
Savaş, yeni bir hayat, zorunlu göç, iltica… İnsanları yaşadıklarından başka bir yere götürecek sebepler çoğaltılabilir. Peki ya sonra? Yıllarca farklı bir kültürün içinde yaşayan bu insanlar yeni yaşamlarına nasıl adapte olur? Ya da daha sonra kendi topraklarına dönenler neler hisseder, nasıl yaşar? Artık hangi kültüre dâhildirler? İki farklı toplumun hangi özelliklerini hemhal etmişlerdir ya da hangisi artık onlara ait değildir? Bu soruların cevapları kişiden kişiye göre değişiyor. Herkes kendi yaşadığı dünyayı ve çerçeveyi kendisi belirliyor. Ama gündelik yaşam içerisinde yaşadıkları onların bu düşüncelerinin yönünü belirliyor.
Dört kadın, beş erkek ve bir evli çift
Rawcut Design Studio’nun yürütücülüğünü yaptığı göç temalı “Yolda” sergisi, Etnolog Gaby Fierz’ın bir yıldır üzerinde çalıştığı bir proje.
Mütevazı bir sergi çalışması olan Yolda, insanların farklı kültürlerde nasıl yaşadığı ve yeni bir kültürel kavrayışın nasıl oluşturduğu sorunsalının peşinden gidiyor. Video portrelerde Gaby Fierz’ın sorularını yanıtlayan dört kadın, beş erkek ve bir evli çift, farklı dünyalardaki yaşamlarından bahsediyorlar. Bu kişiler Türkiye ve İsviçre’de yaşıyor. Hepsinin hikâyesi de bir birinden farklı. Bazıları çocuk yaşta ailesi çalışmaya gittiği için onların yanında yerleşmiş İsviçre’ye, bazıları da siyasi sebeplerden dolayı gitmek zorunda kalmış. Hem Türkiye’de hem de İsviçre’de yaşamış bu insanlar, iki farklı kültürün de yaşam pratiklerini deneyimlemiş kişiler.
Hikâyeleri farklı olsa da ortak bir sonuca varıyor Fierz. O da şu: “Bu on bir biyografik anlatım bize göç konusuna şaşırtıcı ama aynı zamanda sakin ve yaratıcı bir bakış sağlıyor. Göçmenler edindikleri hayat tecrübelerini gözden geçirdiklerinde şunu söylemek kesinlikle mümkün: Kendilerini birden fazla kültüre ait hissediyorlar.”
Taşınabilir sergi
Sergi, taşınabilir bir kiosk aracılığıyla ilk durağı İstanbul Kadıköy Moda Parkı olmak üzere daha sonra Ankara, İzmir, Çanakkale, Şirince ve Didim’i dolaşacak. Projenin taşınabilir bir kioskta olması göç temasıyla paralel bir yapıya sahip. Yıllar önce Türkiye’de yaşayan ve çeşitli nedenlerden dolayı yurt dışına çıkmış insanların hikâyesi, bu gezici sergi sayesinde birçok ilde göçün etkilerini anlatıyor olacak. 7 Mayıs’ta Moda Parkı’nda açılan sergiyi 13 Mayıs’a kadar aynı yerde 22 Mayıs’a kadar ise Ortaköy Meydanı’nda görmek mümkün.
Suzan Demir