ABD ile Türkiye arasındaki pazarlıklar anlaşmalarla sonlanıyor. AKP'nin tüm talebine rağmen Suriye sınırında tampon bölge oluşturulmasına sıcak bakmayan ABD; Türkiye'nin askeri varlığı ile İncirlik Üssü'nü kullanmayı ve yandaş muhaliflerin eğitilip donatılmasına Ankara'nın da dahil edilmesi amacına ulaştı. Yoğun pazarlıkların sonunda AKP, önemli müttefiği ABD'ye daha fazla ayak diretemedi. Anlaşmaya göre eğit-donat programına katılacak yandaş muhaliflerin bir kısmı Türkiye'de eğitilecek. Ayrıca Türkiye hava sahasını da DAİŞ'i bombalayacak müttefik savaş uçaklarına açacak.
Çavuşoğlu açıkladı
Açıklama bizzat Türk Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu'ndan geldi. Çavuşoğlu, eğit-donat programı kapsamında Türkiye'de eğitilmesi öngörülen Suriyeli muhaliflere sahada hava desteği sağlanması konusunda ABD ile prensipte anlaşıldığını söyledi. Çavuşoğlu, bu desteğin İncirlik Hava Üssü’nden kalkacak silahlı İnsansız Hava Araçları'nın da dahil olup olmadığı sorusuna ise şu yanıtı verdi: "Bunlar teknik detaylar.
Hava desteği sağlama konusunda prensipte anlaşma var." Daily Sabah gazetesine konuşan Çavuşoğlu, detayların ordunun sorumluluğunda olduğunu belirtti. Eğitim verecek personel ve lojistik hizmetler konusunda gecikme yaşandığını söyleyen Çavuşoğlu, "Sorun ya da çelişki yok, sadece gecikme var. Gün belirlendi ancak teknik hazırlıklardaki gecikme nedeniyle tarih aşılabilir. Lojistik ve personel hazırlıklarında gecikme oldu" dedi.
Eğit-donat programı nedir?
ABD’nin Suriyeli muhaliflerin eğitilip silahlandırılarak DAİŞ’e karşı bölgede kara kuvveti oluşturması yönündeki çalışması, aralarında Türkiye’nin de olduğu bölge ülkelerinde gerçekleşecek. Program, Ürdün’de 8 Mayıs’ta başladı. ABD Savunma Bakanlığı Sözcüsü Steve Warren, 13 Mayıs’ta yaptığı açıklamada programın Türkiye ayağında herhangi bir sorun olmadığını sadece teknik gecikme yaşandığını söylemişti.
Şubat’ta imzalanmıştı
ABD ile Türkiye arasındaki 'eğit-donat' anlaşması geçen Şubat ayında arasında imzalanmış, ancak eğitimin fiilen başladığına dair resmi bir açıklama yapılmamıştı. Üç yıl sürmesi düşünülen program kapsamında yılda 5 bin olmak üzere toplamda 15 bin civarında Suriyelinin eğitilmesi planlanıyor. Bunlardan 1500-2000 kadarının Türkiye'de eğitim göreceği geri kalanlarının ise Ürdün ve Suudi Arabistan'da eğitileceği açıklanmıştı.
Hedef Esad değil DAİŞ!
Türkiye'nin eğitilenlerin Şam rejimine karşı da savaşmaları konusunda ısrarcı olması da işe yaramadı. Zira Washington yönetimi programda eğitilenlerin sadece DAİŞ'e karşı savaşacağını vurguluyor.
Eğitilecekler gizleniyor
Ancak anlaşma metninde eğitilenlerin kime karşı savaşacağı açıkça belirtilmiyor. Ayrıca sürekli olarak 'ılımlı muhalifler' diye tabir edilen grupların kimlerden oluşacağı da açıklanmıyor.
Kırşehir mi Hatay mı?
Öte yandan Türkiye'deki eğitim üssünün neresi olacağı konusunda farklı bilgiler mevcut. Türk hükümeti üssün Kırşehir'de olacağını belirtirken, kimi sivil toplum örgütleri Suriye sınırındaki Hatay'ın seçildiği görüşünde. Ancak STÖ'ler kentlerinin eğitim üssü olarak seçilmesine ve eğit-donat programına karşı çıkıyorlar.
STÖ'ler projeyi tepkili
KESK Hatay Şubeler Platformu Dönem Sözcüsü Atıf Kılıç da bu eleştiriyi yapanlardan biri. Dicle Haber Ajansı'na konuşan Atıf Kılıç, projeyle Ortadoğu'da savaştırılacak düzenli bir ordu kurulmasının hedeflendiğini söyledi. Kılıç ABD ile müttefiklerinin oluşturulacak orduyu kendi çıkarları için kullanacağını belirtiyor.
AKP, DAİŞ’in ortağı
Ayrıca AKP'nin DAİŞ'e desteğinin Kobanê'de ifşa olduğunu hatırlatarak, Türk devletinin projedeki rolünün sorgulanması gerektiğini vurguladı.
Projenin hem Kürtleri hem de Esad rejimini hedefleyen AKP için bulunmaz bir fırsat olduğunu görüşünde olan Kılıç, "AKP, kurulacak bu orduyu destekleyerek Kobanê'de DAİŞ çetelerinin eliyle yaşamış olduğu mağlubiyeti galibiyete çevirmeye çalışıyor" dedi.
Katliamlar sürecek
KESK sözcüsü, eğitilip modern silahlarla donatılanların DAİŞ gibi bir zalim örgüte dönüşme ihtimalinin de güçlü olduğunu vurgulayarak, "Katliamlar devam edecek" uyarısında bulundu.
Hatay'ın eğitim üssü yapılmasına tüm güçleriyle karşı çıkacaklarını belirten Kılıç, "Hatay, AKP ile çetelere gereken cevabı verecektir" dedi.