• QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî, “Özerk Yönetim bünyesindeki hakimler, hükümet sistemine entegre edilecek ve işten çıkarılmayacak. Kobanê, Qamişlo, Dêrik, Amûdê ve Dirbêsiyê’de Kürtçe-Arapça tabelalar kullanılacak, Hesekê’deki mevcut tabela ‘geçici bir süre’ için kabul edildi” dedi.
  • Ebdî, halkın Kürtçeye yönelik saldırılar karşı tepkisinin “haklı ve güçlü” olduğunu söyledi ve gençlere “sabırlı ve itidalli” olma çağrısı yaptı. Ayrıca, Özerk Yönetim’in öğrencilere verdiği tüm diplomalar resmen tanınacak.

 

Demokratik Suriye Güçleri (QSD) ile Şam’daki Geçici Hükümet arasında yapılan 29 Ocak Anlaşması kapsamındaki yargı dosyasında uzun zamandır tıkanıklık yaşanıyordu. Şam’ın bu dosyadaki tutumu, Hesekê’deki Adalet Sarayı tabelasına da yansıdı. Kürtçe-Arapça tabela kaldırılmış, yerine önce Arapça-İngilizce sonra ise sadece Arapça yazılı tabela asılmıştı. Bunun üzerine halk, günlerdir başta Hesekê olmak üzere Rojava’nın birçok şehrinde gösteriler düzenliyor.

QSD Genel Komutanı Mazlum Ebdî, yargı sürecinin neden durma noktasına geldiğini, Geçici Hükümet’le varılan yeni anlaşmaları ve tabelalardan Kürtçenin kaldırılmasına ilişkin son gelişmeleri ANHA’ya değerlendirdi.

Yargı sürecinde belirsizlik

Mazlum Ebdî, yaklaşık iki hafta önce bu konuda bazı sorunların çıktığını ve bunun entegrasyon sürecinde geçici bir tıkanmaya yol açtığına dikkat çekti. Ebdî, anlaşmazlığın temelinde Özerk Yönetim bünyesindeki hakimlerin hükümet sistemine dâhil edilmesi için net bir mekanizmanın olmaması, bu kişilerin haklarının korunması ve bölgenin özgün yapısına dair endişelerin yattığını belirtti.

Dışlama değil uzlaşı temeli

Ebdî, hakimlerin haklarının korunmaması ve bölgenin özel durumunun dikkate alınmamasına dair kaygıların da krizi büyüttüğünü ifade etti. “Dışlanmayı kabul etmediler çünkü bu yaklaşım entegrasyon ruhuna aykırıydı”  diyen Ebdî, ortak bir mutabakatın olmamasının süreci durdurduğunu ve kamuoyuna yansıyan bir krize dönüştüğünü ekledi.

Entegrasyonun dışlama değil uzlaşı temelinde olmasına işaret eden Ebdî, başlangıçtan itibaren ortak bir anlaşma sağlanamamasının dosyanın aksamasına ve entegrasyon sürecinin durmasına yol açtığını kaydetti.

Hakimler sisteme dahil edilecek

Ebdî, iki hafta önce başlayan bu krizin ardından Şam ve Rojava’da farklı düzeylerde birçok toplantı yapıldığını söyledi. Krizin aşılması ve daha geniş bir engel oluşturmaması için bizzat yargı dosyası ilgilileriyle bir araya geldiğini belirtti. Kendisinin de yargı dosyasından sorumlu isimlerle bir araya geldiğini söyleyen Ebdî, amacın krizi aşmak ve sorunun kapsamlı anlaşmanın önünde engel haline gelmesini önlemek olduğunu ifade etti.

Görüşmeler sonucunda “Özerk Yönetim hakimlerinin sisteme dahil edilmesi ve dışlanmaması konusunda anlaşmaya varıldığını, ayrıca Özerk Yönetim’e bağlı hakimlerin isim listelerinin hükümete teslim edildiğini ve bu hakimlerin devletin düzenleyeceği yargı eğitimlerine alınarak resmi mahkemelerde görevlendirileceğini” açıkladı.

Dahası yurttaşların işlemlerinin aksamaması için önceki dönemden, yani BAAS döneminden kalan bazı görevlilerin çalışmalarını sürdürmesi konusunda da uzlaşı sağlandığını söyledi. Bu çerçevede Rojava’daki hakimler ile daha önce görev yapan hakimlerin birlikte çalışacağını ekledi. Tarafların yargı merkezlerinin yeniden açılması ve dosyanın hızla çözülmesi konusunda da anlaştığını belirtti.

Egemen kurum iddiası

Hesekê Adalet Sarayı’ndaki sorunun çözülmemesinin seçimler, pasaport işlemleri, tapu kayıtları ve resmi belgeler gibi birçok alanı doğrudan etkilediğine dikkat çeken Ebdî, Şam’ın Hesekê’deki Adalet Sarayı tabelasından Kürtçenin kaldırmasını “mahkemenin il içinde egemen bir kurum olduğu ve tabelanın sadece Arapça olması gerektiği” iddiasıyla gerekçelendirmeye çalıştığını belirtti. Ancak bölge temsilcilerinin bu tartışmanın entegrasyon sürecini tamamen durduracak yeni bir krize dönüşmesini istemediğini ifade etti.

Ebdî, hükümetle yapılan anlaşmaya göre Kobanê, Qamişlo, Dêrik, Amûdê ve Dirbêsiyê gibi Kürt bölgelerinde Arapça ve Kürtçe çift dilli tabelaların kullanılacağını söyledi. Hesekê’deki mevcut tabelanın ise “geçici bir süre” için kabul edildiğini ve ilerleyen dönemde yeniden değerlendirileceğini belirtti.

Halk tepkisinde haklı

Kürtçeye yönelik saldırıya karşı ortaya çıkan halk tepkisinin özellikle gençler arasında güçlü ve haklı olduğunu, Kürtlerin dili için hassas olduğunu ifade eden Ebdî, Şam’la sürdürülen temaslarda Hesekê Adalet Sarayı’ndaki dil ve isimlendirme meselesinin yeniden ele alınması konusunda mutabakata varıldığını açıkladı.

Şam’ın Kürtçe ve Arapça tabelanın ilerleyen süreçte yeniden kullanılacağı yönünde söz verdiğini ancak bunun hemen değil, daha sonraki bir aşamada gerçekleşeceğini söyledi.

Kürtçenin kaldırılmasına yönelik halkın, özellikle de gençlerin gösterdiği tepkiyi “haklı ve güçlü” olarak nitelendiren Ebdî, toplumun dil konusundaki hassasiyetinin farkında olduklarını söyledi. Bu tepkiler üzerine konunun tekrar müzakere edildiğini belirten Ebdî, karşı tarafın (hükümetin) ilerleyen aşamalarda Hesekê Adalet Sarayı’nda da çift dilli tabelaların asılması sözünü verdiğini aktardı.

Kürt halkının Kürtçenin korunmasına yönelik hassasiyetini “gurur verici” olarak değerlendiren Ebdî, Kürtçenin gelecekte Suriye Anayasası'nda yer alması için çabaların süreceğini vurguladı. Özellikle gençlere seslenen Ebdî, entegrasyon sürecinin zarar görmemesi ve resmi işlemlerin aksamaması için “sabırlı ve itidalli” olunması çağrısında bulundu.

Özerk Yönetim diplomaları tanınacak

Öte yandan, 29 Ocak Anlaşması’nda tüm taraflar için bağlayıcı hükümler arasında yer alan, “Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi tarafından verilen tüm ilk, orta, lise ve üniversite diplomaları ile meslek yüksekokulu belgelerinin denklik ve resmi onayının sağlanması” maddesinde de ilerleme sağlandı. Mayıs ayının ilk günlerinde yapılan görüşmeler sonucunda, Özerk Yönetim diplomalarının tanınması konusunda olumlu gelişmeler kaydedildi. ANHA’nın kaynaklarına göre, karar ilgili hükümet yetkililerinin son imzalarını bekleniyor ve birkaç gün içinde duyurulacak.

Seçim komitesi listeleri belirlendi

Halk Meclisi Yüksek Seçim Komitesi de Hesekê vilayetinin alt seçim komitelerinin listesini açıkladı. Komite Hesekê, Qamişlo ve Kobanê seçim merkezlerini denetleyecek. Bölgelere göre komite üyeleri şöyle:

*Hesekê: Subhî Şewqî Ehmed, Ebdulhafiz Ehmed El Xelef, Ebdulrezaq Ehwîc El Elî, Mihemed Xidir El Yûsif, Remezan Seîd Fetah, Ruba Ebdulmesîh Şemûn, Zubêr Hesen Serhan.

Dêrik: Ebdul Ehad Ebdî, Elî Hemîd El Kurdî, Xalid Îbrahîm Salih, Rojîn Ebdulezîz Ehmed, Fexredîn Xelîl Hacî, Ebdulkerîm Mela Omer Îsmaîl.

Qamişlo: Enes Hammad El Cenan, Haris Mutlaq El Belaybil, Qeryaqos Gewriyê, Bari Şukrî Cuma, Cewahir Îbrahîm Osman, Ridwan Xelîl El Hesen, Beşîr Newaf Silêman, Husên Mihemed El Raad, Hesen Elî Mehmûd, Rêber Sibghatullah Seyda. HABER MERKEZİ