Komxebata ji bo testpîtkirina dilxwaziyên vegera gundan û çareseriya pirsgirikan ku ji ailyê Platforma Koçberiyê ve li Amede tê lidarxistin, diroja xwe ya duyemîn de dewam dike. Di rûniştina doh de pêşniyar hate kirin ku ji bo vegera gundan, nexşerê bê derxistin. Bi piştgiriya Yekitiya Ewrûpayê ji aliyê Platforma Koçberiyê ve li Amedê di çarçoveya tespîtkirina dilxwaziyên vegera gundan û çareseriya pirsgirêkan, bi navê "Ravekirina koçberkirinê" komxebatek dewam dike. Komxebata ku pêr li Otele Kervansaray ya Amedê destpê kiribû, doh di roja duyemîn de bû. Nûnerên şaxên Komeleya Goc Derê yên Stenbol, Amed, Wan û Mêrsînê tevli komxebatê bûn. Di komxebatê de, li ser mijarên wekî  rûbirûbûn-heqîqet, qirkirina çandî, ji mirovan xalîkirin, pergala cerdevaniyê, mayîn, xizanî, tezmînat, mêhtingeriya kedê, perwerde û hînbûna tiryakê hatin nîqaşkirin. Her wiha di komxebatê de biryar hate dayîn ku ji bo vegera gundan, nexşerê bê amadekirin.


Biryar hatin dayîn
Di komxebatê de biryar hate dayîn ku ji bo rûbirûbûn û derxistina holê ya heqîqetê, yekîtiya mejû ya Goç Derê were avakirin. Her wiha di çarçoveya xebatên çandî de biryara avakirina malên gel û malên dengbêjan jî hat dayîn. Di komxebatê de hate diyarkirin ku pêwîst e ku dewlet ji kurdan û gelên ku tune hatine hesibandin lêborînê bixwaze. Komxebatê bi nîqaş û pêşniyaran dewam kir.

Li Dêrsimê kampanya vegerê
Li aliyê din xebateke di heman çarçoveyê de li Dêrsimê jî dest pê kir. Li Dêrsimê BDP û rêxistinên civaka sivîl ji bo welatiyên ku di salên 1990´î de gundên wan ji aliyê dewletê ve hatine valakirin û şewitandin vegerin şûn û warên xwe kampanya bi navê ‘vegere gund, vegere cewherê xwe’ dan destpêkirin. Di dema komkujiya sala 1938´an ya Dêrsimê de bi deh hezaran kesî chi û warên xwe bi chi hêlan û koçber bûn. Di salên 1990´î jî dîsa pêla koçberiyê bi deh hezaran kes dan ber xwe; artêş û dewleta Tirk di şer de bi ser neketin, ji ber vê jî gund şewitandin û xelkê herêmê jî bi darê zorê koçber kir. Ji bo ku xelkê herêmê careke din venegere şûnwarên xwe dewletê û saziyên wê qirkirina xwezayî jî weke sîlehekê bi kar anîn: bendav û santralên hîdroelektrîkê cih û warên pîroz jî tê de li her devera Dêrsimê peyde bûn.

Ev pîlana dewletê bû
Ji bo ku van polîtîkayên qirkirin û valakirina Dêrsimê bêbandor bikin, BDP´yê û saziyên civaka sivîl ên li Dêrsimê kampanya vegera li gundan anîn rojevê. Serokê rêxistina BDP´a Dêrsimê Ergin Doğru der barê mijarê de agahî dan û got: “Li Dêrsimê û tevahiya Kurdistanê di dema şer de dewletê xwestiye ku herêmê ji mirovan xalî bike. Ev planeke taybet ya dewletê ye. Wan ev yek di 38´an de, di salên 80´yî û 90´î de kir.  Dogru îşaret bi hejmara gundên li Dêrsimê şewitandî û xerakirî jî kir: ev hejmar di navbera 500 û 700 gundî de ye.

Divê şert û merc bêne afirandin
Hunermend Ferhat Tunc jî di nav xebatên vegera gundan de cîh digire. Tunc li ser mijarê got, gelek kesên bi darê zorê hatine koçberkirin dixwazin vegerin şûn û warên xwe lê divê di serî de şaredarî û dewlet şert û mercên vegerê ji bo mexdûran biafirînin. Tunc dibêje, eger şert û merc neyên afirandin, kesên vegerin gundan wê nikaribin li gundê wêrankirî bimînin û ev jî wê bandorek neyînî li ser gel bike, lê eger şert û merc bêne amadekirin û derfet û keys ji bo van kesan bêne holê, ev kes bi hêsanî wê karibin li ser erda xwe bimînin, debara xwe bikin û jiyana xwe bidomînin.

DIHA/AMED/DÊRSIM