MURAT MANG / BİELEFELD   Almanya’nın Bielefeld kentinde faaliyet yürüten Mädchenhaus Derneği birçok proje ile genç kızlara yönelik 6 dilde hizmet sunuyor. Hizmet alanları olan Kuzey Ren Westfalya Eyaleti’nde (NRW) 10 yıldır yürüttükleri çalışmalardan biri de zorla evliliklere yönelik. Proje çalışanları ile zorla evliliğin nedenleri, doğurduğu sonuçlar, yasal durumu ve çözüm önerileri üzerine konuştuk. Çalışmaya başladıkları 10 yıldan bu yana bin 627 kişinin zorla evlendirilmek istendikleri gerekçesi ile kendilerine başvurduğunu belirten Mädchenhaus Derneği proje çalışanları, Kuzey Ren Westfalya (NRW) Eyaleti’nde zorla evliliğin oldukça yüksek rakamlara ulaştığını belirtiyor. Anonim kalmaları gerektiğini belirterek, fotoğraf çekmemize izin vermiyorlar. Kendilerine başvuran genç kızların büyük kısmının babaları tarafından bu tür evliliklere zorlandığını belirten yetkililer, bunun önüne geçmek, buna maruz kalan gençlere destek vermek amacıyla yürüttükleri bu projede giderlerinin NRW eyaleti tarafından karşılandığını belirtiyor. Proje ile Almanca, Kürtçe, İngilizce, Arapça, Arnavutça, Türkçe dillerinde hizmet sunuluyor. NRW eyaletinde her yıl yaklaşık 40 okulu ziyaret ettiklerini belirten proje çalışanları, “Okullarda genç kızlarla toplantılar yapıyor, hakları konusunda bilgilendiriyor, nasıl yararlanabileceklerini belirtiyoruz. Toplantılara daha çok göçmen gençler katılıyor, sayıyı ise biz belirliyoruz” diyor.   Her türlü destek sunuluyor  Projeye öncülük eden Alman, Kürt ve Türk olan beş kadından üçü ile yaptığımız görüşmede, NRW eyaletinde zorla evlendirilen genç sayısının oldukça yüksek rakamlarda olduğuna tanık oluyoruz. Zorla evliliğin sadece sonuçlarıyla değil, nedenleriyle de ilgilendiklerini, evlendirme dayatmasının tehdit, şiddet, okula göndermeme, işten çıkarma vb. yaklaşımlarla yansıdığını belirten çalışanlar, bu duruma maruz kalan genç kızların kendilerine telefon etmesi halinde her türlü desteği verdiklerini vurguluyor.   Destek başarıyı getiriyor   Sunulan desteğin büyük oranda amacına ulaştığını öğreniyoruz. Proje çalışanları 10 yıldır eyalet bünyesinde kendilerine kesintisiz olarak yardım sunulmasının da bu başarılarının bir sonucu olduğunu ifade ederek, “Diğer kentlerden olan başvuruları da değerlendiriyor, onları da bulundukları bölgeye yakın kurumlara yönlendiriyoruz. Zorla evlendirilme tehlikesiyle karşı karşıya olan bazı gençlerin acilen evden uzaklaştırılması gerektiği durumlarda, kendilerini kalmaları için hazırladığımız evlere alıyor, burada destek sunuyoruz. Ailelerini bırakmak zorunda kalmaları nedeniyle duygusal zorlanma yaşamaları daha iradeli bir duruş gerektiriyor. İşte biz bu gücü vermeye çalışıyoruz“ diyor.   Psikolojik ve fiziki şiddet uygulanıyor Görüşmede, sonuçların bu rakamlarla sınırlı kalmadığını anlıyor, zorla evlilik dayatılan kızların gördüğü şiddet ve bu şiddetin yarattığı sonuçları da dinliyoruz. Kızların % 49’unun psikolojik, % 28’inin fiziki şiddete uğradığını dile getiren çalışanlar, zorla evliliğin yarattığı vahim sonuçlara ilişkinse şöyle konuştu: “Genç kızlar için oldukça zor. Çünkü aile tehdit ettiği için çalışamaz duruma geliyorlar. Ailelerin kontrolü şiddetleniyor. Kızların hemen çocuk doğurması isteniyor. Kızlar kendi hayatları konusunda karar veremiyor, kendisi olamıyor. Seni kocaya teslim ediyoruz deniliyor. Bizce en acı sonuçlardan biri bu.”   Başvuruların % 11’i erkek  Genç kızların yanı sıra zorla evlendirilen erkeklerin de oranı az değil. Başvuranların % 11’inin erkek olduğunu hatırlatan proje çalışanları, “Zorla yapılan tüm evliliklere karşıyız fakat buna maruz kalan erkeklerle kızların durumu aynı değil. Erkekler tekrar hayata dönüp evlenebiliyorlar. Kızlar aynı özgürlüğe sahip değil. Aileler aynı kültürden biriyle çocuklarını evlendirmek istiyor. Bize başvuran kızlar ‘Ben birini seviyorum fakat başka bir dindendir. Ailemin duymasından korkuyorum’ diyor. Bu durumda olan olan gençler çok” diye ekliyorlar.   Yüzde 54’ü Türkiye’den Proje çalışanları, zorla evliliğe maruz kalan kızların büyük bir kısmının Türkiye’den geldiğine ve evliliklerin yaz tatillerinde artış gösterdiğine dikkat çekiyorlar. Yine istatistiklere göre babaların zorla evliliğe karar verdiği ortaya çıkıyor. Zorla evliliğe zorlananların büyük kısmının müslüman inancına sahip olduğunu dile getirerek, şu verileri aktarıyorlar: “Zorla evliliğe maruz kalan kızların yüzde 54’ü Türkiye’den, % 8’i Irak, % 6’sı Arnavutluk, % 6’sı Kosova, % 5’i Suriye, % 5’i Pakistan, % 5’i Lübnan, % 4’ü Afganistan, % 2’si Fas ve % 5’i diğer ülkelerden geliyor. Zorla evlilik mağduru kızların % 68’i müslüman, % 25 Êzîdî, % 3’ü Hirîstiyan, % 2’si Alevi inancına sahip. Araştırmalarımıza göre evliliğe % 55 baba, % 30 anne, % 14 kardeş ya da ağabey, % 9 eski eş, % 23 yakın akrabalar zorluyor..”   18 yaşından küçük evlilikler yasak Son yıllarda evli olarak Almanya’ya gelen küçük yaştaki çocukların durumu ve yasal statülerine yönelik verileri de paylaşan kurum çalışanları, yeni yasalara göre, aile izin verse de 18 yaşından küçük gençlerin evlendirilemeyeceğine işaret ederek, “Bu durumda olanlar için hazırlanan Porta Amal adlı sığınma evinde 15-17 yaş arasında genç kızların kalıyor. İçlerinde akrabalarıyla evlendirilmek üzere buraya gelen gençler de var. Bu durumdaki gençlerle Jugendamt (Gençlik Dairesi) de ilgileniyor” diye açıklıyorlar. Yeni yasal düzenlemeleri olumlu bulduklarını söyleyen Mädchenhaus çalışanları, yasal yaptırımların çok da caydırıcı olmadığını vurguluyor: “Almanya’da zorla evlilik, imam nikahı kıyma, resmi evliliklerin dışındaki evlilikler kanunen yasak. Yapanlar için para cezası var. Bu cezanın sembolik anlamda kızlar için avantaj sağladığını söyleyebiliriz. Zorla evliklerin sayısını düşüreceğine olan inancımız yok. Çünkü aileler küçük yaştaki çocuklarını evlendirmek için yine bir kılıf buluyor. Bunu önlemek için genç kızları bilinçlendirmeye çalışsak da bu evlikliklere zorlayan erkelerin de yardıma, zihniyetlerinin değişmesine ihtiyaç var.  Kanunlardan ziyade bu tür projelerle ailelere, topluma destek olmalıyız.”   Kürt ailelere çağrı  Zorla evliliğe maruz kalan Kürt gençlerinin de sayısı oldukça fazla. Kürt kurumları ve Kürt ailelerinden bunu önlemelerini isteyen proje çalışanları şöyle sesleniyor: “Televizyonlarda, basın yayın kurumlarında zorla evlilik konusu tartışılmalı, nedenleri irdelenmeli. Böyle giderse Kürtler kızlarını kaybedecek. Bunun bir kültür olarak dayatılması sakıncalı. Kürt kızları bize ‘Eğer böyleyse biz Kürt değiliz?’ diyorlar. Kızlar ailelerini isteyerek terk etmiyor, buna mecbur bırakılıyorlar. Ayrıca homoseksüeller de aile içinde tehdit ediliyorlar. Bunları artık konuşabilmeliyiz. Bize gelen Êzîdî ve Müslüman inancına sahip gençlerin sorunu aynıdır. Aileler bu dayatmaların herkesi zorladığını, kimseye yarar sağlamadığını bilmeli. Çocuklarının psikoloji bozuluyor, adeta yaşayan bir ölü oluyorlar. Gizlenerek yaşamak çok zor. Zorla evlilikler ölüm yoludur diyebiliriz. Gençler üzerinde tasarruf geliştirmemeli, çocuklarına bir birey olarak yaklaşmalı, kendi kararlarını vermeleri için fırsat tanımalılar. Çocuklarına kendi ayakları üzerinde durmasını öğretsinler.”  
  10 yılda 627 başvuru   Zorla evlendirilmek istenen kızların yüzde 30’unun internet, yüzde 65’nin telefon, yüzde 5’inin ise fax yoluyla kendilerine başvurduğunu söyleyen Mädchenhaus çalışanları, ellerindeki istatistiki sonuçları da bizimle paylaştı: “Kurumumuza son 10 yılda yapılan bin 627 başvuru sonucuna  göre, genç kızların yüzde 89’u erkeklerin yüzde 11’i zorla evliliğe maruz kalıyor. Bunların yüzde 34’ü 18 yaş altı, yüzde 53’ü 18-21 yaş arası, yüzde 14’ü 21 yaş üzeri. Yine zorla evliliğe maruz kalanların yüzde 41’i mesleki eğitim görmüş gençlerden, yüzde 42’si öğrencilerden oluşuyor. Bunlardan yüzde 6’sı üniversite öğrencisi, yüzde 8’i işsiz, yüzde 13’ü çalışan genç kızlar.”  
  Her koşulda destek    Zorla evlendirilmek istenen genç kızların yanı sıra zorla evlendirilmiş çocuk sahibi kadınların da kendilerine başvurduğunu dile getiren proje çalışanları, mağdurların zaman kaybetmeden kendilerine ulaşmaları çağrısında bulunuyor: “Bu durumda olanlar en kısa sürede internet, telefon ya da bireysel olarak bize başvurabilirler. Sığınma evlerimiz var. Bizim kurum olarak yaptığımız yardımdan ziyade onların kararlılığı önemli. Evlenmek zorunda kalsalar da pişman oluyor ya da zorluk yaşıyorlarsa destek sunmaya hazırız. Onlara da ’Yaşınız kaç olursa olsun, kaç çoçuğunuz olursa olsun yine gelebilirsiniz’ diyoruz. En son bize 22 yaşında bir kadın başvurdu. Kendisi 6 yıldır evliydi.”   İletişim adresleri:

  * Home-Fachberatungştelle gegen Zwangsheirat ... www.zwangsheirat-nrw.de * Online-Beratung gegen Zwangsheirat des Mädchenhauses Bielefeld e.V. www.maedchenhaus-bielefeld.de * Home-Mädchenhaus Bielefeld www.maedchenhaus-bielefeld.de * Das Mädchenhaus Bielefeld e.V. berät und unterstützt Mädchen und junge Frauen, die sich in einer schwierigen oder bedrohlichen Lebenslage befinden. Der ... mädchenhaus-bielefeld@t-online.de * Tel. 0521178813