Komara Tirkîya ke nayîya ro, tayê alewîyû poşt vejîyê, hama sera jêde nêşîyo ke dewlete rîyê xo kerdo eskera. Çike raver 1925îne de mabedê alewîyû qapan kerdê. Dima Dêrsim de deva-deve (dewe) howtay hazar însanî kiştê. Neyra kî (zî) nêmendê Mereş de Çorim de, Sewaz de, Gazî de qirrimî dewam bîyê. Yanê namê dewlete vurîyo, hama barê alewîyû rê her dem qirrim mendo. Tayîne nîyado ke nîya nêbeno, weşîya xo binê resmê Atatirkî de vênita. Çike tayine îma kerdo ke, xezevtulayû Atatirk ke vênit, qarse keşî nêbenê. Hama hen nêbîyo, hata na dem hona çêverê alewîyû nîşan benê, alewîyû kar ra erzenê, kar ci nêdanê, mabedê alewîyû nasnêkenê, alewîyû rê milqî kenê. Huskewû(buxdanû) rê dewam kenê. Neyra kî nêmanenê, alewîyû terorîst saye kenê. Ewro, hona(hîna) tayê nustoxî, rojnamedarî û çepgîrî girê alewîyû ser o jêde çîyê nêvanê. Çike alewîyî çime jêdine de hona jêde maqbul nîyê. Çike her kes zaneno kî alewîyî her waxt, şîayê(zencî) Tirkîya bî. No hal ewro kî çimê tayîne de dewam keno.
Na serrê peyênî tayê alewîyî haydarê xo û hometa xo yê. Hama hona tayê ters ver, tayê kî ebe zerrê weşîye, çê xo de û dukanê xo de fotirafê Atatirkî darde kenê. Îta qesê ma, î yê ke zerrêweşîya xora kar kenê înû ra wo. Hen zaneme ke çimê nînû bîyê kor, gosê nînû(nînan) bîyê kerrî. Nînû ra ke pers kerd vanê; “Atatirk ke mebîyene Tirkîya de şerîat ameybî.” Guman(şik) çîn o ke dewlete nînû rê nîya salix do. Çike kêmalîstû, neway serre yo ke nîya propaganda viraşta. Her weçînîtîş de vanê; “Nîyadê ma sima şerîat ra qorî keme, sima ke reyê xo ma nêdê şerîat yeno”, deyin alewîyû cênê binê hukmê xo. Tayê waxt nîyado ke tayê alewîyî jêde gos nêdanê, na geyîm kî raver qirrkerdê dima; “Nîyadê ma sima xelesneme, ma ke mebîme sima roze wes nêverdanê”, deyin vejîyê werte.
Verên ra hata nika tayê alewiyû kî hetê çepgîr û kurdû de ca guretîbî, hona kî poşt danê. Leyê kurdû de ca guretena alewîyû jêde 1990îne ra dima wo. Dewlete na geyîm kî alewîyû rê vato; “Raştîye de tirk û misliman sima yê. Cayê sima leyê înû de nîyo.” Tayîne na propaganda werde, hama jêde alewîyû no kay peyser çarnit. Jêde alewîyî oncîa hetê çepgîr û kurdû de cayê xo guret. Hama tayîne kî hetê kêmalîstû de cayê xo kerd qayîm. Nînû cemxaneyû de bîla fotirafê Atatirkî darde kerd. Yanê; ne qirrimo Qoçgîrî ne kî qirrimo Dêrsim xo vîr nêard. Ewro tayê kî propaganda kenê, vanê; Atatirk alewî bî. Niyê ke ney rê îma kenê, nînû rê tayê persê ma estê:
1-Qoçgîrî de kamî qirrbî? Gonewero Qoçgîrî Osmano Leng, kamî ra madalîya gurete? Dima kam, o kerdo Serdarê Elayê Mafizî?
2. 3yê marte 1924îne de kam, ‘Serverê Karê Dîyanet’ na ro? Îdeolojîyê dewlete kam tirkên-sunnîyen ser na ro? 3- 1925îne de kam ebe qanûn, hewsê alewîyû qapan kerdî? Kam qesê murşît, pîr, rayver, bava, taliv tomete kerdî? Dergahê alewîyî kam kilit kerdî? Dergaha Hace Bektaşî Welî kam qapan kerde? Testiqnameyê alewîyên kotî yê, kam dê vîndkerdene?
4- ‘Qanûno Dewe’ de kam camîye name kerde? Ça hata nika dewûnê alewîyû de camîyî virajînê?
5- Dêrsim de 70 hazar alewî kî qirrkerdî, o waxt serekkomar kam bî? 1935îne de binê ‘Qanûno Tuncelî’ de morê kamî bî? Kam, welixa xo serba tertele, ebe teyyare rusna Dêrsimî? Kam Terabzon de verê xerîta de sorê(planê) qirrimê Dêrsimî viraştî? Kam, î yê ke Dêrsim de kutê(kewtê) gona alewiyû madalîya dê înû?...
Cavê na persû helbet her kes kî zaneno, hama tayê cavî kare tayîne rê nînê. Çike nê ewro serva sîyasetê AKP, Atatirk qelxan û meterîs vênenê. Nê serba sîyaset îqrarê hometa xo caverdanê. Hama alewîyî wayîrê vîjdanê. Ebe loqme, ebe misayîvên, ebe kêwrayên îqrar danê jûbînî. Çike bêbextên çik a rind zanenê. Kam ke cemxane de fotirafê Atatirk wenêdano, raver wertê homete de gereke ca mecêro. Çike binê fotirafê ey de, dirveta ma ra hona gon sona. Kam ke binê fotirafê ey de kelê xo birneno, endî bizanîme ke wertaxê sucê ey o. Çike binê fotirafê ey de raa ma, royver der a. Eke nîya şêro hen zaneme ke alewîyî jûbîyayêna xo kenê vîndî. Hama her kes bizano ke alewîyên hata na dem, ebe jûbîyayên ama. Naye ke kerde vîndî, roştîye kî bena vîndî. Eke nîya şêro, Atatirk binê jîmelû ra hona ma rê zaf huyîno.