- Erxenî’ye bağlı Malê Sala Mahallesi’nde yapılmak istenen GES projesine karşı eylem düzenleyen yurttaşlar, yaşam alanlarının yok edilmesine izin vermeyeceklerini vurguladı.
Amed’in Erxenî (Ergani) ilçesine bağlı kırsal Malê Sala (Sallar) Mahallesi’nde yapılmak istenen Güneş Enerji Santrali’ne (GES) karşı mahalle sakinleri ve ekoloji örgütleri tarafından yürüyüş düzenlendi.
Amed Ekoloji Meclisi, Amed Barosu, Mezopotamya Ekoloji Hareketi’nin de destek verdiği mahallelilerin yürüyüşünde, “Xweza me xwebûna me ye, em dev jê bernadin”, “Doğaya değil talana dur de” pankartları açıldı. Yürüyüşte; “Suyumuza, toprağımıza dokunma”, “Ne li xwezayê ji talanra bê bisekin e”, “İzin vermeyeceğiz” dövizleri taşındı. Mahalle girişinden meydana kadar süren yürüyüşte sık sık, “Bijî berxwedana xweza” ve “GES’e hayır” sloganları atıldı.
Zehirlenmesine izin vermeyeceğiz
Açıklama metnini okuyan mahalleli Rıfat İnci, şunları söyledi: “Köyümüzde GES projesi hava kalitesini olumsuz etkilemektedir. Toprak ve su kaynaklarına zarar vermektedir. Panellerin kullanımında ağır metaller kullanılmaktadır. Bu maddelerin bir kısmı kanserojen madde içermektedir. İnsan sağlığı için büyük bir risk taşımaktadır. Güneş panellerindeki kurşun, bakır, gümüş, galyum, kadmiyum tellürid, kadmiyum sülfid, polyvinül florür, selenyum, arsenit ve kristal silikondaki silikon tetraklorür gibi zararlı maddeler var. Biz toprağımızın zehirlenmesine, tarımın, hayvancılığın sona erdirilmesine asla izin vermeyeceğiz” dedi.
Meralar bizim kalacak
Erxenî Belediyesi Eşbaşkanı Birsen Arzak Bayar da hiçbir şekilde talana izin vermeyeceklerini belirterek, şunları dile getirdi: “Meralarımızı talan etmek için bu projeler devreye konuluyor. Köylüler ile birlikte bunlara karşı direneceğiz. Çocuklarımızın geleceğini bu talancıların insafına bırakmayacağız. Hiçbir zaman bu tür projelere onay vermeyeceğiz. Köyümüz ile birlikte direneceğiz. İlçemizin doğasına verilen zararlara karşı duracağız. Tüm halkımızı birlik içinde direnmeye davet ediyoruz. Meralar bizimdir, bizim kalacak.”
Halka rağmen kararlar
Eski milletvekili Ahmet Yıldırım, “Çocukluğumuzun geçtiği meraların talana kurban edilmesine izin vermeyeceğiz. Taş ocağı, çimento fabrikası, baraj, GES ve madenler ile topraklarımız kirletiliyor. Kararlar alınırken halkın görüşü ise hiçbir şekilde alınmıyor. 30 yıllık ömrü olan GES’lerin toprağa vereceği zarar büyük” dedi.
Bu, talan projesidir
Amed Barosu Çevre ve Kent Komisyonu Başkanı Ahmet İnan ise, “Amed’in birçok yerinde on binlerce alan GES talanına kurban edilmek isteniyor. Ergani İlçe Sağlık Müdürlüğü ÇED raporunda GES raporunun verebileceği zarar dikkat çekti. Halkın ekonomisini, sağlığını, geleceğini hiçe sayan bu talan projesini kabul etmediğimiz belirtmek istiyoruz” ifadelerini kullandı.
Konuşmaların ardından kitle, GES’in yapılacağı mera alanına geçti. Burada tepkilerini dile getiren mahalleliler, GES’e izin vermeyeceklerini vurguladı. Eylem, alkış ve sloganlarla sona erdi. AMED
***
Geliyê Zîlan'da tahribat
Wan'ın Erdîş (Erciş) ilçesinde bulunan Geliyê Zîlan'da (Zîlan Vadisi) yürütülen jeotermal enerji ve madencilik faaliyetleri, bölgenin ekolojik yapısını ve yaşam alanlarını tehdit ediyor.
Zîlan Vadisi'nin büyük bölümü, Jeotermal Elektrik Santrali (JES), maden ve mermer projelerine tahsis edildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının 2020 yılı Cazibe Merkezlerini Destekleme Programı (CMDP) kapsamında, Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı (DAKA) koordinasyonunda hazırlanan Van Erciş Tarıma Dayalı İhtisas Sera OSB (TDİSOSB) Jeotermal Kaynak Sondajı ve Sıcak Su İletim Hattı Fizibilite Projesi, vadi üzerinde ciddi tahribat yaratıyor. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından yürütülen 2 milyon 600 bin TL bütçeli projenin 2 milyon TL'lik kısmı hibe olarak sağlanıyor. Yılın her döneminde sebze üretiminin “hedeflendiği” proje, doğayı ve vadiyi tehdit ediyor. “Tarıma dayalı” olduğu belirtilen proje çevre üzerinde ciddi etkiler yaratırken, jeotermal sondajlardan çıkan ağır metal içerikli termal sular, Koçköprü Barajı'na akıtılıyor. Baraja aktarılan termal sular, tarımsal üretim ve insan sağlığı açısından ciddi riskler doğururken, canlı yaşamını da yok ediyor.
Hukuki mücadele başlatmaya hazırlanan ekolojistler, hukuki başvurularını önümüzdeki günlerde yargıya taşımayı planlıyor. Ekolojist Bahattin Demir "Doğu Anadolu üçlü enerji kavşağı bu kavşağın içinde. En ciddi boyutta zarar görebilecek yerlerden birisi Wan Gölü havzası ve Zîlan Vadisi'dir. Bu çalışmaları yaparken de halkı aldatıyorlar. Proje tarımsal amaçlı değil. Asıl amaç, Zîlan hafızasını yok etmektir. Zîlan'ın yüzde 67’si JES’lere, mermer ocaklarına, bakır ocaklarına ve altın aramalarına tahsis edilmiş. Her tarafta bir kuşatma ve talan var. Şu anda JES’lere karşı mücadele içerisindeyiz. Görüşmelerimiz ve çalışmalarımız bu yönlü devam etmektedir" dedi.
