ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, Türkiye’nin YPG ile ilişkilerinden dolayı şikayetçi olduğu ABD Başkanı’nın DAİŞ’le Mücadele Özel Temsilcisi Brett McGurk’un bulunduğu ekibiyle dün Ankara’da Türk Cumhurbaşkanı ve Başkakanı ile görüştü.

Erdoğan, Saray’ın ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson'ı kabul etti. Türk tarafına göre Suriye ve Irak'ta gelişmeler, bu çerçevede ne gibi ortak adımlar atılabileceği ele alındı. Erdoğan'ın, terörle mücadelede doğru ve meşru aktörlerle çalışmanın önemli olduğuna da dikkati çektiği ileri sürüldü. Bu vesileyle, gerek ikili ilişkilerde, gerekse bölgesel meselelerde iki ülke arasındaki işbirliğini daha da güçlendirmenin önemi üzerinde duruldu. Fethullah Gülen’in iadesiyle ilgili süreç ve mensuplarının ABD'deki faaliyetlerinin önlenmesi konularının da ele alındığı kaydedildi.

Tillerson, öncesinde ise Başbakan Binali Yıldırım'la bir araya geldi. Görüşmeyle ilgili Başbakanlık tarafından şu açıklama yapıldı: "Sayın Başbakanımız, bugün (30 Mart) ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson’ı kabul etmiştir. Kabulde, DEAŞ’ın Irak ve Suriye’den temizlenmesi için yürütülen çabalar ele alınmış, FETÖ’yle mücadele ve elebaşı Fetullah Gülen’in iadesine ilişkin atılması beklenen adımlar görüşülmüş, ikili ve bölgesel konularda yürütülen işbirliğinin güçlendirilmesi üzerinde durulmuştur. Yönetim değişikliği sonrasında, ülkemize ABD’den yapılan bu ilk resmi ziyarette, iki müttefik ülke arasındaki yoğun ikili temasların önümüzdeki dönemde de sürdürülmesi üzerinde mutabık kalınmıştır."

Ortak basın toplantısı

ABD Dışişleri Bakanı Rex Tillerson, Yıldırım ve ardından Erdoğan ile görüştükten sonra Dışişleri Bakanlığı’na geldi. ABD’li mevkidaşını bakanlık girişinde karşılayan Çavuşoğlu ve Tillerson basın mensuplarına tokalaşarak poz verdi. Her iki bakanın görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenlendi. Ortak basın açıklamasında Bakan Çavuşoğlu, Türkiye’nin tezlerini tekrarladı, YPG’ye verilen desteğe ne kadar üzüldüklerini anlattı. 

Daha sonra ABD Dışişleri Bakanı Tillerson açıklamalarda bulundu. Tillerson, üç ana hedef üzerinde konuştuklarını belirterek, "Bunlardan biri DEAŞ’ı yenmek, bölgede istikrar ve ekonomik işbirliği" diye sıraladı.

Daha sonra iki bakan basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Tillerson, kendisine ısrarla sorulan YPG ile ilgili sorulara, beklentilerini karşılayan yanıtlar vermedi. Türk tarafıyla güzel görüşmeler yaptıklarını ve bunların devam edeceğini söylemekle yetindi.

Barack Obama döneminde DAİŞ’le Mücadele Özel Temsilcisi olan ve Trump yönetiminde de geçici olarak bu görevini devam ettiren Brett McGurk da Tillerson ile birlikte Ankara’daydı. McGurk Türkiye’nin tepki gösterdiği bir isim. YPG ile ilgili açıklama ve YPG’nin Uluslararası Koalisyon temsilcisi Polat Can’dan plaket alması, bununla ilgili görüntüleri paylaşması Türk Cumhurbaşkanı’nın sinirlendirmişti. Erdoğan, o zamanlar Obama yönetimine “Terör örgütleri ile NATO müttefiki arasında bir tercih yapması” çağrısında bulunmuştu. 

Bakan düzeyindeki ilk ziyaret

Tillerson’un dünkü ziyareti, Trump yönetiminden bakan düzeyinde Türkiye’ye ilk ziyaretti. Ankara-Washington ilişkilerinde beklenen ilerleme, Trump döneminde de şu ana kadar sağlanamadı. 20 Ocak’ta koltuğa oturan ABD Başkanı Donald Trump, YPG’ye desteği kesmek yerine arttırdı. 20 Ocak’tan bu yana Türkiye’ye yapılan üst düzey ziyaretler bu durumu değiştirmedi.

Bonn’da 16-17 Şubat’ta düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları toplantısında mevkidaşı Çavuşoğlu’yla görüşen Tillerson, bu kez aynı konuları daha kapsamlı ele aldı. Tillerson'dan önce Amerika'dan Türkiye'ye gelen üst düzey isimler oldu ancak Türkiye’nin Kürt düşmanlığına dayalı bu yarası kanamaya devam etti. ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan üst düzey bir diplomat, ziyaret öncesi Amerikalı gazetecilerin sorularını telekonferans yöntemiyle yanıtladı. Bakanlığın internet sitesinde yayınlanan soru-cevaplara göre yetkili,Reqa’da operasyonun QSD liderliğinde çok başarılı bir şekilde sürdüğünü ve desteklemeye devam edeceklerini söyledi. Türkiye ile bazı konularda farklı görüşleri olduğunu ve Ankara’nın kaygılarının farkında olduklarını belirtti. Tillerson’ın Ankara ziyaretinde bu operasyonun detaylarının görüşüleceğini anlatan diplomat, operasyon sonrasında Reqa’nın nüfus yapısını etkilemeyecek şekilde oluşturulacak yönetimi de Türk yetkililere anlatacaklarını söyledi.

Obama döneminde YPG’yle hareket etme politikasının en büyük destekçisi Pentagon diye bilinen ABD Savunma Bakanlığı idi. Ankara, Pentagon’un desteğinin Trump döneminde kesilmesini bekledi. Hiç olmazsa Reqa hamlesinde QSD ile hareket edilmemesi için Trump yönetimiyle üst düzey görüşmeler yapıldı. Ankara’nın beklentisine rağmen Obama döneminde alınan kararlar 20 Ocak sonrası da uygulanmaya devam etti. Trump’ın koltuğa oturduğu ilk günlerde YPG’ye ağır silahlar ve zırhlı araçlar verildi. Trump döneminde Minbic’in konumu daha da güçlendirildi. Bölgedeki ABD askerinin sayısı da arttı. 

Washington’daki yeni yönetim göreve geldiğinden bu yana Ankara’ya iki üst düzey ziyaret yapıldı. Biri, Trump ile Erdoğan’ın ilk telefon konuşmasını yaptığı günün ertesinde, 9 Şubat’ta CIA Direktörü Mike Pompeo’nun ziyaretiydi. Pompeo Türkiye’ye geldiği sırada Pentagon, Trump’a sunacağı Reqa planı üzerine çalışıyordu. Zamanlaması açısından kritik önem atfedilen ve Ankara tarafından ‘memnuniyet verici’ diye nitelendirilen ziyaretin ardından YPG’ye desteğin kesilmesi konusunda memnuniyet verici herhangi bir gelişme yaşanmadı.

Pompeo’nun ziyaretinin üzerinden bir hafta geçtikten sonra, 17 Şubat’ta da ABD Genelkurmay Başkanı Joseph Dunford Türkiye’ye geldi. Türkiye’deki görüşmelerinin ardından, ABD’de Brookings Enstitüsü'nün panelinde konuşan Dunford, Suriye’deki Kürt gruplarla işbirliği yapıldığını anlattı. Dunford, “Planlarımızın Türkiye ile güçlü ittifakımızı bozmamasına dikkat edeceğiz” dedi. Ancak son kararı Başkan Trump’ın vereceğini hatırlatan ABD Genelkurmay Başkanı, Suriye siyasetinde köklü bir değişiklik olup olmayacağını bilmediğini söyledi.

Dunford’ın ikinci ziyaretinin birden fazla ayağı vardı. 7 Mart’ta Türkiye’ye gelen Dunford hem İncirlik’te Türk mevkidaşıyla ve ABD’li komutanlarla görüştü hem de Antalya’da yapılan Türk-Rus-Amerikan Genelkurmay Başkanları toplantısına katıldı.

Türk Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar, YPG’ye verilen destekten duyulan rahatsızlığı bir kez daha iletti. Ancak toplantıdan birkaç gün önce Rusya ve ABD, Minbic Askeri Meclisi’ne Türk ordusuna karşı açık destek vermiş; Türk işgal girişimini bloke etmişti.

Trump döneminde beklenen olumlu gelişmelerin hiçbiri gerçekleşmezken Washington’dan bir de olumsuz adım geldi. Bazı havalimanlarından ABD’ye yapılan direkt uçuşlarda akıllı telefonlardan daha büyük boyutlardaki elektronik cihazların kabine alınması yasaklandı. Yasak, Türkiye’den ABD’ye direkt uçuş yapılan tek havalimanı olan İstanbul Atatürk Havalimanı’nı da kapsıyor. 


ANKARA