Konferans Haziran'a sarktı
Konferans önerisi ABD Dışişleri Bakanı John Kerry’nin Moskova temasları sırasında kararlaştırılmıştı. 30 Haziran 2012’de Cenevre’de BM Güvenlik Konseyi’nin daimi üyeleri ile bölge ülkelerinin katıldığı toplantıda kabul edilen mutabakat rejim ve muhalifleri temsil eden bir geçiş hükümetinin kurulmasını öngörüyor. ABD bu ay sonuna kadar konferansı yapmaya çalışırken, Rus yetkililer ise muhalefetin henüz olumlu cevap vermediğini, ay sonuna kadar konferansın yetişmesinin zor olduğunu ifade ediyordu. Ve beklenen erteleme geldi. İsveç'te bulunan Kerry, konferansın Haziran başında yapılabileceğini söyledi.
'Esad katılmazsa hata eder'
Rusya, Esad yönetiminin konferansa katılacak isimleri kendilerine gönderdiğini bildirmişti. Ancak Suriye Enformasyon Bakanı Ümran Zubi'nin konferansa katılmaya karar verebilmeleri için bu konuda daha detaylı bilgiye ihtiyaç duyduklarını söylemesi kafaları karıştırdı. Bu sözler Esad rejiminin konferansa katılmamayı planladığı yorumlarına neden oldu. Bu iddianın doğru olmadığını söyleyen Kerry ise uyardı: "Masaya oturmamaya karar verirse, bu Esad'in başka bir büyük hesap hatası olur."
Muhalifler karar aşamasında
Suriye Muhalif ve Devrimci Güçler Ulusal Koalisyonu (SMDK) ise karar aşamasında. Muhalifler, kararlarını 23 Mayıs’ta İstanbul'da yapacakları toplantıda verecek. Ancak SMDK başkanlığını vekaleten yürüten George Sabra, Esad görevi bırakmadan ve rejim şiddete son vermeden konferansa katılmayacaklarını söyledi.
Hatib'in halefi de seçilecek
Toplantıda ayrıca SMDK başkanlığından istifa eden Muaz el Hatib’in yerini alacak kişi de belirlenecek. Sabra, başkanlığa aday olup olmayacağı sorusuna "Her şey, zamanı gelince belli olur" cevabını verdi.
Hitto güvenoyu alacak mı?
Sabra, 3 günlük toplantıda 'geçici başbakan' Gassan Hitto'nun kabine listesini ilk kez açıklayacağını ancak onay alamaması halinde hükümeti kurmak için başka birinin görevlendirileceğine işaret etti. Toplantıda Katar’a yakın olmakla eleştirilen Hitto’nun da Suudi Arabistan’ın tercihi olan Ahmed Tumaa Heder ile değiştirilebileceği belirtiliyor.
Putin de katılabilir
Öte yandan Suriye konferansına, formatına bağlı olarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de katılabileceği belirtildi. Fakat Kremlin Basın Danışmanı Dmitri Peskov, henüz bu konuda bir değerlendirme yapmanın spekülatif olacağını söyledi. Zira konferansın bakanlar düzeyinde yapılması düşünülüyor.
İran da katılmaya hazır
Konferansa katılmak isteyen İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi ise ülkesinin henüz çağrı yapmadığını ancak Esad yönetimi ile muhalefet arasındaki diyaloğu başlatma ihtimali bulunduğunu beyan etti. Salihi bu konferansın Suriye’de hükümet ile muhalefet arasındaki diyaloğun başlamasını sağlayabileceğini belirtti.
Netanyahu, Putin'le görüştü
Suriye konusunda görüş ayrılıkları yaşayan Suriye ile İsrail de bu süreçte yakın temasta. İsrail Başbakanı Benyamin Netanyahu dün Kremlin’de Putin’le görüştü. Netanyahu, Putin’i Suriye’ye S-300 füze sistemi satma planından vazgeçirmeye çalıştı. İki hafta önce İsrail'in Suriye'ye yönelik hava saldırılarını kınayan Rusya dünkü görüşmede de askeri müdahale yerine siyasi çözümün esas alınması gerektiğini ifade etti.
BM Genel Sekreteri Ban Ki Moon da bugün Moskova'ya gidiyor. Sözcüsü Martin Nesirky, görüşmelerde Suriye konusunun önemli yer tutacağını belirtti. Gazetecilerin, yapılması planlanan Suriye konferansında BM'nin ve genel sekreterin oynayacağı rolü sormaları üzerine Nesirky, henüz net bir planın olmadığını söyledi.
Rusya yasak bölgeye karşı
Ziyarete ilişkin konuşan Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Gennadi Gatilov ise ABD'nin seçenekleri arasında bulunan Suriye'de uçuşa yasak bölge ya da tampon bölge oluşturulmasının yıkıcı sonuçları olacağı, bu yönde bir kararın da sadece BM Güvenlik Konseyi'nde alınabileceği uyarısında bulundu. Libya'da olduğu gibi Güvenlik Konseyi kararlarının çarpıtılarak bir kısım siyasi amaçlar için kullanılabildiğini belirten Gatilov, "Hepimiz Libya'ya uygulanan silah ambargosunun ve uçuşa kapalı alan oluşturulmasının taraflardan birine silah tedariki şekline dönüştüğünü hatırlıyoruz" dedi. Suriye'de Cenevre Mutabakatı'nın devamı niteliğinde uluslararası konferansın yakın zamanda toplanmasını ümit ettiklerini belirten Gatilov, "Suriye hükümeti ve muhalefet Cenevre Mutabakatı çerçevesinde yol haritasını belirlemeli" dedi.
HABER MERKEZİ