Afganistan için karşılıklı imzayla sonuçlanan ABD-Taliban müzakerelerinin somut sonuçları ortaya çıkıyor. Taliban ile müzakerelerin öngörüldüğü bugünlerde, Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani’nin bir kararname ile en az bin Taliban tutukluyu hafta içinde serbest bırakacağı bildirildi.
AFP’nin 5 farklı kaynağa dayandırdığı haberine göre Afganistan Cumhurbaşkanı Eşref Gani, hafta içerisinde en az bin Taliban üyesinin bırakılması için bir kararname çıkaracak. İki kaynak, kararnamenin ileri yaştaki tutukluları ilgilendireceğini belirtti. Taliban ise anlaşma maddesi kapsamında, Afgan hükümetiyle müzakerelerin ön koşulu olarak 5 bin tutuklunun bırakılmasını istiyor. Anlaşma, 5 bin tutukluya karşı Talibanların da bin asker ve polisi bırakmasını öngörüyor.
‘Paralel hükümet’ açıklaması
Afganistan’da tarafların başlatacağı müzakere ve bu sürecin getireceği problemler kadar farklı bir problemi de bulunuyor. Bin tutuklunun bırakılacağına ilişkin bilgiler, Gani’nin yemin törenini gerçekleştirdiği 9 Mart gününe denk geldi. Aynı gün, rakibi Abdullah Abdullah da paralel olarak kendisini cumhurbaşkanı ilan etti. ABD, bu durumun Taliban ile görüşmeleri çıkmaza sokabileceğini düşünüyor. ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo, “paralel hükümete sıkı bir şekilde karşı olduklarını” açıkladı.
Eşref Gani, 28 Eylül’de yapılan çok düşük katılımlı Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde oyların yüzde 50,64’ünü alarak seçilmişti. Tartışmalı seçimlerin nihai sonucu, beş ay sonra 18 Şubat günü açıklanmıştı. Kayıtlı 9,6 milyon seçmenin sadece 2,7 milyonu sandık başına gitmişti. Bunlardan da yaklaşık yarım milyonu geçersiz sayılmış, geriye sadece 1,8 milyon oy kalmıştı. Seçim sonuçlarını tanımayan Abdullah Abdullah, Gani’nin yemin etmesi halinde kendisinin de paralel bir hükümet kuracağı tehdidinde bulunmuştu.
Ülkenin kurumsal krize girmesiyle birlikte, Taliban ile müzakerelerin hangi ekip tarafından yürütüleceği henüz netleşmedi. Bazı uzmanlar, Taliban’ın hükümete “önce sorunlarını çöz, ondan sonra masaya gel” diyebileceğini belirtiyor. Hükümetin bu hali, Taliban’ın müzakere masasında da elini güçlendiriyor.
ABD askerleri çekilmeye başladı
Bu gelişmelerin yaşandığı bir sırada ABD ordusu da Afganistan’daki güçlerini çekmeye başladıklarını açıkladı. Taliban, ABD ile yapılan müzakereler sonucunda 22 Şubat günü kısmi bir ateşkes yapılmıştı. Sürecin sonunda 29 Şubat günü Katar’ın Doha kentinde ABD ile Taliban temsilcileri bir anlaşmaya imza atmıştı. Taliban’ın güvenlik garantileri vermesi karşılında ABD ve ittifakları da 14 ay içerisinde ülkedeki güçlerini tamamen çekmeyi taahhüt etti. ABD ayrıca güçlerini çekmeyi, Taliban’ın Afgan hükümeti ile müzakereleri başlatma koşuluna dayandırdı.
KABİL