peynîya sîstemo ke bingeyê ci de nîjadperestî, dînperestî û cînsîyetperestî estî, ameyo.
O wext ganî merdim hetê girdî, dej û netîceyê kaosî de averşîyayîşê ke tira vejîyenî zî bi hawayo raşt bivîno û şîrove bikero. Eke merdim rast şîrove bikero û netîceyanê başan tira bivejo, o wext îmkanê awankerdişê neweyî her wextî ra zafêr esto. Sere de cinî û ciwanî û heme merdimîye mîyanê gêrayîşê vejîyayîşêkî de yî. Êdî ti astengî vernîya averşîyayîşê vejîyayîşêko şorişgêrî de çin o.