Oyunculuğa tiyatro ile başlayan Tuncel Kurtiz, ilk olarak 1958 yılında, Haldun Dormen Tiyatrosu’nda sahne aldı. Yurtiçi ve yurtdışında pek çok tiyatroda (A.B.D, Almanya, İsveç, Hollanda vs..) sahne alan başarılı oyuncu "Şeyh Bedrettin Destanı", "Keşanlı Ali Destanı", "Devr-i Süleyman" gibi birçok tiyatro oyununda rol aldı. 'Marksist" kimliğiyle bilinen ve Komünizmden başka yol var mı?' diyen Kurtiz'in, siyasi fikirleri, üniversite yıllarında netleşti. Hayata hep toplumcu ve paylaşımcı pencereden bakan Tuncel Kurtiz, iş hayatına İETT'de elektrik bölümünde çalışarak başladı.
Yılmaz Güney'li yıllar ve sinema
1964 yılında rol aldığı ve Orhan Günşiray’ın yönettiği 'Şeytan’ın Uşakları' adlı sinema filmi ilk filmidir Kurtiz'in. Bundan sonra sinemadan bir daha kopmadı. Yeşilçam'ın altın dönemini yaşadığı 60'lı yıllarda peş peşe onlarca filmde oynayan Kurtiz, 70'li yıllarda, sosyal içerikli filmlerde rol aldı. Sanatçı, üniversite yıllarında tanıştığı Yılmaz Güney'le sinemada kalıcılaştı. Adını her andığında, gözlerinin dolmasına neden olan yakın dostu Yılmaz Güney ile hep yanyanaydı. Yılmaz Güney'le çalıştığı, Umut ve Sürü filmleri oyunculuğunun zirvesidir. Umut'ta faytoncunun öyküsünde Cabbar'la (Yılmaz Güney), Hamal Hasan'ın(Tuncel Kurtiz) umutsuzluk öyküleri anlatılmaktadır. Sürü filminde ise, Hamo'dur, unutulmaz bir karakter olarak sinemadaki yerini alacaktır. Yılmaz Güney’in "Sürü", "Umut" ve "Duvar" gibi efsanevi filmlerinin de aralarında yer aldığı 50’den fazla filmde rol aldı.
Şeyh Bedrettin Destanı, Keşanlı Ali Destanı, Çok Tuhaf Soruşturma Teneke, Martı oynadığı tiyatro oyunlardandır.
Özellikle belgesellerdeki sesi ile doğanın anlatımını ve hayvanlar arasındaki kavgaları ve yaşam mücadelesini anlattığı etkileyici ses tonu ile belgeselleri sevdiren seslendirme sanatçısı idi.
12 Eylül 1980 darbesi sonrasında Yılmaz Güney'in ölümüyle memleketine küsüp yurtdışında yaşamaya başladı. İsveç, Almanya ve Hollywood'ta tiyatro kariyerini başarıyla sürdüren, yabancı tiyatro ve sinema projelerinde yer alarak yeteneğini ispatlayan sanatçı, Türkiye'ye 90'larda tekrar döndü. Yeşilçam'ın eski solcusu olarak bilinen yapımcı, yönetmen ve oyuncularıyla ilişkilerini sürdürdü. Orhan Kemal'in eserinden senaryolaştırdığı ve yapımcısı olduğu "Bereketli Topraklar Üzerinde" filmi yasak nedeniyle kaçırıldığı yurtdışından 28 yıl sonra getirilip gösterime girebildi.
Kurtiz’in oynadığı filmler arasında Otobüs, Sürü, Umut, Nehir, Bereketli Topraklar Üzerinde, Çirkin Kral, Ağrı'ya Dönüş, Tabutta Rövaşata, Işıklar Sönmesin, Hoşçakal Yarın, Şellale, İnat Hikayeleri, Yaşamın Kıyısında, Güz Sancısı da bulunuyor.
Birçok ulusal ve uluslararası ödülünün yanı sıra, 48. Altın Portakal Film Festivali'nde Yaşam Boyu Onur Ödülü aldı. n KÜLTÜR SERVİSİ