Ekonomist Alp Altınörs, referandum döneminde “Başkanlık sistemi geldiğinde ekonomi uçacak” denildiğini hatırlatarak, “Türkiye uçuyor ama uçurumdan aşağı doğru bu uçuş” dedi.
Enflasyon ve GSYİH verileri üzerinden iyimserlik pompalandığını oysa yapısal verilerde ciddi bir düzelme olmadığını söyleyen Altınörs, “Yatırımlarda artış yok, düşüş var. Buna rağmen bize ekonominin çok iyiye gittiği söylenebiliyor” şeklinde konuştu.
Türkiye tarihinin en yüksek işsizlik oranlarından birisiyle karşı karşıya olunduğunu ifade eden Altınörs, işsizlik hesaplamasının hileli olduğunu vurguladı. Türk Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “İşsizlik oranının artmasının sebebi iş arayanların artmasıdır” sözlerini hatırlatan Altınörs, “Son 4 haftada iş arama araçlarına başvurmamışsanız işsiz değilsiniz. 2014 öncesinde bu süre son 3 aydı” dedi.
1 milyon ümitsiz işsiz
Fabrikalarda üretimin durduğunu, işçilerin ücretsiz izne çıkarıldığını, ancak bunların da işsizlik hesabına girmediğini kaydeden Altınörs, DİSK-AR’ın verilerine göre gerçek işsizliğin yüzde 21 olduğunu anımsattı. Altınörs, şöyle devam etti: “Sizin çöpe attığınız, sistemden dışladığınız, tek gelir etme kaynağı ücretli çalışma olup bunu elinden aldığınız insanlar intihar ediyor. Bunlar psikolojik vakadan ziyade ekonomik vakadır. Toplum, çalışmayanlara işe yaramaz olarak bakıyor. Bu da bireysel bunalım ve intiharlara dönüşüyor. Hatta aile çapında intiharlar yaşanıyor; işte Antalya’da, Fatih’te gördüğümüz olayların kökünde ümitsiz işsizlik yatıyor. Türkiye’de ümitsiz işçilerin sayısı 1 milyona yaklaşmış durumda.”
5 milyon genç borçlu
Genç işsizliğin 2018’de yüzde 20, bugün ise yüzde 27.3 olduğunu aktaran Altınörs, gençlerin bir yandan da KYK borçlusu olduğunu hatırlattı. Altınörs, şunları ifade etti: “İcralık olan genç sayısı 300 bin. Toplamda 5 milyon genç bu sebeple borçlu. 2 milyar TL’lik borç. İktidar bu borçları iptal etmiyor ama Ali Ağaoğlu’nu kurtarıyor. Finans Merkezi’ne Varlık Fonu’nu ortak ettiler, verdikleri para 1.7 milyar TL. KYK borçlusu gençlerin borucuna neredeyse denk. Tercih öğrenciden yana değil, Ali Ağaoğlu’dan yana.”
Enflasyon hesaplamasına kimsenin güvenmediğini, devletin kendisinin bile güvenmediğini söyleyen Altınörs, “Güvense vergileri yüzde 9 arttırırdı ama yüzde 20 arttırıyor” dedi.
Yatırım yok
İşsizliğin temel nedeninin yatırımlardaki düşüş olduğunu söyleyen Altınörs, şunları paylaştı: “Yatırımlarda son üç çeyrekte yüzde 10’dan fazla gerileme var. Büyüme deniliyor, yatırımsız bir büyüme… İktisat teorisi açıklayamıyor. Bu büyüme; mevcut fabrikalarda işçilerin suyunu sıkarak, finans ve rant ağırlıklı bir büyüme.”
Elektrik işkencesi
İktidar partisini “Elektriği Kesme Partisi” olarak tanımlayan Altınörs, Türkiye’de elektrik kesme terörü yaşandığını kaydetti. Altınörs, özelleştirmeden sonra elektrik kesmenin başlı başına kar elde etme aracına dönüştüğünü, son 3 yılda 17.8 milyon kişinin elektriğinin kesildiğini, bunun 12 milyon haneye denk geldiğini söyledi. Altınörs, “Elektrik insan hakkı ama bir ay ödemeyince hemen kesiliyor. Açma kapama bedeli olarak 3 yılda 500 milyon TL toplamışlar” diye konuştu.
OHAL’in de işsizlik sebebi olduğunun altını çizen Altınörs, ihraçların yanı sıra bugün devam eden güvenlik soruşturmalarının da işsizliğin nedeni olduğunu kaydetti ve ekledi: “Siyaset de işsizlik üreten bir biçimde çalışıyor.”
21 milyon icra dosyası
Nüfusun yüzde 99’unun ekonomik ve sosyal şartları dibe doğru gittiğini söyleyen Altınörs, şunları kaydetti: “Biliyorsunuz modern icra daireleri var. Rekor kırdı Türkiye’de icralar. 2019’da bir milyon 205 kişi icralık olmuş. Toplam 21 milyon dosya var. AKP iktidar geldiğinde 8 milyondu. İki buçuk kat bir artış söz konusu."