Rojhılat’ın Hewraman bölgesindeki Kürtler, geçmişi bin yılı bulan Pir Şalyar Düğünü adlı geleneği yaşatmaya devam ediyor.
Hawraman’ın Taht köyünde her yılın 21 Ocak ile 20 Şubat arasında Rebendan ayı olarak adlandırılıyor ve bu ayın 10. gününde ise Pir Şalyar merasimine sahne oluyor.
Zerdüştlerin merkezlerinden Taht, 3 bin nüfuslu bir köy. Pir Şalyar evi ve türbesi burada bulunuyor. Köy, derin bir vadide basamaklar halinde yükselen taş evleriyle adeta bir taş ülkesini andırıyor. Her evin damı aynı zamanda bir üstteki evin avlusunu oluşturuyor, sokaklar bu avlularla birbirine bağlanıyor.
Pir Şalyar, 11. yüzyılda Hawraman’da yaşamış, Zerdüşti bir âlim. Miladi takvime göre 21 Ocak - 20 Şubat arasına tekabül eden, Kürt takviminin Rebendan ayında anılır. Rebendan ayının onuncu günü ise Pir Şalyar merasimi yapılır. Merasim, aslında Pir Şalyar’ın düğününün Hawramanî Taht’ta hala ayakta duran ve kutsal sayılan evinin önünde canlandırılmasıdır.
Düğünün hikayesi
Düğünün bir hikâyesi vardır. Rivayete göre, Buhara kralı konuşma ve işitmede güçlük çeken dünyalar güzeli kızı Şah Bahar Hatun’u iyileştirmesi için Pir Şalyar’a gönderir. Eğer iyileşirse kızının Pir Şalyar’la evlenmesine de müsaade edecektir. Uzun süren tedavi sonucunda kız iyileşir ve Pir’le evlenir; fakat münzevi bir hayat yaşayan Pir’in düğün yapacak imkânı yoktur. Tüm Hawramanlılar bir araya gelir, saygı duydukları ve çok sevdikleri Pir için dillere destan bir düğün düzenlerler.
Bin yıldır yapılan temsili düğün merasimi kış ve bahar dönemi olmak üzere üç hafta süren ritüellerle gerçekleştiriliyor. İlk hafta çocuklarla birlikte evlerden ceviz dağıtımı yapılıyor. İkinci hafta düğün yapılıyor, üçüncü hafta cuma günü ise Pir Şalyar’ın Taht’a köyündeki kabrine ziyaret gerçekleştirilir.
HAWRAMAN