Vera kurdan de polîtîkayê dewlete yê înkar û îmhakerdişî dewam kenî. Çarçeweya polîtîkayan de qirkerdişê kultur û çinkerdişê tarîxî yeno kerdiş û awanîyê tarîxî yenê rijnayîş. Hukmat qezaya Sûrî ya Amedî de kewto pey rantî û keyeyanê Sûrî rijneno. Hukmat bi nameyê ‘vurîyayîşê bajarî’ de Şirnex, Cizîr, Nisêbîn û Sûrî rijneno û berê rantî fîrmayanê înşaatî û muhendîsan rê akeno. Verfeka Platformê Rijnayîşê Sûrî rê Nê Buşra Cîzrelîogluye qiseykerdişê xo de qala rijnayîşî kerde.


6 taxan de qedexe rameno

Cîzrelîogluye qiseykerdişê xo de va ‘6 taxanê Sûrî de qedexeyê tebervejîyayîşî dewam keno’ û wina domnaye: “Texrîbato ke ameyo kerdiş hema nêameyo tespîtkerdiş. Vînayîşê uydu ra dîyar beno ke ewja de rijnayîş û texrîbatêko senîn ameyo kerdiş. Her çiqas ke 9ê adare de qedexeyê tebervejîyayîşî ameyo wedarnayîş hema zî 6 taxanê Sûrî de qedexe dewam keno. Tîya de hedef kenî ke heme birijnî. Verê her serre bi hezaran turîstî seba zîyaretkerdişê awanîyanê tarîxî ameyênê Amed. Rijnayîşê taxan de xeylê cayê tarîxî zî ameyî rijnayîş. Awanîyê ke yenê rijnayîş, enkazê înan erzîyeno mîyanê Çemê Dîcle û zirar dîyeno tebîetî.


Planêko kehen o 

Cîzrelîogluye dewamê qiseykerdişê xo de va ‘xeylê îxlalê heqan bîyî’ û wina qedênaye: “Taxa Alîpaşa û Lalebey ra her çî yeno dîyayîş. Hukmat bi planan wazeno ke Sûrî temamî birijno. Hukmat tayînkerdişê qayûman ra dima plananê xo yê verînan yê heta nika nêeşkabî bikero, kerd dewre. Sûr de bedilnayîşo demografîk yeno hedefgirewtiş. Camîyan ra anonsê rijnayîş û teriknayîşê keyeyan yeno kerdiş. Sûr bi hawayo lez yeno îstîmlaqkerdiş. Kesê ke nêwaştî keyeyê înan bêro îstîmlaqkerdiş doze akerdî. La prosesê dozan de keyeyî ameyî rijnayîş.”


Înan eşt teber

Heto bin ra xeylê mexdurê Sûrî estî. Înan ra yewe zî keyeyê Salîha Bayrame (60) yo. Bayrame astengdar a û bi 4 domananê xo serrêk ver Sûrî ra koçê taxa Fatîhî ya Baglarî kerda. Wayîrê keyeyê aye 5 rojî ver keyeyê Bayrama ke bi arêdayîşê kaxidî debara xo kerdêne, bi mehneya ‘şima boye dekerda keyeyê mi’ eşt teber. Babete ser o hemwelatîyê taxe ra Muşeher Ulkere, Reyhan Çetîke û Bedîha Eteke qisey kerdî.

Ulkere veng daye îdarekaran û wina va: “Wijdanê mi rehet nîyo. Ez Şaredarîya Baglarî gêraya, la mi ra vatî Şaredarîya Pîle bigêrê. Şaredarîya Pîle ra kesêkê ma ra va; şo emnîyet û walîtî bigêre, şima qey ma gêrenî.”Çetîke û Eteke zî wina vatî: “Ma na rewşe qebul nêkenî. Ma muracatê îdarekaran kerd. Keye teber de perîşan bî û nika ewnîyenê înan. Kesê biwijdan ganî na rewşe qebul nêkerî. Wa şaredarî wayîr bivejîyo.” 


   ŞÛJIN/AMED