Merkez Bankası’nın rezervlerini tüketmek pahasına 7 TL’nin altında tutmaya çalıştığı dolar, Mayıs’a 7 TL’yi aşarak başladı ve dün itibarıyla 7.26’yı geçerek tarihi rekor kırdı. Fed’in şimdilik para vermeyeceği anlaşılıp artık kullanabilecek bir enstrüman da kalmayınca Türk hükümeti, meseleyi yine komplo teorilerine bağlayıp ”Türk parasına saldırı var” moduna geçti.

Hafta başından bu yana sert bir şekilde yükselişe geçen dolar/TL kuru, dün tüm zamanların rekorunu yeniledi. Sabah saatlerinde 7,25’i gören dolar/TL, gün ortasında 7.26’nın üzerine çıktı ve tarihi seviyelerini güncelledi.

Haftaya 7 liranın hemen üzerinde başladıktan sonra Merkez Bankası’nın swap düzenlemesinin ardından yukarı yönlü hareketini güçlendiren dolar/TL kuru, gece yarısı 7,20 liraya kadar tırmandı. Kur, 7.26 seviyesine kadar çıkarak rekor kırdı. Dolar/TL’de tüm zamanların en yüksek seviyesi 13 Ağustos 2018’de 7,24 ile görülmüştü. Sabah saatlerinde 7.25 seviyenin test edilmesinin ardından kur, piyasalarında açılmasıyla 7.23 seviyelerine çekilmişti. Gün ortasında yeniden yukarı yönlü hareketlenen dolar/TL, gün içi en yüksek seviye olarak 7.2693’ü gördü. Bu arada Euro/TL de 7.85 seviyesinin üzerine kadar çıktı.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, yüzde 0,01 artışla 98 bin 579 puandan güne başladı. Açılış sonrası gelen satışlarla Endeks, 98 bin puanın altına çekilen BİST 100 Endeksi, gün ortasında 99 bin seviyesinde işlem gördü.

Dış kaynak var mı, dış kaynak!?

Piyasada dış veri gündemi ve Merkez Bankası’nın haftalık verileri takip edilirken yeni bir dış kaynak sağlanıp sağlanamayacağı sorusu ise piyasanın ana gündemini oluşturmaya devam ediyor. Bakan Albayrak, önceki gün uluslararası yatırımcılarla düzenlenen telekonferansta, G20 ile swap görüşmelerinin sürdüğünü belirterek, ”Birden fazla anlaşma olabilir” dedi. Albayrak, swap konusunda IMF ile görüşmediklerini tekrarladı.

Tahviller düştü, oynaklıkta zirve

TL’nin dolar karşısında değer kaybını sürdürerek tarihi zirveleri görmesinin ardından Türkiye’nin yurt dışında işlem gören dolar cinsi tahvillerinin fiyatı düştü, TL’nin oynaklık göstergeleri ise iki haftanın zirvesine çıktı. Fenics tarafından sağlanan verilere göre TL opsiyon kontratlarında öngörülen bir haftalık vadede öngörülen oynaklık göstergesi yüzde 21.9’a çıktı. Türkiye’nin dolar cinsi tahvillerinden 2030 Ocak vadelinin fiyatı 2.5 sent, Ekim 2026 vadelinin fiyatı 1.8 sent düştü.

Döviz likiditesi ihtiyacı

Dolar/TL kurundaki yukarı yönlü hareketleri değerlendiren ekonomist Soner Kuru, piyasalarda döviz likiditesi ihtiyacının hakim olduğunu belirterek, ”Kur, 7 TL altında bir süre dengede kalmıştı ancak döviz likidite enjekte edecek bir adımın gelmemiş olması son günlerde kurda yeni bir yukarı hareket başlattı” dedi.

Döviz getirecek hamleler

Ekonomist Enver Erkan da dolar/TL’nin düşmesi için yurt dışından döviz getirecek hamlelere gerek olduğunu aktardı. Erkan, ”En çok gündemde olan FX swap görüşmeleri… MB Başkanı Murat Uysal, bu konudaki görüşmelerin sürdüğünü belirtmişti. Bakan Albayrak da swap görüşmelerinin devam ettiğini ve 1’den fazla olabileceğini söyledi. Fed ile bir swap anlaşmasının yapılması kısa vadeli döviz likiditesi ihtiyacının sağlanması açısından önem arz etmektedir” yeklinde konuştu.

S&P notunu teyit etti

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P Global, Türkiye’nin yabancı ve yerel para cinsinden kredi notlarını B+ ve BB- olarak teyit etti ve görünümü ‘durağan’ olarak belirtti. S&P, Türk ekonomisinin bu yıl yüzde 3,1 daralmasını bekliyor.

Barkin, umutlarını kırdı

Fed’in politika belirleyicilerinden olan; başkent Washington, Virginia ve Maryland eyaletlerini kapsayan Richmond Bölgesi Başkanı Thomas Barkin, Howard County Ticaret Odası’nın internet üzerinden düzenlediği foruma katılarak basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Barkin, Türkiye ya da başka ülkelerle swap hattı açılıp açılmayacağına ilişkin soruyu cevaplarken, ABD Merkez Bankası’nın bu uygulamasının her ülkeyi kapsamadığını söyledi. Thomas Barkin, “Fed ABD ile karşılıklı güven ilişkisine ve yüksek kredi standartlarına sahip olan ülkelerle swap hattı anlaşması yapıyor” dedi. Barkin, Fed’in başka ülkelere sağladığı imkanların amacının kaynak sağlamak değil, piyasaları istikrara kavuşturmak olduğunu vurguladı. Türkiye dahil olmak üzere başka ülkelerin daha geniş gecelik repo imkanına erişimlerinin olduğunu belirtti.

Komplo teorileriyle ağlamaya başladı

Doların yükselişini durduramayan hükümet, komplo teorilerine sarılıp Türk parasına saldırı olduğunu ileri sürmeye başladı. Türk devlet ajansı AA, Londra merkezli bazı finansal kuruluşların, önceki günkü işlemlerde ellerinde olmayan TL ile hızlı bir şekilde ve yüksek miktarda döviz almaya çalıştığını, ancak satın aldıkları döviz için Türk bankalarına olan TL yükümlülüklerini yerine getiremediklerinden temerrüde düştüklerini öne sürdü.

Ekonomi politikasını eleştirmek de suç

Hükümet, ekonomi politikasına yönelik eleştirileri engellemeyi de kapsayan yeni bir yönetmeliği devreye soktu. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’nun (BDDK) Bankacılık Kanunu kapsamına giren finansal piyasalarda manipülasyon, yanıltıcı işlem ve uygulamaların belirlenmesi amacıyla hazırladığı yönetmelik, Resmi Gazete’nin dünkü sayısında yayımlanarak yürürlüğe girdi. Üç bölümden oluşan Finansal Piyasalarda Manipülasyon ve Yanıltıcı İşlemler Hakkında Yönetmelik’in ilk bölümü, amaç, kapsam, dayanak ve tanımlardan oluşuyor.  Yönetmeliğin ikinci bölümünde ise toplam 11 bent yer alıyor. Söz konusu bentlerde, bankalarca gerçekleştirilen hangi fiillerin finansal piyasalarda manipülasyon, yanıltıcı işlem ve uygulamaları olarak kabul edileceği sıralanıyor. Bazıları şöyle:

  • Bir finansal aracın arzına, talebine veya fiyatına ilişkin yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandıran veya uyandırabilecek olan ya da döviz kuru ve faiz dahil bir finansal aracın fiyatının anormal veya yapay düzeyde tutulmasını sağlayan ya da sağlayabilecek olan işlemlere, bu amaçları sağlamak kastıyla dahil olmak, aracılık etmek, bu tür işlemler için emir vermek veya benzeri faaliyetlerde bulunmak.
  • Bir finansal aracın arzına, talebine veya döviz kuru ve faiz dahil fiyatına ilişkin yanlış veya yanıltıcı izlenim uyandıran ya da uyandırabilecek olan ya da bu fiyatın anormal veya yapay düzeyde tutulmasını sağlayan ya da sağlayabilecek olan yanlış veya yanıltıcı bilgi veya söylentileri, internet dahil herhangi bir kitle iletişim aracı yoluyla ya da başka bir yolla yaymak.
  • Öncesinde pozisyon alınmış bir finansal araç hakkında, alınan pozisyonla ilgili çıkar çatışmasının kamuoyundan gizlenmesi suretiyle, internet veya diğer kitle iletişim araçları yoluyla görüş bildirerek söz konusu finansal aracın, faiz oranı ve döviz kuru dahil, fiyatı üzerinde etkide bulunmak veya bulunmaya çalışmak.
  • Finansal sisteme güveni zedeleyerek sistemik riske neden olabilecek şekilde bilgi ve söylentiler yaymak.
 

  İSTANBUL