Yunanistan'da seçmenler bu yıl üçüncü kez sandık başına gitti. Daha önce ocak ayında genel seçimler, temmuzda da kurtarma paketinin koşulları konusunda referandum yapılmıştı. Dün yapılan erken genel seçimlerde oy kullanma işlemi yerel saatle sabah yedide başladı. Sandıklar 12 saat boyunca açık kaldı.
Tsipras'tan seçim mesajı
SYRIZA lideri Aleksis Tsipras, başkent Atina’daki bir okulda oyunu kullandıktan sonra yaptığı açıklamada, "Yunanlar, 'savaşçı bir hükümet' seçecek ve 'yeni bir reform dönemi' başlatacak. Yunan halkı, kendi geleceğini kendi belirleyecek" dedi.
Sandıktan koalisyon çıkabilir
Zira son 9 ayda bir erken seçim ve bir referandumun ardından yapılan bu seçim, uzun süredir ekonomik krizle mücadele eden ülkenin geleceği açısından da kritik öneme sahip. Yıllardır ağır ekonomik krizle boğuşan Yunanistan halkı istikrarı sağlayacak ve kendilerini refaha çıkaracak bir hükümetin kurulması umuduyla sandık başına gitti.
Oy kullanmak zorunlu
Oy kullanmanın zorunlu olduğu Yunanistan'da 9,8 milyon seçmen bulunuyor. Listelerdeki milletvekili adaylarının en az 3'te 1'inin kadın olması gerekiyor. Yunanistan’ın yurt dışında yaşayan vatandaşlarının oy vermesini sağlamaya yönelik düzenlemesi ise bulunmuyor.
19 parti yarıştı
Seçimlere 19 parti katıldı. Yunanistan'da yüzde 3'lük bir seçim barajı bulunuyor. 7 partinin barajı aşması bekleniyor. Erken seçimde yarış ise asıl olarak Aleksis Tsipras (41) liderliğindeki solcu SYRIZA ile muhafakar sağ eğilimli Vangelis Meymarakis'in (61) yönetimindeki Yeni Demokrasi Partisi (ND) arasında geçti. Zira son bir hafta içinde yapılan anketlerde SYRIZA, Yeni Demokrasi Partisi'nin sadece yüzde 0.7 ila 3 puan önünde görünüyordu.
Altın Şafak yükselişte
Göçmen karşıtı aşırı sağcı Altın Şafak'ın seçimden üçüncü parti olarak çıkması olası. Zira son anketlerde sosyalist PASOK ile aşırı sağcı Atın Şafak’ın oy oranları birbirine çok yakındı.
Koalisyon kuvvetle muhtemel
Yunanistan'da bir partinin tek başına iktidar olabilmesi için parlamentodaki 300 sandalyeden 151'ini kazanması gerekiyor. Bu da partilerin, oyların en az yüzde 40’ını alması gerektiği anlamına geliyor. Kamuoyu yoklamaları ise hiçbir siyasi partinin tek başına iktidar olamayacağını gösterirken, ülkede seçim sonrası yine bir koalisyon hükümetinin kurulması bekleniyor.
Seçim sonrası olası 4 senaryo
1- Atina’da konuşulan en muhtemel senaryo, ipi birinci göğüsleyecek partinin (SYRIZA ya da ND), her biri yüzde 4-6 oranında oy toplaması beklenen Avrupacı merkez Potami (Nehir) ve sosyalist PASOK ile koalisyon hükümeti kurması.
2- SYRIZA-ND Koalisyonu: Avrupa Birliği, kreditörler ve piyasa 86 milyar Euro’luk üçüncü kurtarma anlaşmasındaki reformların uygulanabilmesi için iki büyük partinin koalisyonunu istiyor.
3- SYRIZA-ANEL KOALİSYONU: Bu senaryo için SYRIZA'nın birinci parti olması, yüzde 35 civarında oy toplaması, ANEL partisinin ise yüzde 3 barajını aşması gerekiyor.
4- Milli Birlik Hükümeti: SYRIZA, ND, Nehir, PASOK ve Merkez Birliği partilerinin bir hükümet kurması.
Partiler ikiyi bölünmüş halde
Seçim kampanyalarında beklendiği üzere partiler ekonomik programları üzerinden propaganda yaptı. Partiler reformlara destek verenler ve vermeyenler olarak ikiye bölünmüş durumda. SYRIZA ve Yeni Demokrasi Partisi, üçüncü kurtarma paketine soğuk bakmazken, partilerin kurtarma paketinin dayattığı reformların uygulanması konusunda farklı programları bulunuyor. SYRIZA lideri Tsipras, partisinin iktidar olması halinde Avrupalı kreditörlerle imzalanan anlaşmaları bundan sonra daha deneyimli olarak ve kendi hedefleri doğrultusunda yeniden müzakere edeceğini belirtiyor.
Yeni Demokrasi Partisi lideri Evangelos Meymarakis ise ülkenin kurtarma paketi için yürüttüğü müzakerelerin seçim sonrasında oluşturulacak çok katılımlı istikrarlı bir hükümet kapsamında ortak bir heyetle yürütülmesini savunuyor.
'Avrupa'da kalmalıyız'
Aynı çizgide yer alan Panhelenik Sosyalist Hareket (PASOK) ve Demokratik Sol Parti’den (DİMAR) oluşan Demokratik Güçbirliği ve merkez sol Potami Partisi ise Yunanistan’ın her durumda Avrupa yörüngesinde kalması yönünde politika sürdürürken, ülkenin kalkınmasının yeni isimlerle mümkün olabileceğini öne sürüyor.
'AB’den çıkmalıyız'
Öte yandan, Avrupa karşıtları olarak bilinen Yunanistan Komünist Partisi (KKE), aşırı sağ Altın Şafak Partisi (Hrisi Avgi) ile SYRIZA’dan ayrılan milletvekillerinin oluşturduğu Halk Birliği Partisi (Laiki Enotita) ise Yunanistan’ın içerisinde bulunduğu zor durumdan kurtulması için tüm yardım anlaşmalarının iptal edilmesi ve gerekirse ülkenin AB’den ve Euro Bölgesi'nden çıkması gerektiğini iddia ediyor.
Kemer sıkma kaçınılmaz
Ancak genel kanı son seçimden kim galip çıkarsa çıksın, ülkenin ağır kemer sıkma tedbirleri içeren ekonomik reform paketini uygulamaya koymak durumunda kalacağı yönünde. Sadece ekim-aralık döneminde yeni vergiler, kesintiler ve zamların halka maliyeti 5 milyar Euro olacak.
Seçim pahalıya patladı
Yine üst üste yapılan seçimler ile referandum ise ekonomik krizdeki ülkeye mali olarak epey pahalıya patladı. Zira son 9 aydaki üç seçim için harcanan para yaklaşık 115 milyon Euro’yu buluyor.
ATİNA