Türk devletini temsilen Sanayi ve Ticaret Odası Başkanı, konsolosluk ve elçilik görevlilerinden oluşan 20 kişilik bir ekip, salonda konuk bölümünde hazır bulundu. Yasanın ilk bölümünün oylamasının bitmesiyle Türk yetkililerin büyük bir kısmı salonu terk etti. Salonda izleyici bölümünde en büyük çoğunluğu Ermeni temsilcileri oluşturuyordu. Kürdistanlılar ve FEYKA yönetimi de Sosyalist senatörlerin davetlisi olarak salonda yerlerini almıştı.
Senato’da Ermeni Soykırımı’nı tanıyan yasa görüşmeleri başlamadan Senato’ya gelen iki cadde üzerinde eylemler vardı. Ermeniler Senato’nun tam karşısındaki caddede “Senato Baskı Altında Kalma” pankartıyla oylamaya katılan senatörlere sesleniyordu. Ermenilerin eyleme katılımı yoğundu. Ellerinde Fransız bayrağı taşıyan Ermenilerin bulunduğu caddenin tam karşısında Türkler eylemdeydi. Onların ağzında ise vatan, millet ve sakarya edebiyatı vardı. Ellerinde Türk bayraklarıyla ırkçı, şöven sloganlar atan gruplar, günboyu Senato’nun önünde bekledi. Sayıları çok fazla olmayan bu grup, yasanın birinci maddesinin oylanmasıyla dağıldı.
Gece 22:30’a kadar süren oturumda nihayetinde yasa geçti. Parlamento’dan Senato’ya yolculuk yapan yasa şimdi Cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy’de. Sarkozy’nin yasayı 15 gün içerisinde onaylaması gerekiyor.
Yasa’ya karşı çıkış gerekçesi Ortadoğu planları!
Senato Yasa Komisyonu, Ermeni soykırımını inkar edenlere bir yıl hapis ve 45 bin Euro para cezası öngören yasa tasarısının gündemden düşürülmesini istemişti. Yasanın tartışıldığı oturum, Senato ile Parlamento Arasındaki İlişkilerden Sorumlu Bakan Patrick Ollier tarafından yapılan konuşmayla açıldı. Ardından Senato Yasa Komisyonu Başkanı Jean Pierre Sueur, “Bu yasa ne işe yarayacak, halkların dostluğuna mı yarayacak, diplomatik sorunların çözümüne mi yarayacak? Bu yasayla bütün sorunlar çözülecek mi?” sözleriyle, yasanın gündemden düşürülmesini isteyen bir konuşma yaptı. Ardından UMP, SOC, Ekolo, RDSE ve UCR gruplarında yer alan 13 senatör, söz hakkı alarak lehte ve alehte konuşmalar gerçekleştirdi. Konuşmalar, gruplar adına gerçekleştirildi. UMP ve Sosyalist senatörler, grup olarak yasayı destekledi. Komünist Parti taraftarı senatörlerin bazıları yasaya karşı çıkarken, büyük bölümü yasayı desteklediğini açıkladı.
Yasa karşıtı konuşmaların merkezinde Ekolojistler bulunuyordu. Onları Merkeziyetçi Cumhuriyetçiler takip etti. Her iki grup bütün oylamalarda ret oyu kullandı. Ekolojistler, Türkiye’deki Kürt sorunu, gazetecilerin tutuklanması, anti demokratik uygulamalar, düşünce ve ifade özgürlüğünün sınırlandığını hatırlattı. Ardından yasa tasarısının milletvekillerinin işi olmadığı ve bunun tamamen oy alma amaçlı olduğunu belirterek, karşı çıktılar. Cumhuriyetçiler ise, sürekli Türkiye’nin büyüklüğü ve Ortadoğu konusundaki stratejik önemini vurgulayarak, stratejik ortaklığın zarar görebileceğini vurguladı. Komünistler, hükümet tarafından oy kaygısıyla bu dönem yasanın gündeme getirildiğini hatırlatsalar da Ermeni halkının yaşadıklarını esas alarak yasayı desteklediklerini belirtti.
Yapılan konuşmaların ardından tasarının Yasa Komisyonu’na geri dönmesi önerisi, saat 20:30’da yapılan oylamada reddedildi. Kullanılan 238 oydan 42’si komisyona dönmesini isterken, 196’sı ret oyu kullandı. Saat 22:24’te 7 saatlik maratondan sonra yasa tasarısının bir bütün olarak oylanmasına geçildi. Tasarı, 86 oya karşı 128 oyla kabul edildi.
Kürt düşmanı Fragnoli yasaya karşı!
Bu aşamadan sonra Yasa’nın Sarkozy tarafından onaylanması bekleniyor. Meclis ve Senato’da 60 senatör ve milletvekilinin yasa teklifine itiraz edip, anayasa mahkemesine gitmesi halinde, yasa teklifinin Anayasa Mahkemesi tarafından incelenmesi gündeme gelebilecek. Bu konudaki ilk tepki ise birinci maddenin oylanmasının ardından Türk basınına demeç veren Fransa anti terör hakimi Thierry Fragnoli tarafından dillendirildi. Fragnoli, “Hukuki açıdan bu yasa hem Fransa Anayasası’na hem de Avrupa sözleşmelerine aykırıdır. Yargıçlar, İnsan Hakları Sözleşmesi’ni de uygulamakla yükümlüdür. Bir yargıç, karşısına böyle bir vaka geldiğinde, son derece haklı biçimde bu yargılamanın 10. maddeye aykırı olduğundan hareketle, sanığı salıverebilir. Hukuki olarak bu yasa bu biçimde geçerse, yargıç tarafından uygulanması neredeyse olanaksızdır” diyerek, yasaya karşı olduğunu Türk basını aracılığıyla deklere etti.
SELMA AKKAYA/PARİS