Soğuk bir bahar günü
Dêrsim anısına yapılan “Roca de usaria serde” (Soğuk Bir Bahar Günü) adlı klipte, Dêrsim anısına 48 sanatçı biraraya geldi. Kolaj, daha önce de Ermeni Soykırımı’nda yaşamını yitirenler için “Yağmurlu Bir Nisan Günü” çalışmasını yapan Ayşe Tütüncü tarafından düzenlendi. İlk önce sokakta yapılan anmada çok sayıda müzisyenle katılıp çalmayı düşündüklerini belirten Tütüncü, “Ancak orada huzur içinde dinlenemeyeceğini anladık ve klip çekme fikri ortaya çıktı” diyor.
Klibin yönetmeni ise Roboskî’nin belgeselini de yapan Ümit Kıvanç. Klipte, Ayşe Tütüncü ile birlikte Birol Topaloğlu, Erdoğan Emir, Eylem Aktaş, Maviş Güneşer, Mübin Dünen, Yasemin Mori, Metin Kahraman, Sumru Ağıryürüyen, Mercan Erzincan gibi sanatçılar yer alıyor.
İki ay Kirmanckî dinledi
Şarkı için iki ay boyunca Kirmanckî müzikleri dinlediğini belirten Tütüncü, çalışmanın üç ay sürdüğünü söyledi.Öncesinde müzisyenlerle tek tek konuştuğunu dile getiren Tütüncü, hazırlıklara ilişkin şu bilgileri verdi: “Bu tabii ki emek ve zaman aldı. İki ay dinleme, sonra şarkı seçimi. Müzisyenlerle haberleşme, parçaları onlara yollama, şarkının orkestrasyonunu hazırlama, tüm bunlar benim işlerimdi. Bu sene geçen seneki müzisyenlerin yarısı konser ve turneleri nedeniyle katılamadılar, ama yerlerini alan daha çok müzisyen oldu, 48 kişi olduk. Bu sene iki zorluk vardı, bir tanesi sonsuz bir yer kapasitesi olmadığı için 48’i aşmamamız gerekiyordu, halbuki daha çok katılmak isteyen vardı, bu güzel bir zorluktu yani. Öbür zorluk da gelmesi imkansızlaştığı için eksilenlerin yerine benzer işlevde birilerini koymak. Fakat sonunda öyle ya da böyle sayı tamamlanıyor.”
Üç Dêrsim şarkısı seçildi
Çalışmanın metinleri, Türkçe, Kurmancî, Kirmanckî ve İngilizce yazılmış. Şarkının müziği Kore savaşına giden bir oğul için söylenen Meso Xidirê min ağıdı ile anonim Xiziro ile ZeleMele’nin Waştiya Raştiya şarkılarından alınmış. Şarkıların seçimine ilişkin şöyle konuşuyor Tütüncü: “Dêrsim müziklerinden tek bir parça çalmak, aktarmak istediğimiz ruh halleri açısından sınırlayıcı geldi, o nedenle üç parçadan bir bütünlük oluşturdum ve düzenledim.”
Her sanatçı bir tanık gibi
Çalışma, ağır bir hava ile başlıyor, ardından sanatçıların duygularını yansıtan mimikleri de bu ağır havaya eşlik ediyor. Adeta o günü yaşayan birer tanık oluyorlar. Bunu onaylayan Ayşe Tütüncü, özellikle sondaki ağır melodili uzun aralığın kendileri için yas tutma bölümü olduğunu dile getiriyor. Çok sayıda farklı enstrümanın kullanıldığı klipte söz yok. Enstrümantal müziğe sanatçıların nidaları eşlik ediyor. Kimi zaman yükselen bir çığlık, kimi zaman ağıt, kimi zaman isyan, kimi zaman da derin bir iş çekiş oluyor ezgiler. Kapılıp gitmemek elde değil, acısının hala taze olduğu o yangın günlerine.
4 Mayıs kararı
Bundan 76 yıl önce 4 Mayıs 1937 günü Türkiye Büyük Millet Meclisinde Bakanlar Kurulu, ‘Tunceli Tenkil Kararları’ adında özel bir kararname çıkarır. Bu kararname ile askeri hareketle ile birlikte Dêrsim’de soykırım başlatılır. Askeri harekat sonrası resmi rakamlara göre 12 bin, Dêrsimlilere göre ise 70 ila 90 bini aşkın insan katledildi. 10 bini aşkın insan sürgün edildi. Aradan geçen bunca zamana rağmen Türk devleti soykırım ile yüzleşmekten kaçındı. Dêrsimliler, her yıl 4 Mayıs günü soykırımı protesto etkinlikleri düzenleyerek, yaşamını yitirenler için dua okuyor, mum yakıyor. Bu protestolar, 76 yıldönümü olan bugün de devam ediyor.
24 Nisan anısına da çaldılar
Sanatçı Ayşe Tütüncü, geçtiğimiz yıl da Ermeni soykırımının yıldönümü olan 24 Nisan anısına yaptığı “Yağmurlu bir nisan günü” ile 42 müzisyeni bir araya getirmişti. Çocukluğundan itibaren müzikle ilgilenen Tütüncü, 1983’te ilk grubu Mozaik’i kurdu; 1995’e kadar dört albüm çıkardılar. Bir stüdyo müzisyeni olarak Bülent Ortaçgil, Yeni Türkü, Ezginin Günlüğü, Mehmet Güreli ve Bulutsuzluk Özlemi gibi grup ve müzisyenlerin çeşitli albümlerinde yer aldı. 1995’ten itibaren uzun bir süre şarkı yazarı-gitarist Bülent Somay’ın grubuyla çaldı. 1995’te kurduğu Piyano Perküsyon Grubu’yla 1999’da Çeşitlemeler albümünü çıkardı ve bugüne değin yurt içi ve yurtdışında çeşitli uluslararası festivallere katıldı.
N. DENİZ BİLGİN