Avrupa Konseyi’nin anayasa reformlarını incelemekle görevli kurumu Venedik Komisyonu, Türkiye’nin tek adam rejimine sürüklendiğini rapor etti.
Avrupa Konseyi’nin anayasal konulardaki uzmanlık organı olan Venedik Komisyonu, Türkiye'deki siyasi duruma ve Nisan’da referanduma sunulacak anayasa taslağına ilişkin bir rapor hazırladı. Süddeutsche Zeitung gazetesi tarafından dün yayımlanan raporda, "Türkiye’nin demokratik sisteminin dramatik bir biçimde gerilediği ve otokratik, tek adam rejimi yolunda olduğu" tespiti yer aldı. Raporda Türkiye'nin şu anda "otoriter bir rejimi engelleyecek tüm gerekli mekanizmalardan da yoksun olduğu saptaması da yapıldı.
Denetim mekanizmaları ortadan kaldırılacak
Türkiye'nin de üye olduğu Venedik Komisyonu raporunda, 16 Nisan’da referanduma sunulacak diktatörlük anayasası taslağını da eleştirdi. Raporda tasarının kabul edilmesi halinde parlamento ya da yargı organlarının cumhurbaşkanının kararlarını bir kez daha gözden geçireceği ya da durduracağı neredeyse tüm denetleme mekanizmalarının ortadan kaldırılmış olacağına dikkat çekildi.
Yargı bağımsızlığını tamamen kaybedecek
Raporda, Türkiye'de planlanan yeni başkanlık sisteminde cumhurbaşkanının hiçbir denetim olmaksızın bakanları atayabileceği ya da görevden alabileceği de belirtildi. Raporda Türk Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın ülkeyi kanun hükmünde kararnamelerle (KHK) yöneteceği ve OHAL’i istediği gibi uzatabileceğine dikkat çekilirken, halihazırda zayıflayan yargının başkanlık sistemiyle birlikte bağımsızlığını tamamen yitireceği kaydedildi.
Referandum OHAL bitene kadar ertelenmeli
Bu kadar önemi bir anayasal değişikliğin OHAL ortamında yapılacak olmasını da eleştiren Venedik Komisyonu, raporun sonuç bölümünde "Siyasi özgürlüklerin yoğun bir biçimde sınırlandırılmış olması, anayasa referandumu için gerekli olan demokratik çerçevenin oluşmasını kesinlikle engelliyor" ifadelerini kullandı. Komisyon bu gerekçelerle anayasa değişikliği referandumunun olağanüstü hal uygulaması kaldırılıncaya kadar ertelenmesini ya da siyasi özgürlüklerin budanmasına son verilmesini talep etti.
KHK’ler Avrupa hukukuyla uyuşmuyor
Venedik Komisyonu daha önce de Türkiye’de 15 Temmuz darbe girişimi sonrası OHAL kapsamında çıkarılan KHK’lerin "Avrupa hukuk normlarıyla uyumlu olmadığı" yönünde görüş raporu hazırlamıştı.
Raporları referans belge niteliğinde
Avrupa Hukuk Yoluyla Demokrasi Komisyonu ya da daha çok bilinen adıyla Venedik Komisyonu, Strasbourg merkezli Avrupa Konseyi'nin anayasal konularda danışma organıdır. Venedik Komisyonu 1990 yılında kuruldu. Komisyon demokratik kurumlar, temel haklar, seçimler, siyasi partiler ve yargıyla ilgili konularda Avrupa genelinde müşterek hukuk alanı oluşturulması için çalışıyor. Komisyona, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 47 Avrupa Konseyi devletinin yanı sıra ABD, Brezilya, İsrail, Güney Kore, Kırgızistan, Kazakistan, Kosova, Meksika, Şili, Cezayir, Fas, Peru ve Tunus da üye.
Venedik Komisyonu’nun rapor ve tavsiyeleri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyi organları ve Avrupa Birliği tarafından referans belge olarak kullanılıyor.
HABER MERKEZİ