Orta Vadeli Program (OVP) ve Meclis’e sunulan “torba tasarı” işçi ve memur ücretlerindeki artışları sildi süpürdü. Memura 2018 başında yüzde 4, kamu işçisine yüzde 3.5 ücret zammı verilecek. Buna karşın MTV’deki artış yüzde 40. Sendikaların hesabına göre vergi artışlarının aileye faturası bin 400 lira olacak. Aynı tasarıyla Ege sahilleri kiralanacak, maden aramalarında ÇED istenmeyecek ve kamu alanları satılacak. Önümüzdeki dönemde kamu idari yapısı da sil baştan değişecek.

Yeni OVP önceki gün yayımlandı. Kamudan çok sayıda ihracın ardından ortaya çıkan personel açığını kapatmak için yeni bir yol bulundu. Bunun için emekliler yeniden devlette istihdam edilecek. OVP’de, kamudan ve özel sektörden emekli veya görevden ayrılmış liyakat sahibi üst düzey veya uzman personeli devletin çeşitli program, proje ve misyonlarında gönüllü veya ücretli çalıştırabilecek esnek bir istihdam mekanizması oluşturulacağı ifade edildi. Hükümet sadece zorunlu hallerde başvurulması gerekirken, şimdiye kadar hemen hemen her alanda “acele kamulaştırma” kararları almıştı. OVP’de bundan böyle çok zorunlu haller dışında acele kamulaştırma yapılmayacağı ifade edildi.

Lojman satılacak

OVP’de, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin uygulama esasları ve yol haritasının hazırlanacağı ifade edildi. Buna göre, yeni sistem çerçevesinde kamu idari yapısı yeniden düzenlenerek kurumlar arası görev, yetki ve sorumluluk paylaşımı netleştirilecek, idarelerin çalışma usul ve esasları belirlenecek. Büyükşehir Belediye Yasası yeniden düzenlenecek.

Cumhuriyet’in haberine göre; Meclis’e sunulan “torba tasarıda” yer alan düzenlemelerden bazıları da şöyle:

* Asgari ücretin vergi kesintisiyle bin 404 liranın altında düşmesi engellenecek. Ancak bu zaten açıklanmıştı.

* Şehir merkezlerindeki 10 yaşından büyük kamu lojmanları satılacak.

* Hazine’ye ait olan, belediye mücavir alan sınırlar içindeki tarımsal amaçlı kullanılan arazileri kullanıcılara satacak. Taşınmazlar piyasa fiyatından satılacak.

* Maliye Bakanlığı’ndan irtifak hakkı ile yer kiralayanlar, bu yerleri almak istediklerinde en fazla 2 yıl vade ile alabilirken bu süre 5 yıla uzatılacak.

Kaçak binaya af!

* Hazine arazileri üzerine kaçak yapılan binaların sahiplerine bu taşınmazlar doğrudan belediyeler üzerinden satılıyor. Mevcut düzenlemede bu yapıların 19.7.2003’ten önce yapılmış olması gerekiyordu. Tasarı ile süre uzatılacak. Bu tarih 31.12.2009’a çekilecek.

Stratejik sektörlerde indirim

Maliye Bakanı Naci Ağbal, vergilerdeki artışa rağmen stratejik sektörlerde kurumlar vergisini düşüreceklerini, bu konudaki çalışmaların sürdüğünü söyledi.

İstanbul’da konuşan Maliye Bakanı Ağbal, vergi artışlarıyla gelen Orta Vadeli Program’ın gelir artırıcı tedbirler olduğunu söyledi. Bakan Ağbal, yüzde 40’lık MTV artışının bu yıl otomobil alanlar için uygulanmayacağını açıkladı. Bakan Naci Ağbal, şunları söyledi: “Biz biliyorsunuz bu düzenlemeyi yasayla yapıyoruz. Öncelikle şunu söyleyeyim MTV her sene artıyor. Enflasyon ne kadarsa otomatik olarak zaten artıyor. Eğer biz herhangi bir yasal düzenleme yapmasaydık MTV yüzde 15 oranında 2018 yılında artacaktı."

Öte yandan, Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Cemil Ertem Maliye’nin telaş içinde hareket ettiğini, vergi artışlarının gereksiz hatta sakıncalı olduğunu belirtti.

20 yıl bedava

Teknoloji geliştirme bölgeleri, organize sanayi bölgeleri, serbest bölgeler ve yerleşim alanları içerisinde bulunan sanayi sitelerinin ve sanayi işletmelerinin yerleşim yeri dışına çıkarılması için kuruluş ve genişleme aşamalarında ihtiyaç duyulan mera vasıflı yerlerin tahsis amacı değişikliklerinde yirmi yıllık ot bedeli alınmayacak.

JP Morgan’dan vergi uyarısı

Uluslararası yatırım bankası JP Morgan, Türkiye için büyüme tahminini koruduğunu ancak tahminlere yönelik risklerin dezavantaja dönüştüğünü açıkladı. JP Morgan, 2018-2020 yılları için geçerli Orta Vadeli Program’ı (OVP) değerlendiren bir rapor yayımladı. Raporda, “Türkiye 2018 için büyüme tahminimizi yüzde 3.1 olarak koruyoruz ama yeni vergilerle tahminlere yönelik riskler dezavantaja dönüşüyor” denildi. JP Morgan, “Türkiye’de hükümet büyümeyi yüksek tutmakta kararlıysa, 2018 için enflasyonu yüzde 7’nin altında tutma tahminini yerine getirmesi çok zor” değerlendirmesini yaptı.

MTV satışları düşürür

Motorlu Araç Satıcıları Federasyonu (MA SFED) Başkanı Aydın Erkoç, Motorlu Taşıtlar Vergisi’nde (MTV) yüzde 40 artış öngören ‘torba yasa tasarısı’ndaki düzenlemeye üyelerinden ve galericilerden tepkiler geldiğini belirtti. Erkoç’a göre bu artış hem sıfır hem de ikinci el araç satışlarını düşürecek, vatandaşların araç kiralamaya yönelecek.


Gerçek açık 89.2 milyar TL

Meclis’e sunulan zalim vergi artışlarıyla dolu son “torba kanun”, 2017 bütçesini bağlayan düğümün koptuğunu gösteriyor. Cumhuriyet yazarı Çiğdem Toker’e göre; bu paket, normalde ek bütçe kanunuyla getirilmesi gereken maddeleri “torba”ya atarak, bir yandan Meclis’teki muhalefeti; diğer yandan da bir avuç müteahhit şirketin zenginleşmesi uğruna, emeğiyle geçinen milyonları ezecek.

37 milyar ek borçlanma

2017 bütçesinde öngörülen açık 47.5 milyar TL’ydi. Bu tutar da Hazine borçlanmasıyla karşılanacaktı. Bir başka yasaya göre de borçlanma limiti ihtiyaç duyulursa, bir kere bakan, ikinci kez de Bakanlar Kurulu kararıyla iki kez yüzde 5’er artırım yapılabiliyor. Böylece toplamda gösterilen bütçe açığının, yüzde 10’u kadar daha borçlanma yapılabiliyor. 
Bu hesaba göre 2017 yılı bütçesinde, Hazine’nin en fazla 52.2 milyar TL’ye kadar borçlanması gerekiyordu. 
Fakat bu limitler çoktan aşılmış. 130 maddelik “torba kanun”un ortalarında bir yerine, rakamla değil yazıyla küçücük bir rakam konulmuş: “Net borç kullanım tutarı 2017 yılı için 1 Ocak 2017 tarihinden geçerli olmak üzere, Bakan ve Bakanlar Kurulu tarafından artırılan net borç kullanım tutarına otuzyedi milyar TL ilave edilerek uygulanır.”

Böylece, yılbaşında 45.2 milyar TL olarak planlanan 2017 bütçe açığı, 89.2 milyar TL’ye uzanıyor. Peki, bu tutarın tamamı bakanın açıkladığı gibi savunma harcamalarına mı gidiyor? 
Bu gerekçe kısmen doğru olsa bile eksik; eksik olduğu için de yanlıştır. 
Maliye’nin inandırıcı olması için bu kaynağı hangi açıkları kapatmak için kullanacağını açıklaması gerekir. Yap-İşlet- Devret ve Yap-Kirala-Devret modeliyle yaptırılan tünel, köprü ve şehir hastaneleri için imzalanan sözleşmelerden başlayabilir mesela. 
AKP rejimi, bütçe dışı verdiği garantilere imza attığı sözleşmeleri “ticari sır” gerekçesiyle açıklamıyor. Çünkü açıklasa, hangi şirkete döviz kuru üzerinden ne ödeyeceği ortaya çıkacak. Böylece kendisine, rejime destek veren, birlikte iş yaptıkları şirket çıkarlarını, halkın çıkarlarının önünde tutuyor.

TVF’ye Hazine’den kaynak 

Torba Kanun’a eklenen bir başka maddeyle de tam bir şark kurnazlığı yapılmış. 
Hazine’nin Türkiye Varlık Fonu’na (TVF) hiç ismini filan anmadan kaynak aktarılmasının önü açılmış. 76. madde 76, Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Kanunu’nun ek 1. maddesini değiştiriyor. “Fonlara yapılacak aktarımlar” başlıklı madde, normalde Hazine’nin fonlara kaynak aktarmasını düzenliyor. İşte yeni torba kanun, bu maddeye “sermaye şirketlerine ve/veya projelere finansman sağlayan Fonlara” ibaresini ekliyor. Bu da TVF’yi tarif ediyor. 


Dış ticaret açığı yüzde 22,8 arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2017 yılı Ağustos ayı dış ticaret istatistiklerini açıkladı. Buna göre dış ticaret açığı ağustos ayında yüzde 22,8 arttı. En fazla ihracat yapılan ülke Almanya oldu. 

Türkiye İstatistik Kurumu ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığı işbirliğiyle oluşturulan geçici dış ticaret verilerine göre; ihracat Ağustos 2017’de, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 12,3 artarak 13 milyar 289 milyon dolar, ithalat yüzde 15,3 artarak 19 milyar 162 milyon dolar olarak gerçekleşti.

Ağustos’ta dış ticaret açığı yüzde 22,8 artarak 5 milyar 873 milyon dolara yükseldi.

İhracatın ithalatı karşılama oranı Ağustos 2016’da yüzde 71,2 iken, Ağustos 2017’de yüzde 69,3'e düştü. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ihracat yüzde 2,6 arttı

Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre; Ağustos 2017’de bir önceki aya göre ihracat yüzde 2,6 arttı, ithalat yüzde 7,5 azaldı. Takvim etkilerinden arındırılmış seriye göre ise Ağustos 2017’de önceki yılın aynı ayına göre ihracat yüzde 14, ithalat yüzde 17,6 arttı.

 En fazla ihracat yapılan ülke ise Almanya oldu. Almanya'ya yapılan ihracat Ağustos 2017’de 1 milyar 340 milyon dolar olurken, bu ülkeyi sırasıyla 971 milyon dolar ile Irak, 849 milyon dolar ile İngiltere ve 717 milyon dolar ile ABD takip etti.