- Farqîn’e bağlı Bexça’de keşfedilen ve Süryanice kitabeleriyle tescillenen kaya mezarlığı yok olma tehlikesiyle karşı karşıya.
Dicle Üniversitesi tarafından Amed’in Farqîn (Silvan) ilçesinde 2019’da yüzey araştırmaları yapıldı. Çalışmalar sırasında ilçeye bağlı Bexça’de kaya mezarlığının içinde Süryanice mezar taşı kitabeleri keşfedildi. Kitabelerde, kaya mezarlığında “Monoha” adlı bir papazın mezarının yer aldığından bahsettiği belirlendi.
Bu önemli bulguya dair aynı dönemde bilgi veren Dicle Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim üyesi Prof. Dr. İrfan Yıldız, “İlk kez içerisinde Süryanice kitabelerin bulunduğu bir kaya mezarı tespit edilmiş oldu” diyerek, keşfin önemine dikkat çekti.
Tarihi bölge daha sonra Kültür ve Turizm Bakanlığı’na bağlı Diyarbakır Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü tarafından envantere alınarak, tescillendi. Mezopotamya Ajansı’na bilgi veren müdürlük bu bilgiyi doğrularken, bölgeye ve korunmasına dair detaylı bilgiyi ancak resmi başvuru ile yanıt verebileceğini aktardı.
MA’dan Mehmet Aslan’ın haberine göre tescil kararına rağmen bölgenin korunmadığı görüldü. Binlerce yıllık tarihe sahip olduğu öngörülen ve geçmişe ışık tutan kaya mezarlıkları ve kitabeler, bakımsızlıktan yok olma tehlikesi ile karşı karşıya.
Mezarlığın girişinde yer alan kapı ve pencerelere taşlarla bent örüldüğü görüldü. Aynı zamanda mezarlıkların içinde taş, dışarıdan hangi amaçla getirildiği belirlenemeyen tahta ve defineciler tarafından getirildiği belirtilen küreğin de yer alması dikkat çekti. Bunun yanı sıra mezarlarda bakım yapılmaması nedeniyle mezarların otlarla kaplandığı gözlemlendi. Aynı zamanda mezarlığın kimi bölümlerinde duvarlara çivi çakıldığı da görüldü.
Herhangi bir bakım ve koruma çalışmasının yapılmaması nedeniyle bölge yok olma tehlikesi ile karşı karşıya. AMED
