Ziraat Bankası, Erdoğan’ın “Dik dur Maduro kardeşim, yanındayız” diyerek destek verdiği Venezuela ile hesabını kapattı.
AKP-MHP yönetimindeki Türk devletinin, Çin ve Rusya ile birlikte ABD’nin yaptırımı uyguladığı Venezuela ile ilişkilerini geliştirmesi gündemdeyken, Ziraat Bankası’nın sessiz, sedasız bir şekilde bu ülke ile ilişkileri kestiği ve hesaplarını dondurduğu ortaya çıktı.
Amerikan Bloomberg haber ajansı, ABD’nin kısa bir süre önce Venezuela’ya yeni yaptırımlar yürürlüğe koymasının ardından, Ziraat Bankası’nın Venezuela Merkez Bankası ile ilişkisini kestiğini bildirdi. Haberde, Ziraat Bankası’nın, Venezuela Merkez Bankası’nın hesaplarını kapattığı da belirtildi.
Venezuela Merkez Bankası’nın hesabının kapatıldığı bilgisinin, Ziraat Bankası tarafından da teyit edildiği ancak daha fazla bilgi vermediği belirtildi. Haberde göre merkezi Ankara’da bulunan Ziraat Bankası, Venezuela Merkez Bankası’nın hesabının kapandığını doğruladı ancak bu kararla ilgili başka ayrıntı vermekten kaçındı. Venezuela Merkez Bankası ise yorum yapmaktan kaçındığı belirtildi.
Bloomberg, Ziraat Bankası’nın bu kararının Venezuela Merkez Bankası çalışanları için de beklenmedik bir gelişme olduğu yorumunu yaptı. Amerika’nın Sesi’nin Bloomberg’in internet sitesine dayandırdığı haberinde de Venezuela Merkez Bankası, sözleşmelilerin ücretlerini ödemek, para transferi yapmak ve Türk lirası cinsinden ürün ithal etmek için Ziraat Bankası’nın hizmetlerinden yararlanıyordu.
Venezuela’ya ambargo
ABD’de Donald Trump yönetimi, Venezuela’da solcu Devlet Başkanı Nicolas Maduro hükümetine karşı bir süreden beri ekonomik yaptırımlara ağırlık veriyor.
ABD yönetimi bu yaptırımlarla iktidarda olan Maduro’yu yıpratarak, kendisinin ve AB’nin meşru lider olarak gördüğü Juan Guaido’nun gelmesini istiyor.
ABD, Venezuela’nın önemli gelir kaynağı petrol ve altının satışını engellemeye çalışıyor. ABD ayrıca geçtiğimiz günlerde de Venezuela’ya karşı yeni yaptırımları devreye koydu.
Beyaz Saray Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton, geçen ay yaptığı açıklamada Venezuela’da Maduro yönetimiyle iş yapan şirket ve kurumlar için “Çok dikkatli ilerleyin” sözlerini kullanmıştı. Maduro yönetimiyle çalışan şirket ve bankaların yaptırımlara maruz kalabileceğinin mesajını vermişti.
ABD’nin, Ağustos ayı başında Venezuela’ya karşı yürürlüğe koyduğu ve bugüne kadar getirilenlerin en serti olarak nitelendirilen bir dizi yaptırım çerçevesinde, Venezuela devletinin ABD’deki malvarlıklarının dondurulması ve yaptırım uygulanan Venezuelalı yetkilileri ile kurumlarla iş veya ticaret yapan ülkelerin de yaptırıma tabi tutulması öngörülüyor.
Venezuela hükümeti ise yaptırımlar karşısında SWIFT sisteminin alternatifi olarak gösterilen ve Rusya tarafından işletilen ödeme sistemine geçiş yapma ihtimali değerlendiriyordu.
ABD’nin son yaptırımları ile birlikte, aralarında havayolu şirketlerinin de olduğu çok sayıda Avrupa ve ABD’li şirket Venezuela ile ilişkileri kesti.
Venezuela’nın başkenti Caracas’a haftalık bir kaç sefer düzenleyen Türk Havayolları’nın ise Ziraat Bankası’nın son kararının ardından bu faaliyetini sürdürüp sürdürmeyeceği, ya da ne kadar süre daha sürdürebileceği bir merak konusu. Ziraat Bankası’nın Venezuela’da hesapları dondurması ve bu ülke ile ilişkileri kesmesinin, ABD’den üst düzeyde gelen tehditlerin ardından ortaya çıkması dikkat çekiyor.
Erdoğan’ın Venezuela’ya ilgisi
Türk devleti, ABD ambargosu altındaki Venezuela’ya yönelik ambargonun delinmesinde kararlı görünüyordu. AKP-MHP iktidarı, Venezuela’nın altın ve petrolünü çöken Türk ekonomisi için önemli kaynak olarak görüyordu. Maduro’nun Venezuela’nın altınlarını usulsüz bir şekilde Türkiye’ye gönderdiği geçtiğimiz aylarda sık sık gündeme gelmişti.
Türk devleti ayrıca Suriye veya dünyanın farklı bölgelerinde olduğu gibi Rusya ve Çin ile geliştirdiği ilişkilerle ABD’yi köşeye sıkıştırma, ondan taviz koparma noktalarından biri olarak da Venezuela’yı kullanmak istiyordu.
Ayrıca, zor durumda kalan Venezuela’nın, Türkiye ile geliştirdiği ilişkiler de karaparaya önemli bir hareket serbestisi de kazandırıyordu.
‘Maduro kardeş sen dik dur’
Hatırlanacağı gibi Türk Cumhurbaşkanı Recep T. Erdoğan, 2018’in Aralık ayında Venezuela’yı ziyareti sırasında Venezuela lideri Nicolas Maduro’ya desteğini ifade etmişti. Yine, çok sayıda Türk yetkilisi de değişik defalarca Venezuela’ya destek açıklamaları yapmıştı.
Erdoğan ve diğer AKP’li yetkililer de Maduro-Guaido rekabetinde açık bir şekilde Maduro’dan yana tavır takınmıştı.
24 Ocak 2019’da Twitter hesabında paylaşımda bulunan Türk Cumhurbaşkanı Sözcüsü İbrahim Kalın “Cumhurbaşkanımız, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’yu arayarak Türkiye’nin desteğini ifade etti ve ‘Maduro kardeşim! Dik dur, yanındayız’dedi” ifadesini kullanmıştı.
Ekonomik kriz had safhada
ABD’nin desteklediği muhalefet lideri Juan Guaido ile Devlet Başkanı Nicolas Maduro arasında daha çok bir denge durumu var. Zaman zaman Maduro, bazen de Guaido taraftarlarını sokağa davet ederek karşı tarafı zor duruma düşürmek istiyor. Bazen de 1 Mayıs’ta olduğu gibi her iki taraf da aynı anda taraftarlarını sokağa çağırarak gövde gösterilerinde bulunuyor.
Bu arada ülkede büyük oranda bir ekonomik çöküntü de söz konusu.
Ocak ayınının ortalarındaki gösterilerde 26 kişi hayatını kaybettiğini de belirtmek gerekiyor. Birleşmiş Milletler o dönemde olayların kontrolden çıkma ihtimali olduğunu belirtmişti.
Son yıllarda ABD baskısı ve yaptırımlarının da etkili olduğu durum, açlık, işsizlik ve yüksek enflasyona yol açmış, 3 milyondan fazla kişi ülkeyi terketmişti.