HABİBE EREN / JINNEWS/ANKARA
"Kadının temsiline dair kılını kıpırdatmayanlar, meydanlarda vaatlerini sıralamaktan hiç çekinmiyorlar" diyen İletişim ve Kampanya Stratejisti Yasemin Bektaş, eşbaşkanlık sistemi ile birçok kadının seçilebilecek yerlerden aday gösterilmesinin kadının bir nebze olsun görünür olmasına destek olacağını vurguladı.
31 Mart yerel seçimleri için AKP'nin açıkladığı bin 297 adaydan sadece 24'ü kadın. Tüzüğünde kadınlara yüzde 33 oranında temsil hakkı tanıyan CHP'nin açıkladığı kadın aday sayısı 44 ve bu rakam açıklanan 842 adayın yüzde 5,23'ünü oluşturuyor. Bazı yerlerde aday göstermeyen MHP'nin açıkladığı 750 adaydan sadece 14'ü kadın. Bugüne kadar 122 aday açıklayan İYİ Parti'nin de 5 kadın adayı bulunuyor. Siyasi yapıda her düzeyde eşit temsiliyeti belirleyen HDP'nin ise adaylarının yarısını kadınlar oluşturuyor. İletişim ve Kampanya Stratejisti Yasemin Bektaş ile yerel seçimleri ve kadın temsiliyetini konuştuk.
Yerel seçimlerde toplam 8 bin 263 adaydan sadece 652'sinin kadın olduğuna dikkat çeken Bektaş, kadınların aday gösterildiği yerlere bakıldığında ise 'kadın aday gösterdik' demiş olmak adına olduğunun görüldüğünü söyledi.
HDP farkını ortaya koyuyor
HDP’nin diğer partilerden farklı olarak partinin kadın özgürlük çizgisini ve eşit temsil ilkesini benimsememiş olanların, kadına yönelik şiddet uygulamış olanların, çok eşlilik durumu olanların aday adayı olamayacağını; kadın aday adayı başvurularının, İl Kadın Başvuru ve Görüşme Komisyonu tarafından alınacağını, İl Kadın Komisyonu'nun kurulamadığı yerlerde karma komisyon içerisindeki kadınlar tarafından alınacağı ve görüşmelerin de kadınlar tarafından yapılacağını belirttiğini hatırlatan Bektaş, "Bu tabloya baktığımızda HDP’nin diğer partilerden daha eşitlikçi yaklaştığını görebiliyoruz" dedi.
Kadınlara karşı hile yapılıyor
Burada kadınların aday gösterilmemesinin yanında bir diğer önemli konunun da nereden aday gösterildikleri olduğunu kayeden Bektaş, "Sırf 'kadın aday gösterdik' demek, bunu bir 'vitrin' olarak kullanmak siyasi partilerin ilk defa yaptığı bir taktik değil. Genel seçimlerde de kadın adayları listelerin en alt sıralarında bırakanlar yine aynı liderler olmuştur. Kampanya malzemesi haline getirdikleri kadın politikalarını ve kadınlarla ilgili vaatlerini iyi takip etmek ve sonrasında yani seçim sonrası kazanan adayları gözlemlemek gerekiyor. Seçim vaatlerini, seçim sonrasına taşımak yine bizlerin üzerine düşüyor" şeklinde konuştu.
'…bilir’in sınırını erkekler belirliyor
Kadınların yerel siyasete katılımının önündeki engellerin giderek derinleştiğini, zaten öncesinden de alt yapısını hazırladıklarını ifade eden Bektaş, şöyle devam etti: "Kadın üzerinden söylemlerine bakacak olursak, 'kadının yeri ailedir' fıtratı var. 'ayıp'lar var, 'yeri' var, 'sınırı' var… Kadının toplumdaki yerini, statüsünü düşürme üzerine yapılan onca açıklama ve söylem sonrasında, siyaset katılımında da engeller giderek artıyor. Kadınlar oy kullanabilir, aday olabilir, meslek sahibi olabilir, ev dışında çalışabilir, eğitim hayatı olabilir… 'bilir, bilir, bilir' de bunların sınırları hep erkekler tarafından çizilmeye çalışılırsa toplumsal cinsiyet rolleri nasıl değişecek? Nasıl eşitlik gelecek? Şu anda da yapılan aslında bu. Neyse ki bu ideoloji ile olan tecrübemiz yüzyılları aşıyor, kendi alanlarımızı kendimiz açmaya devam edeceğiz."
Eşbaşkanlık sisteminin katkısı
Türkiye'de eşbaşkanlık sistemi Demokratik Toplum Partisi (DTP) ile başladı, sonrasında Barış ve Demokrasi Partisi (BDP ) ve akabinde HDP tarafından uygulanıyor. 2014 yerel seçimlerinde 597 kadın aday gösterilirken, HDP ayrıca 257 eşbaşkan kadın aday gösterdi. Resmi olarak adayların yüzde 6,17'si kadın iken, resmi eşbaşkan olduğunda oran yüzde 8,89'a çıktı. Bektaş, bu veriden de görüldüğü gibi aslında pozitif bir etkinin varlığına işaret etti: "2019 seçimlerinde HDP'nin eşbaşkanlık sistemi, birçok kadının seçilebilecek yerlerden aday gösterilmesi, seçim sonuçlarında kadının bir nebze olsun görünür olmasına destek olacaktır."
Kadın dayanışması zorunlu
Sadece siyasette değil, iş hayatında, sosyal hayatta kadınların dayanışma içinde olmasının önemini vurgulayan Bektaş, "Her alanda olabildiğince dayanışarak ve anlayış içinde olarak, bir birimizi tüm farklılıklarımız ve renklerimizle kabullenerek… Stella Ovadia'nın da dediği gibi '…Azınlık psikolojisinden sıyrılıp ezilen bir cinse ait olmanın gerektirdiği isyan ve dayanışmayı yüklenmektir…" dedi.