- Rêber Apo’nun da aralarında olduğu Gurban Grubu davalarının, Eylül ayında değerlendirilmesini isteyen Kürt halkı ve dostları, Avrupa Konseyi’ne mektup gönderdi. İmzacılar, ortak tamamlayıcı prosedürlerin başlatılmasını istedi.
NEJLA ARÎ/LONDRA
Aralarında 30’un üzerinde bağımsız şahsiyet ve kurumun bulunduğu imzacı grup, Avrupa Konseyi (AK) Bakanlar Komitesi’ne mektup göndererek Kürt Halk Önderi Abdullah Öcalan’ın da aralarında olduğu Gurban Grubu davalarının, Eylül’de gerçekleştirilecek toplantının gündemine alınmasını istedi. Mektup, AK Bakanlar Komitesi Dönem Başkanı ve AK Daimi Temsilciliği ile AK Parlamenter Meclisi’ndeki Birleşik Krallık resmi heyetinin başkanı, üyeleri ve sekretaryasına gönderildi.
Türkiye’de “Umut Hakkı” ilkesinin uygulanmamasının münferit bir durum olmadığı, bunun sistematik bir sorun olduğu belirtilen mektupta, “Yaklaşık 4 bin kişi, bu infaz rejimi kapsamında cezaevinde tutulmaya devam etmekte ve kararların uygulanmamasından doğrudan etkilenmektedir” denildi.
Gurban Grubu dosyası yer almadı
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin (AİHM) Rêber Apo hakkında verdiği ihlal kararlarının uygulanmasını denetleyen AK Bakanlar Komitesi, Eylül 2026 İnsan Hakları toplantısı gündemi ile 2027 yılına ilişkin yıllık gündem listesini geçtiğimiz ay açıklamıştı. Her iki listede de Rêber Apo’nun "Umut Hakkı" kapsamında değerlendirilen “Gurban Grubu” dosyası yer almıyor.
AK Bakanlar Komitesi, daha önce aldığı ara kararla Türkiye'den Gurban Grubu davalarına ilişkin Eylem Planı'nı Haziran 2026 sonuna kadar sunmasını istemişti. Bu nedenle davaların Eylül 2026 İnsan Hakları (CM-DH) toplantısında ele alınması bekleniyordu. Dosyaların açıklanan gündemde yer almamasının ardından imzacılar, AK’ye mektup göndererek davaların toplantı gündemine alınmasını talep etti.
Eylem Planı sunulmadı
Mektupta, Bakanlar Komitesi’nin kabul ettiği son ara kararla Türkiye’ye, AİHM kararlarının uygulanmasına yönelik somut ilerleme kaydetmesi için Haziran 2026’ya kadar süre tanındığı hatırlatıldı. Buna karşın sürenin dolmasına rağmen herhangi bir Eylem Planı sunulmadığı ve davaların bu yıl gerçekleştirilecek CM-DH toplantılarının gündemine alınmadığına dikkat çekildi. Mektupta şu ifadelere yer verildi: “Bu tutarsızlık, Bakanlar Komitesi’nin denetim mekanizmasının etkinliğini zayıflatma riski taşımakta ve Türkiye’nin, Mahkeme kararlarını uygulamamaya devam etmesine olanak sağlamaktadır.”
Prosedürler başlatılmalı
Mektubun devamında, Bakanlar Komitesi’nin Gurban Grubu davalarını tutarlı ve kararlı bir şekilde ele alması, elindeki tüm denetim mekanizmalarını etkin biçimde kullanması gerektiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi: “Bu kapsamda, Türkiye’de yargının siyasallaşması ve demokratik gerilemeye ilişkin son genel kurul oturumlarında da önerildiği üzere, ortak tamamlayıcı prosedürlerin başlatılması da değerlendirilebilir.”
Gurban Grubu davaları nedir?
AİHM içtihatlarında “Umut Hakkı” kapsamında değerlendirilen Gurban Grubu davaları; Rêber Apo, Emin Gurban, Civan Boltan ve Hayati Kaytan’ın dosyalarını kapsayan hukuki süreçleri ifade ediyor. Bu davalar, şartlı salıverilme imkânı olmaksızın ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilen hükümlülere ilişkin başvuruları içeriyor.
İmzacılar: Prof. George Katsiaficas, Dr. Vicki Sentas, Prof. Michael Gunter, Dr. Thomas Jeffrey Miley, IPP Reformu İçin Birleşik Grup (UNGRIPP), Michael Rubin (Amerikan Girişim Enstitüsü), Dr. Thomas Phillips, Prof. Kariane Westrheim, Federico Venturini, Karlos Zurutuza, John Hunt, Dr. Felix Padel, John Lubbock ve Dr. Sarah Glynn’in yanı sıra çeşitli sivil toplum kuruluşları, demokratik kitle örgütleri, Kürt kurumları, göçmen örgütleri, kültür ve dayanışma dernekleri ile topluluk merkezleri.
