Têrî amayîş; ferq kerdîş, demo vîyarte de çi xeletîyî ke virajîyê, înan qewul kerdiş û posema bîyayîşo. Nê qewul kerdişî, demo ameyox de reyna xeletîye viraştene rê kî manê yê. Qirrimê hermenîyan, Qoçgîrî, Agirî, Zîlan, Dêrsim, Mereş, Çorim, Sêwaz, Roboskî ûêb. ser o hata nika têrî amayîş nêvirajîyo. Têrî amayîş nîya bimano, î yê ke peyde mendê, ê bîla asîmîle kerdê. Dewlete waşto ke vîrê qomanî bibo vîndî.
Dewlete, Serverê Karê Dîyanetî, Qanûno Qapankerdîşê Tekke û Zavîyeyan, Qanuno Dewe de teyna camîye rê ca dayîş, saz qedexe kerdiş, zorakîya dersa dînî ûêb. ra alewîyan rê asîmîlasyon waşto, hama hata na saete miradê xo nêbîyo. Na polîtîqa serba xirîstîyanan û kurdan, propagandaya; “ Welatîj tirkî qesey bike”, qamçurê dewlemendîye, mesela 6-7 êlule, veqif û wendexaneyê xirîstîyanan qapan kerdene ra dewam kerda. Serba kurdan, “Têserê Sorê Rojakewten (1925)”, Rapolê Dêrsimî ra, menê zonî ra amo hata 12 êlule 1980. 12 êlule de bindestxaneyî bîyê pir. Kamî ke dawa tirkên û mislimanên dima nêkewtê erjîyê bindestxaneyan.
12 êlule ra hata nika hem dîna de, hem Tirkîya de zaf ewkî vurîyê. Vajîme; dîna de serrê herbê serdinî vêrdê ra. O waxt zerê dewlete de jêdêna kerdoxê karê xorî bîyê. Nê, 1990 ra dima vurîyayî, hama na rey kî çekê xo çarnayî kurdan ser. Na vurîyayîş “qomo xorî” kî pîya ard. Na sevet ra rozê çin a ke ju ca ra heberê xincî meyerê. Nê xincî çapemenîya Tirkîya de ;“Tayê welatîjî qarrîyayîşê xo kerd eskera”,deyin vejînê. Î yê ke xinc benê, jêdêrî xeberan de benê “qese de welatîjî.” Na polîtîqa endî alewîyan rê kî dur nîya. Fekê kamjî wezîrê hukmatî ke beno ra, tirkên-mislimanên ser o qeseykenê. Polîtîqawa Surîya de verba alewîyan û kurdan cayê xo kenê eskera. Çapemenîya Tirkîya, Qirrimo Roboskî ra hata nika heberanê xo ebe pers axme kena. Yanê hukmat ke çi wazeno ey nusnena, ey vana. Na sevet ra wayîrê vîjdanî kî heberanê raştîye ra dur manenê.
Hukmat referandumê 12 êlule 2010 ra dima, serba tayê generalan (Evren û Şahînkaya) dawa kerdbî ra. Hama ewro her kes zanene ke mesela têrî amayîş nêbîye. Çike derd ke no bîbîyêne gereke YOK, MGK, zorbajêna dersa dîn, qedexeyê zonê maye ûêb. wedardêne. Derdê hukmatî, na mesela çitur xo rê çarnen rey bîye. Têri amayîş nîya bimano, ewro kî roj be roj zulim jêdîno.
Têrî amayîş çiqaşe ke însanetîya, hondê ke vîjdanî ya. Ewro na girê ser, ne omidê kurdan ne omidê alewîyan ne omidê hermenîyan ne omidê roşnvîran ne kî omidê çepgîran esto. Çike kes welatê xo de ewro kî xoser nîyo. Halo îstîsnayî(halo de serevese) ra ewro pêro Tirkîya bîya bindestxane. Dewlete sîyasetkarî, roşnvîrî, rojnamegerî, malimî, dawaberî, akademîsyenî ûêb. bê huqûk kar ra vetî û pêguretî. Fekê kamjî wezîrî kî beno ra çekuyê qedexe, qereqol, pêguretiş, çek, bomba, teyyare, galim, qirrim, teror ûêb. ra zobîna çîye nêvejîno. Azayê hukmatî her roje nizamê baw û kalê xo goynenê û xiros û piros(helayîye) ra miradê xo anê hure. Weçînîtişê saredarîye ra cayê ke qazanç nêkerdê, ewro ya riznayî ya kî marîfetê kayyumî ra wazene ke xodarîya kurdan bisiknê. Yanê 12 êlule 1980 ra dima se ke bîyo ewro kî o esto. Bara qomê mazluman rê kî oncîya xoverdayîş maneno…