AFP Haber Ajansına açıklamada bulunan Fransız Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi’nden Guillaume Besnard, Kıbrıs, Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Akdeniz’e kıyısı bulunan diğer ülkelerden toplanan tüm örnekler incelendiğinde zeytin ağacının Batı Kürdistan’dan yayıldığını gösterdiğini söyledi.
Ağaçların genetik yapısını, moleküler tarih belirleme metotları, fosil kayıtları ve iklim modellemelerini kullanan bilim insanları ilk zeytin ağacının daha önce düşünülenden daha doğudan yayıldığını duyurdu. Daha önce zeytin ağacının ilk yayıldığı bölgeyi Hatay ve çevresi olarak gösteren bilim insanları tüm verilerin zeytin ağacının anavatanını Batı Kürdistan olarak gösterdi.
2 bin üzerinde örnek elde edildi
Araştırma sonuçlarına göre zeytin ağacı buradan Doğu Akdeniz, Kıbrıs ve daha sonra günümüz Türkiye, Yunanistan, İtalya ve Akdeniz’in geri kalanına yayıldı.
Besnard araştırmanın bu konudaki tüm tartışmaları bitirecek nitelikte olduğunu ve incelenen 108 ayrı noktadan 2 binin üzerinde örnekten elde edilen sonuçların kesin bir yargı oluşturduğunu belirtti. Besnard’a göre Batı Kürdistan’da zeytin ağacının çıkışı bundan 1.5 milyon yıl öncesine dayanıyor.
Filistin ve Ürdün’de insanların MÖ 10 binli yıllarda ilkel zeytin tarımı yaptıkları tespit edilirken Hatay ve çevresinde ise zeytin tarımı bundan biraz daha geçmiş bir tarihe dayanıyor.
Batı Kürdistan’ın büyük bir bölümü ve Kuzey Kürdistan’ın Batı Kürdistan’a sınır kesimlerinde zeytin tarımı tarihin ilk çağlarından bu yana sürüyor. Özellikle Derik ve Afrin zeytinleri hem sofralık hem de zeytinyağı yapımında kullanılıyor.
ANF/PARİS