Direniş yüzleştirdi
Yazar Gülçiçek Tekin’in, önemli bir sözlü tarih çalışması gerçekleştirdiğini belirten Ragıp Zarakolu, 1912’de İttihat Terakki Partisi tarafından hayata geçirilen Anadolu’yu Ermenisizleştirme projesi ile birlikte binlerce yıl bir arada yaşayan Ermeni, Kürt, Êzîdî ve Süryani halklarına yönelik bir tasfiye süreci başlatıldığını ifade etti. Zarakolu, devletin, “Katliamı Kürt aşiretleri yaptı” diyerek sorumluluktan kaçmaya çalıştığını belirterek, “Devletin kurduğu yok etme mekanizması sürekli işledi. O zamanlar bir deyim vardı, ‘Zo’ları hallettik, şimdi sıra lo’larda.’ Ama gerçekten Kürt halkının direnişi aynı zamanda tarihle yüzleşme bakımından büyük bir fırsat yarattı. Ve Kürtlerin bu tanıklığı, Türk milliyetçilerini de çaresiz duruma soktu. Yani Kürtlerin tanıklığı çok önemli” diye konuştu.
Kimliğim reddedildi
Yazar Tekin, küçük yaşlardan beri asimilasyon sürecine maruz kaldığını belirterek, bunun da etkisiyle ilerleyen yıllarda anadil üzerine çalışmalara başladığını ifade etti. Tekin, dil ile ilgi araştırmaları sırasında Anadolu’nun Türkleştirilme politikalarının karşısına çıktığını belirterek, “Bir taraftan Kürt kimliğim reddedildi, diğer yandan ise Türkçe konuştuğum zaman hep hatırlatıldı. Dil ile ilgili araştırmalara başladığımda karşıma Anadolu’yu Türkleştirme politikaları çıktı. Ve ondan sonra sorgulamaya başladım” dedi.
Kürtlerin anlatımı önemli
Türkiye’deki faili meçhul cinayetler, soykırım ve dil kırımları üzerine araştırmalar yaparken sürekli olarak Ermenilerle ilgili öykülerle de karşılaştığını kaydeden Tekin, bu öykülerin kendisini Ermeni Soykırımı ile ilgili araştırma yapma zorunluluğuna ittiğini söyledi. Tekin, kitabının hazırlık çalışmalarına Amed’de başladığını ve Wan, Xarpêt, Mûş, Bedlîs, Colemêrg, Dêrsim, Qers, Agirî de dahil olmak üzere bütün Kürdistan illeri ve Ermenistan coğrafyasında araştırmalar yaptığını söyledi. Bu söyleşilerin ardından soykırım gerçeğiyle bir kez daha karşılaştığını dile getiren Tekin, kitapta Kürt aşiret beyleri ve çocuklarının bu noktada anlattıklarının soykırım gerçeğinin açığa çıkması bakımından önemli olduğunu söyledi.
Soykırım devlet projesi
Tekin, kitabında yer alan 1915 Ermeni Soykırımı’nın canlı tanığı Sêrt’in Dih (Eruh) ilçesinde yaşayan 128 yaşındaki Mihemedê Erse’nin o dönemde Hamidiye Alayları’nda görev yaptığını ve yaşanan her şeyi hatırladığını söyledi. Erse’nin anlatımlarından da Kürtler ve Ermeniler arası bir çatışmanın olmadığının, İttihat ve Terakki’nin planlı bir projesi sonucu soykırımın devreye sokulduğunun görülebileceğini söyledi. Tekin’in diğer kitapları ise şöyle: “Dilimiz Varlığımız Dilimiz Kimliğimizdir, ‘Kara Kefen’, ‘Beyaz Soykırım’, ‘Teşkilat-ı Mahsusa’dan Ergenekon’a Kayıplar Yargısız İnfazlar ve Faili Meçhuller’, ‘İttihat Terakki’den Günümüze Yek Tarz-ı Siyaset’.”
DİHA/İSTANBUL