Lehçeya kirmanckî ke lîsteya UNESCO de ziwan û lehçeyê ke vîndîbîyayene reyde têrî yî û rewşa aye dûştê krîtîkî de ya, bi saya xebatanê Grûba Xebatê ya Vateyî de xeylê rayîr girewto û hetê nuştiş û wendişî de resayo xeylê kesan. Xebatanê na grûbe ra bitaybetî Kovara Vateyî netîceya kedêka kolektîfe ya na grûbe ya. 

Kovara Vateyî ke serra 1997 de bajarê Stockholmî ya Swêdî de dest bi weşanî kerde, emser serra xo ya 20. pirr kerde. Kovara Vateyî mîyanê 20 serran de hetê fikir û vîrî de hawizêka hîra awan kerda. Bitaybetî hetê nuştişê lehçeya kirmanckî de standardîzasyonê na lehçe saya na kovare de bîyo/beno. 

Merasîma xelatdayenî 

Kovara Vateyî çendêk verê warê hîkaye û şîîra kirmanckî (zazakî, kirdkî, dimilkî) de seba ke bi kirdkî nuştişî teşwîq bikero, musabaqeyêk daybî destpêkerdiş. Bi desan kesê ke kirmanckî reyde eleqeder benî, bi şîîre û hîkayeyanê xo beşdarê musabaqeye bîyî. Netîceya musabeqaya Xelata Kovara Vateyî Amed de Weqfê Îsmaîl Beşîkçîyî yê Beşê Amedî de ameye aşkerekerdiş û xelate dîya kesê ke musabaqe de bîyî yewine. Mehemed Malmîsanij, J.Îhsan Espar, Mehmûd Nêşite, Nureddîn Celalî, Denîz Gunduz, Nadîre Guntaş Aldatmaze û sewbîna bi desan kesê ke bi serran o kirmanckî ser o mijûl benî û kede danî, beşdarê merasîmî bîyî. 

Şîîra Ugur Sermîyanî bîye yewine

Merasîm bi qiseykerdişê J.Îhsan Esparî dest pêkerd. Dima ra beşa şîîre de şîîra Ugur Sermîyanî ya bi nameyê ‘Birînê Tegelinî’ musabaqe de sey şîîra yewine ameye weçînayîş. Xelata Ugur Sermîyanî hetê Nadîre Guntaş Aldatmaze ra ameye dayîş. Badê dayîşê xelate, Ugur Sermîyanî qisey kerd û spasîya xo seba organîzatoranê musabaqe kerd. 

Eke teşwîq nêbo ziwan aver nêşono

Sermîyanî seba ke xebatanê ci de rolê aye ya girde bîyo, xelata xo îthafê dapîra xo kerd. Sermîyanî qiseykerdişê xo de bale ant rolê Grûba Vateyî ser û spasîya xo seba grûbe kerd û wina va: “Ez bawer kena ke do organîzasyonê winasî zêde bibî, çimkî no teşwîq o. Eke teşwîq nêbo ziwan aver nêşono. Ez şa bîya.” Dima ra bi waştişê Sermîyanî, Mehemed Malmîsanijî şîîra Ugurî beşdarwanan rê wend. Wextê wendişê şîîre de kesê ke şîîre goşdarî kerdî, hîsin bîyî.

Hîkayeyan ra ‘Şadîya Şade’ xelat girewt

Wendişê şîîre ra dima beşê hîkaye de zî hîkayeya Qemer Erdoganî ya bi nameyê ‘Şadîya Şade’ ameye weçînayîş. Xelata Erdoganî zî hetê redaktoranê Kovara Vateyî ra Nureddîn Celalî ra ameye dayene. Erdoganî girewtişê xelate ra dima hîsanê xo pare kerd û xelata xo îthafê Kovara Vateyî kerd. Erdoganî destpêkê qiseykerdişê xo de va ‘her çîyî ra ver seba ke musabaqeyêka winasî ameya organîzekerdiş, ma zaf zerrîweş î’ û qiseykerdişê xo wina domna: “Seba ke ziwan aver şêro û kalîteya ci berz bibo, organîzasyonê winasî muhîm î. Girewtişê xelate seba mi surprîz bî. Çimkî ez qet nêfikrîyaya ke ez do biba yewine. Ez hem seba xelate û hem zî seba organîzasyonî Kovara Vateyî rê zaf zaf spas kena.” 

Îmkanê ziwanî zaf bîyî kêmî

Erdoganî dewamê qiseykerdişê xo de bale ant beşdarbîyayîşê organîzasyonî û wina va: “Sey ke şima zî zanî nika şert û mercê verê çin î. Qayûmî tayînê şaredarîyan bîyî û nika îmkanê ziwanî zaf bîyî kêmî. Wina bîyo ke merdim seba organîzasyonêk nêşêno salonêk peyda bikero. Labelê verê wina nêbî; şewe ameyêne organîzekerdiş û şar beşdar bîyêne. Ewro şert û merc xira bîyî, labelê reyna zî organîzasyonêko baş estbî. Sey ke mi va, heqê ma estbî ke ma hîna cayanê girdan de bivirazî.” Merasîmê dayîşê xelate bi îkramê çîyanê şimitiş û werdişî peynî bî.   





MERKEZÊ XEBERAN