IŞİD Musul’u haziran ayında işgal etmişti. IŞİD Süryanileri “Ya Müslüman olursunuz, ya gidin” diye tehdit edip sürdü. Yaklaşık iki ay sonra Rabia, Zumar, Şengal’ı işgal etti. Oysa orada peşmergeler vardı. Bu süre zarfında KDP ve YNK önlemler almamış mı?
Demek ki hazırlık yapılmamış. Biz baştan beri uyardık, Şengal’in korunması gerekiyor diye. Arkadaşlarla konuştuk, ‘Peşmergelerimiz var orada. Biz koruyoruz’ dediler. Bizim inancımız oradaki halkı örgütlemek en büyük tedbirdir. Bunlar da yanaşmadı. Tedbir almaya ya da halkı örgütlemeye, silahlandırmaya yanaşmadı. Bu kadar Peşmerge bu kadar hızlı çekildiğine göre demek ki herhangi hazırlık yapılmamış.
Federe Kürdistan Başkanı Barzani, peşmergenin kısıtlı imkanları olduğunu söyleyerek Irak Hükümeti’ni suçladı. Bağdat’ın peşmergelere destek olmadığını söyledi...
Eldeki silahları kullansın sonra başka silahlar arasın. Elindeki silahları kullanmadı. Şimdi YPG’nin elindeki silahlar peşmergeninkinden daha mı üstün? Ne helikopteri var ne de ağır silahları var. Bizim silahlarımız da aynı, IŞİD’in elindeki silahlardır. İşte en büyük silahlar roçkalardır. Onlarda da var bizimkilerde de var. Demek ki silahlardan başka birşey lazım. Yani oradaki peşmergelerin çekilişi anlamsızdır. Sanmıyorum, peşmergeler kendiliğinden kolayca kaçacak insanlar değildir. Bir yanlışlık var. Bazıları talimat vermiştir.
Yani merkezden talimat mı gelmiş?
Merkezden talimat geldiğini söylüyorlar. Talimatı artık kim vermişse Sayın Barzani’nin onların peşine düşmesi gerekiyor.
Çatışmalar Zumar’da oldu. Zumar’ın köylerinde oldu. Şengal’e yürüdüler baktık kimse kalmadı. Halkı da silahlandırmamışlar.
IŞİD’in Musul’u ele geçirmesi sonrası YPG geçmişti...
YPG Rabia’ya geçmişti. Bizimkiler Til Koçer’deydi. Irak askeri çekilince Rabia’dan bizimkiler peşmergelere destek verdi.
3-4 Ağustos itibariyle yeni YPG güçleri Rabia’ya geçti ve Şengal dağlarına çıktı. Êzîdî gençleri silahlandırma durumu var mı?
Vardır. Gençler ta Süleymaniye’den başka yerlerden de katılıyor. Yüzlerce genç katılıyor. YPG’nin yanında silah kaldırıyor, savaşıyor. Bu iyi bir gelişme.
YPG, Rabia ve Şengal’de kalıcı olacak mı?
Tahmin etmiyorum. Zaten orada kendi güçleri oluşturuldu. Şengal Direniş Birlikleri oluşturuldu. Onlar kalacak. Artık oradaki halk ne isterse kendi kaderini onlar tayin edecek.
Size gelen bilgilere göre göç durumu nasıl?
Önce IŞİD çemberindeydiler. Bir YPG birliği o çemberi kırdı. Bir yol açtı. Sivillere çıkma fırsatı için. Onbinlerce insan koridor açıldıktan sonra geçti. Hala çatışmalar oluyor. YPG güçleri bazı yerlere yeni ulaşıyor. Geçen onbinlerce insanın içinde Türkmenler de var. Bunlar bizim korumamız altında. Biz onlara koridor açtık, kucağımızı açmışız. Türkmen şu-bu farketmiyor, bizim için insan değerli. Herkes bizim için değerlidir. Elimizden geleni yaparız, hiçbir ayrım yapmadan. Keşke biz diyoruz, Musul’da göç eden Hıristiyanlar, Süryaniler de bize gelseydi, daha fazla yardım edebilseydik diyoruz.
Göçler oluyor ancak KDP’nin Rojava sınırına kazdığı hendekler vardı...
Hendekler kuzeyde kazılmıştı. Semelka’dan, kuzey tarafından... Şimdi peşmergeler de geçti. Peşmergeler geldi, Til Koçer’den içeri girdiler. O hendekler üzerinden geldiler. Şimdi o makinalarla kazdıkları hendekleri peşmergeler kalkıp küreklerle doldurdular.
Yani o hendekler neredeyse peşmergelerin canına mı mal oluyordu?
Tabi. YPG yerine başka birisi olsaydı durum değişirdi.
II. Kobanê Savaşı’nda YPG geçit vermedi. Ardından Hasekê‘de çatışmalar başgösterdi ve Şengal geldi. Hedefleri ne?
Onların A Planı’nda Rojava’yı boşaltmak vardı. Şimdi Rojava’yı boşaltmak tutmayınca planın başka aşamalarına geçti. Kürt bölgelerini tutmak istiyorlar. İşte Şengal de bunun başında geliyor. Bu IŞİD’i kullanan güçlerin B Planı. Yani planın ikinci aşaması.
Şengal Kürtler için stratejik olarak addediliyor. KCK, herkesin Şengal için seferber olması, HPG’ye izin verilmesi gerektiğini açıkladı. Sanırım HPG de özel bir birlik gönderdi. Ne yapılabilir?
Kürt halkı için, Kürdistanlılar için öyledir. Hem etnik hem inanç bakımından bütün grupların bir arada olması gerekiyor, bir Askeri Konsey gerekiyor. Yani Yüksek Askeri Konsey. Savunma için. Nerede lazım olursa savunma güçleri beraber bir strateji izleyebilir. Oradaki halkları, azınlıkları korumak için. Bizim ağırımıza giden Musul’da yıkılan, yerle bir edilen kiliselerdir. Yani bazıları bin seneden fazla. Şengal’de makamlar yerle bir edilmiş. Şii mabedleri öyle. Êzîdîleri korumak Kürdistan’ı korumak demektir. Bütün inanç merkezlerini, ibadethaneleri korumak gerekir. Onun için herkesin el birliğiyle bir savunma gücü oluşturması ivedilikle gereken birşeydir.
Kobane’de anneler, babalar, yaşlılar silah alıp cepheye gitmek için seferber oldu. Şengal’de de bekliyor musunuz bu tabloyu?
Halk örgütlü olursa herşeyi yapabilir. Kobane’nin nedeni halkın hep beraber bir irade oluşturmasıdır. Halkın örgütlü olmasıdır. Onun için nerede örgütlü halk olursa herşeyin üstesinden gelebilir. Keşke bütün halkımız böyle örgütlü olsaydı. Şengal’de fırsatımız olsaydı, bize fırsat verip oradaki halkı örgütleyebilseydik muhakkak bu trajedi olmayacaktı.
Hesekê, Cerablus ve Til Abyad
Kobanê, Hesekê ve Şengal’i gözönüne aldığımızda Rojava’nın yeni stratejisi ne?
Hesekê şu an sakin. Çatışmalar oldu. Qamişlo’nun güneyinde, Hesekê‘nin doğu ve kuzeyinde. Til Hamis, Til Barak çevresinde onların üssü var. Oradan bazen edepsizlik olun diye elini uzatıyorlar. Bizimkiler de vuruyor. Bu gürültü patırtıda biz sadece halkımızı korumak istiyoruz. Oradaki kaosun bize geçmemesi için çabalıyoruz. Köylerimizi yerle bir etmemek, halkımızı korumak için çabalıyoruz. Çekirge sürüsü gibi nereye giriyorlarsa yerle bir ediyorlar. Bunları önlemek için kendimizi savunuyoruz. Artık bu ne kadar uzayacaksa bilmiyorum. Ama biz buna kararlıyız.
Hesekê’de dağlık bölge de YPG denetimine mi geçti?
Kewkeb Dağı diye bir yer var. Orası çok stratejiktir. Yüksek bir yer. Volkanik bir dağdır. Askeri bakımdan çok stratejiktir. Hesekê‘yi de başka yerleri de kontrol ediyor. Onun için çok önemli.
Cerablus ve Til Abyad alanında üsleri olan IŞİD, Türkiye’yi ikmal hattı olarak kullanageldi, geçişler oluyor. YPG’nin bu hatta bir hamlesi bekleniyor mu?
Biz oradan çıkmalarını istiyoruz. Hem Til Abyad hem Cerablus’a yakın çatışmalar vardı. Yani Fırat’ın doğu yakası. Onlar orda rahatsızlık yaratıyorlar. Onlar tükenirse biz rahatlarız.
Türkiye’ye üçüncü geliş
Daha önce iki kez Türkiye’ye gelmiştiniz. kamuoyuna yansımadı, Nisan ayında 3. defa gelmişsiniz?
Öyle mi?
Evet
Demek ki öyleymiş...
İstanbul mu Ankara mı?
Şimdiye kadar Ankara’ya gitmiş değilim. İstanbul’a gittim.
Bu sıralar gündemde herhangi bir görüşme var mı?
Dışişleri Bakanlığı ile telefon aracılığıyla oluyor. Bazen hal-hatır soruyoruz. Davet olursa tekrar geliriz.
Kobanê Savaşı sırasında oldu mu temas?
Telefon bağlantıları oldu.
Şu anda Türkiye’den ne bekliyorsunuz?
Verdikleri sözleri tutmalarını bekliyoruz.
M. ALİ ÇELEBİ/İSTANBUL