Polonya’nın başkenti Varşova’da düzenlenen NATO zirvesine çok sayıda devlet ve hükümet başkanı katıldı. 8 Temmuz'da başlayan iki günlük zirve, NATO üyeleri ve Avrupa'nın geleceği açısından hayati önemde görülüyor.
Rusya sınırına yeni asker
Toplantıda, NATO'nun Doğu Avrupa'daki askeri varlığını güçlendirmesi kararı alındı.
NATO, Rusya ile olan sınırına dört tabur daha konuşlandıracak. Her tabur 600 ila bin askerden oluşacak. ABD, Büyük Britanya, Almanya ve Kanada bu birliklere asker sağlayacak. Diğer ülkeler de lojistik destek sunacak.
Bu taburlar üç baltık ülkesi olan Estonya, Letonya ve Litvanya ile Polonya'ya konuşlandırılacak.
AB ile işbirliği geliştirilecek
Avrupa Birliği ile NATO, başta istihbarat paylaşımı olmak üzere işbirliğini geliştireceklerini açıkladı. NATO siberalanı da yeni bir operasyon sahası olarak belirledi. Yine, füze kalkanı operasyonu da aktifleştirildi. Bu şu anlama geliyor. NATO resmi olarak, Romanya'da konuşlu füze savunma sistemlerinin kontrolünü ele alabilir.
Ayrıca DAİŞ'le mücadelede AWACS erken uyarı uçaklarının uluslararası ve Türkiye hava sahasında uçmasına karar verildi. NATO uçaklarının sonbaharda devreye gireceği açıklandı.
Afganistan’a desteğe devam
NATO'nin diğer bir gündemi olan Afganistan konusunda da çözümsüzlük kararı alındı. NATO'nun misyonu 2017'ye kadar uzatıldı. Afgan ordusuna da 2020'e kadar mali destek sunulacak. Ülkedeki NATO askeri sayısı 12 bin olarak kalmaya devam edecek.
NATO Irak’a geri dönüyor
NATO liderleri, Varşova’da Irak’a yeniden askeri eğitmen gönderme konusunda anlaştı. NATO Genel Sekreteri Stoltenberg, hazırlıkları başlatmak üzere bir ekibin en kısa zamanda Bağdat’a hareket edeceğini söyledi.
Stoltenberg ayrıca ‘’Akdeniz'de terörle mücadele ve kapasite artırımı kapsamında 'Deniz Muhafızı' adlı yeni güvenlik operasyonu başlatacağız“ açıklamasını yaptı.
AB'den NATO’ya karşı farklı sesler
NATO Genel Sekreteri, Rusya'ya karşı birleştiklerini söylese de, üye devletler arasında farklı sesler yükseliyor. Özellikle İtalya, Fransa ve Almanya, kararsız bir tutum sergiliyor. En net ifadeler Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande'dan geldi. Hollande Rusya'nın ne bir tehdit ne de bir rakip değil, bir ortak olduğunu söyledi. İtalya Başbakanı Matteo Renzi, kısa bir süre önce Rusya tarafından organize edilen ve bir çeşit Davos olan Sen Petersburg Forumu'na katıldı. Almanya'da Başbakan Angela Merkel, sosyal demokrat ortaklarının baskısı altında bulunuyor. Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Rusya'ya yönelik yaptırımların kademeli olarak esnetilmesini istiyor.
Varşova’da yapılan toplantı geçmişte SSCB coğrafyasının askeri ittifakının imzalandığı yer olması; hem de alınan kararların Putin yönetimi karşıtı olması nedeniyle simgeselliğin ötesinde açık bir anlama sahipti.
Alınan kararların, Rusya ve müttefikleri karşısında yeni bir "demir perde" gibi yükselmesi kaçınılmaz. Atılan adımların tamamı Şangay İşbirliği Örgütü’nün de dahil olduğu blokla Batı arasındaki postmodern yeniden paylaşım savaşının bir yansıması.
Silahlanma yarışı hız kazanacak
Giderek silahlanma yarışı ve otoriter yönetimlerin ağırlık kazandığı bir süreç yaşayacağız. Özellikle AB sınırları dahilinde otoriter yönetimlerin meşruiyet kazanması ve dağılma eğilimlerinin artması kaçınılmaz.
Öte yandan görüntüde de olsa AB’nin iyice NATO’ya yaslanmasını sağlayan bu zirvenin sonucu konusunda İtalya, Almanya ve Fransa görece farklı tutum içinde. Rusya ile dialogu ön plana çıkarıyorlar. Bu yönelim özellikle Almanya’nın hem Rusya ile ticari ilişkilerini hem de AB içindeki hakim pozisyonunu zorlayan olasılıkları barındırıyor. Fakat diğer ülkelerin Pentagon siyasetine teslim olan yaklaşımını ne derece zorlayabilecekleri/zorlamayı isteyecekleri şüpheli.
HABER MERKEZİ
İncirlik konusunda uzlaşı yok
NATO Zirvesi için Varşova’da bulunan Merkel ve Erdoğan altı hafta sonra yeniden görüştü. Görüşmede Alman milletvekillerinin İncirlik Üssü'nü ziyaret hakkı konusunda uzlaşı sağlanamadı.
Almanya Başbakanı Angela Merkel ve Türk Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, cumartesi günü Varşova'da bir araya geldi.
Ancak görüşmede Merkel ile Erdoğan’ın Alman politikacıların İncirlik Üssü'nü ziyaret hakkı konusunda bir uzlaşı sağlanamadı.
Erdoğan Merkel'e şart koştu
Alınan bilgiye göre Erdoğan, ziyaret için Merkel’e Ermeni Soykırımı kararının hükümetin tavrını yansıtmadığını açıklamasını şart koştu. Ancak Der Spiegel'ın haberine göre Merkel’in böyle bir açıklama yapması mümkün değil.
Karşılıklı restleşme
İkili ilişkiler, 2 Haziran tarihinde Alman Meclisi'nin Ermeni Soykırım'ı resmen kabul etmesi nedeniyle bozulmuştu. Türkiye, bu karar nedeniyle Almanya Savunma Bakanlığı Müsteşarı Ralf Brauksiepe ve beraberindeki heyetin İncirlik Üssü'ne yapacağı ziyarete izin vermemişti. Ankara bir Alman gazeteci grubunun ziyaretini de engellemişti.
Bunun üzerine Alman Savunma Bakanı Ursula von der Leyen devreye giderek, İncirlik'i ziyaret etmişti. Ancak bu hamle de milletvekillerinin İncirlik’i ziyaret etmesi konusunda bir gelişmeye yol açmamıştı. Almanya da 17 Eylül’de üssü ziyaret kararı almış, Türkiye’nin seyahate izin vermemesi halinde yaz sonunda NATO’nun göndereceği AWACS keşif uçaklarına onay vermeyeceğini açıklamıştı.
HABER MERKEZİ