Xoserîya Cuyokraştî de medya

Mezopotamya ser de tikey neteweyîy û neteweya kurd her tim bi paradîgmayê Xoserîya Cuyokraştîkî ya Konfederalîzmî têkilîyê xo domnayişî ra cuyayê. 

Her çiqas hukimdarêy zalim yê zey Dehaqan neteweyan bi medya xo ya zûrker, qir kerdbîy û gonîya înan şimitbîy zî heme Dehaqî vinî bîy û şarê xoverdekar payan ser de vindertîy û do bivinderêy. Her çiqas zalimî kurdan qirkerdişan û helînayişan ra ravernay zî kurdîy semedo ke têkilîya xo bi jûbînan û xozayî de ronaybîy ra, ewro payan ser de mendîy û verba medya zûrker ya hukimdaran, bawerîya xo, bi ekolojîya xo ardîy û ewro payan ser de yê û do bibêy. Eke xo ra bawer nêbîyayê se zey zebeşeke helisyaye do rewna binax bibîyayê. 

Xoserîya Cuyokraştî de cayê Medyaya Azad û Xoser

Xoserîya Cuyokraştî de cayê Medyaya Azad û Xoser zaf zaf muhîm o. Verba medya zûrker ya kapîtalîzmî de yê ke neteweyî payan ser de bidero vindertiş û qirkerdişan ra star bikero, seyî ra 80 wezîfe kuno milê Medya Azad ya netewe yo. Çimkî dewletîy teknolojîya herî baş ya xirabekerdişî neteweyan ser de pêk ano. Verba mazlûman û kurdan dewletîy xedar û bêehlaqeyî zaf karnenêy. Heme tewr çekêy mekanîk, bîyolojîk û kîmyewî zî nêdanêy pey xo û karnenêy. Nimûneya herî barî kîmyewî ke Saddam Huseyînî Helepce de eşt kurdan û qezayeke de kes û çîyeke zindî nêverda yo. 

TC de zî bi hawayê loqal Dêrsim, Gelîyê Zîlan, gerîlayê PKKe ser û hewna zaf cayan de bombeyê kîmyewî karna û hewna zî wazena bikarno. Herî peynî Cizîrî de qirkerdişê 60 birîndarêy şarê kurdî de şopê veşayişê kîmyewî estêy. Qeza Amedî Sûr de zî ca bi ca vajîyeno ke karnaya. No zî bes nîyo bi anonsêy dewlete ‘Sûrî veng bikerêy ma do bi teyaran bombe bikerêy…’ zî nîşan dano ke wazenêy Sûrî bêmerdim biveradêy ra bi balafiran bombeyê kîmyewî bierzêy. Pey ra zî defîney ke bin banan û cayan de cayê xorî de mendêy bin banê viraştişê TOKÎ de bivejê ra xizmet kenêy.

Ma bi hawayeke kilmek semedo ke neteweyîy û kurdîy qir nêbêy ra wezîfeyê Medya Azad û Xoserî ser de bi sernuşteyan bivinderêy. 

Wezîfeyê Medyaya Xoser 

1- Qewimyayiş û bîyayişêy çiman ver de raşteya navika ci xeberkerdiş o. 

2- Polîtîkaya kapîtalîzma modernîteyî ya bêmîyanin û demdergine deşîfrekerdiş o. 

3- Medya zûrker ya kapîtalîzmî ver de raşteya paradîgmaya şarî vilakerdiş o. 

4- Demeke kilmî de qirkerdişêy kapîtalîzmî bêters vilakerdiş o.

5- Ekodengeya ekolojîya neteweya xo, ya dinyaye û fezayî pawitiş o. 

6- Otantîkeya xozaya netewî kuwekerdiş, tarîxa neteweya xo û yên bînan ya ke vinî bîyo bin erdî ra vetiş, şaristano ke rîyê erdê neteweyan de ayseno pawitiş, daşinasnayiş û yê ke binerdî de yo zî seba ke bivejo rîyê erdî ra xeberan viraştiş o.

7- Tena zey temsîlkarê neteweya xo nê, zey temsîlkarê heme mazlûman, penaberan, feqîr û bêçareyan, xebityayiş o.

8- Hetê zilma kapîtalîstan, zilma mêrdeyî cenî ser de ya zî ya cenîyî mêrdeyî ser de eke esto se bi çimeke radîkal û bi paradîgamayê jîneolojîyî şarî ra aşkerakerdiş o.

9- Çîy ke ehlaq û paradîgmayê neteweya ci û neteweyan xirabe kenêy deşîfrekerdiş o.

10- Merdimêy bi qîmet û pawitişê nirxêy hezêy paradîgmayê neteweyî de yê şehîd kewtêy nêdero vîrkerdiş û her tim bido daşinasnayiş o.

11- Qîmetêy ke ekonomîya neteweyî payan ser de dano vindertişî weşkerdişî ra xeberêy radîkal viraştiş o.

12- Neteweyî de eke partî esta se bê hetgirotişî raşteya partîye bi radîkalî vatiş, kerdiş û şaşîyê endaman eke esto se zî înan sifte bi ziwaneke nerm xeberkerdiş, eke şaredarîy estêy se karûbarê înan û şaşî û kemanîyê înan xeberkerdiş, hetê nînan kom û komeleyan zî bi no hawayî dafirênkerdiş an zî averaberdiş o.

13- Pey dîneke an zî mezhebeke şîyiş çin o.

14- Qetî pey dewleteke an zî çîyeke bîn de tena semedê înan xebityayiş çin o; çimkî armanca Medyaya Azad û Xoser esasê xo paradîgmayê otantîk yê neteweya xo ra gêno yo.

15- Qetî goreyê qanûnêy kapîtalan nê, goreyê Cuyokraştîya şaran, çîyan û neteweyan hereketkerdişî ra raşteyan vatiş o.

16- Aramanca xebatkarê Medyaya Azad û Xoser herî sifte berjewendîyê şarê ey o.

17- Her roj her medyakar gereke xo ra biperso; ‘Ewro min seba neteweya xo çi kar kerd’ no vatiş gereke bibo vatiş.

18- Pratîk û teorîya medyakarî gereke jûbînan ra deng bibo. Ma cor de qala zaf wezîfeyê Medyaya Azad kerd. Wezîfeyê înan tenê nêy nîyê perwerdeyê neteweyî ra bigerêy, heta problemêy sewalan û tenê qewimyayişêy ke dinyaye de nê, fezayî de zî ardişê ziwanî yo. Yanê çîy ke ma nêniştêy zî zaf zaf êy. Eke wezîfeyê xo weş û geş bîyarêy ca se kapîtalîstîy hinî bi rehetî nêşkenêy mazlûman û ekolojîperestan têk biberêy û behelînêy. Semedo ke mazlûm û ekolojîstîy têk meşêrêy, xeta înan ya sûr heme çîyî semedê netewe û xozayî gere bifikiryê ey ra pey can û canan yeno.

Bi kilmek ma şikyenêy bivajê ke se beno wa bibo wexto ke Medyaya Xoser û Azad karûbarê neteweya xo keno, gereke zirar medo ekolojîya xozayî, neteweyêy ke zey înan xoserî pawenêy, sewalêy ke xoza û fezayî de cuyenêy. 

Armanca Medyaya Azad û Xoser: 

Kerdişêy medya kapîtalîzm û kapîtalîstan xirabekerdiş o. Her tim aramî, weşî, biratî, azadî û aştî biser bikûro ra xebat kena. Medyaya Xoser û Azad heta ke no tewr şaran ra xizmet bikera û armanca înan neteweyeke ekolojîk bibo se kes an zî kesîy nêşikyenêy xebatêy înan têk biberêy.

Ewro Medyaya Kapîtalîst, bi her hawayî bîyayiş û qewimyayişêy ke pereyê înan zêdînenêy dim de xeberan virazenêy. Armanca înan o yo ke her merdim bibo lîberalîst û her keye de cuyayişeke komîn nêmano, her neteweke wa nêşikyo xoser xo bipawo û xo îdare bikero yo. Wexto ke no çîyan de Medyaya Kapîtal ser bikûro ey demî de zey bahozeke bi şîd heme qîmet, kultir, ziwan û destgiroteyê neteweyan zey dozereke sero ra bişêro, kokî ra keno. 

EHMEDÊ BIRA

Têkilîya qirkerdiş û medya

Zey nimûne, eke Medyaya Azad û Xoserî ra nêbîyayê se do zaf qirkerdişêy bîn yê zey Roboskî TC do bi balafirêy xo biviraştayê. Medyaya xoser çend saetan de dinyaye pey hesîna la Medyaya Kapîtal ya xorotox a TCyî tersa çend loqêy kapîtalê xo, yanê pereyê înan meyro birnayişî ra nîyardîy ziwan. Wexto ke medyaya dinya Roboskî xeberan de da ra pey, xorotoxîy mecbûr mendîy ke aşkera bikerêy û pey de nêşkîyay ke hinî rehetî o tewr qirkerdişî bikerêy. Aşkerakerdişê înan semedê qirkerdişê kurdan bivejyo meydanî nêbi, ranta ke ey xeberî bêro dim de bîy. 

Eke qirkerdişêy Dêrsim, Koçgirî, Zîlan, Helepçe, Enfal û hewna zaf cayêy bînan de ey demî de Medyaya Azad û Xoser bibîyayê se do qirkerdiş hintayê gird nêbîyayê. Kapîtalîzm do xeberêy ekolojîk ver de mecbûr apeya gam bieştayê. 

Kobanê de zî qirkerdişê kapîtalîzma barbar bi, la semedo ke xebata Medyaya Xoser û Azad bi û dostê medyayî û kurdan tikey zêdîyay kapîtalîstêy gunîleyox nêşikyay biresêy armanca xo. Plan û polîtîka înan ya gemarine têk şîy û hewna zî şinêy. 

Ewro TC, semedo zûrkereya xo têk şîya. Hinî bîya ke çend boygirotişêy xo yê peynî de ya. Ma zanêy ke keso ke xeniqyayişî ver de şikyeno her çî bikero. TC zî ewro ey çîyan pêk ana û zey bivaja; Ez mirena se gereke dormeyê xo zî bikişî’ yo. No psîkolojî û polîtîka, ya kutikê harbîyo yo. Ma hemeyî zanêy ke peynîya peynî de kutikê har ya bi virusêy ke kewtê laşê ey, ya zî bi derba çîyeke mirdar bena. Peynîya TCyî zî do no tewr bibo.