• Amed'de deprem sonrası kurulan Afet Yönetimi ve Dayanışma Derneği'nin yöneticileri, sorumluların yargılanmadığını, barınma ihtiyacının tam karşılanmadığını ve depremde açığa çıkan eksikliklerin halen devam ettiğini söyledi. 

Mereş merkezli 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlerden etkilenen kentlerden biri olan Amed'de, 7 bina yıkıldı ve 411 kişi hayatını kaybetti. Yüzlerce yapı da ağır hasar gördü. Depremzedelerle dayanışma amacıyla kurulan Afet Yönetimi ve Dayanışma Derneği'nin (DMS) yöneticileri, üç yıl geçmesine rağmen kentteki sorunların ortadan kalkmadığını dile getirdi. Dernek Eşbaşkanı Helin Bozarslan, "Aynı eksiklikleri konuşuyoruz” dedi.

Mereş depreminden sonra başlayan konut ve altyapı çalışmalarının yetersiz olduğunu söyleyen Helin Bozarslan, konteyner alanların güvenlik ve sosyal koşullar açısından ciddi sorunlar barındırdığını dile getirdi. Helin Bozarslan, "Toplum temelli ve bütünleşik afet yönetim sistemi hala hayata geçirilmedi. Risk yönetimi, risk haritaları ve bunların yaşam alanlarına entegrasyonu yeterli seviyede değil" diye konuştu. 

Eşbaşkanı Hasan Basri Yorulmaz, deprem sonrası başlatılan soruşturma ve dava süreçlerine işaret ederek, "Adalet tecelli etmedi. Davalar hala devam ediyor. Bu felaketin bir daha yaşanmaması için liyakat esas alınmalı, denetimler sağlanmalı ve sivil toplum afet yönetiminin asli bir parçası haline getirilmelidir" dedi. 

Dernek yöneticilerinden avukat Mehdi Özdemir ise sağlıklı ve güvenli bir yaşamın temel bir hak olduğunu vurgulayan Özdemir, "6 Şubat’ta yaşananlar devletin gerek önleyici gerek denetimsel sorumluluklarını yerine getirmediğini açıkça gösterdi” diye kaydetti. Özdemir, depremde yıkılan yapıların büyük bölümünün denetlenmediğine ve sorumluların da etkin biçimde yargılanmadığını ifade etti. Özdemir, deprem konutlarına işaret ederek, "İnsanlar hala geçici konutlarda yaşamaya zorlanıyor. İnşa edilen deprem konutlarının ise altyapıdan fiziksel koşullara kadar barınma ihtiyacını tam anlamıyla karşıladığını söylemek mümkün değil” diye konuştu.

 

* * *

Yaralar sarılmadı, sorumlular yargılanmadı

Dîlok’ta binlerce yurttaş hala evlerinin teslim edilmesini beklerken, deprem sonrası sorumlular hakkında yürütülen yargılamalarda ise adalet sağlanmadı. 

Mereş merkezli yaşanan ve 10 ili etkileyen 6 Şubat depremlerinde yıkımın en fazla yaşandığı kentlerden biri de Dîlok'tu. Sağlık Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığı tarafından paylaşılan resmi verilere göre, Dîlok (Antep) genelinde 3 bin 897 yurttaş hayatını kaybetti. Yine o dönem yapılan hasar tespit çalışmalarında, şehirdeki 4 bin 60 binanın yıkıldığı, 14 bin 47 binanın ise ağır hasar aldığı kayıtlara geçti. Antep Valiliği ve AFAD İl Müdürlüğü’nün depremin 3. yıl dönümü kapsamında 1 Şubat 2026 tarihinde kamuoyuyla paylaştığı İl Koordinasyon Kurulu verilerine göre; şehir genelindeki afet konutlarının inşasında yüzde 95 oranında fiziki gerçekleşme sağlandığı iddia edildi. Yetkililerin paylaştığı güncel verilere göre; Dîlok genelinde hak sahibi olduğu belirlenen 15 bin 565 yurttaştan 12 bin 333’ü, tamamlanan konutlarına yerleşti. 3 bin 232 yurttaş ise hak sahibi olduğu konutların teslim edilmesini bekliyor.

Depremin en büyük yıkıma yol açtığı Nurdağı ve İslahiye ilçelerinde ise Toplu Konut İdaresi (TOKİ) ve AFAD verilerine göre; Nurdağı’nda planlanan 7 bin 441 konuttan 3 bin 877’si, İslahiye’de ise projelendirilen 6 bin 41 konuttan 4 bin 795’i hak sahiplerine teslim edildi. Nurdağı’nda 3 bin 564 konut, İslahiye’de ise bin 246 konut hak sahiplerine teslim edilmedi. Devletin sağladığı destekle kendi evini yerinde yapmak isteyen yurttaşlar için de süreç işliyor. 

Dîlok’ta deprem sonrası yürütülen yargılamalarda sorumlulara ilişkin verilen kararlarda ise adalet sağlanmadı. 134 kişinin yaşamını yitirdiği Ayşe-Mehmet Polat Sitesi davasında, mahkeme müteahhit Mehmet Ertan Akay’ı 21 yıl 9 ay, projenin mimarı Altan Bayhan’ı ise 12 yıl hapis cezasına çarptırdı. 

Nurdağı ilçesindeki soruşturmalar kapsamında ise aralarında eski Belediye Başkanı Ökkeş Kavak’ın da bulunduğu 11 sanık hakkında mahkûmiyet hükmü verildi. Kavak, 36 kişinin yaşamını yitirdiği Emek Apartmanı davası yargılamasında 16 yıl 3 ay hapis cezasına mahkum edildi.

Yargılamaların en tartışmalı ayağını ise, İçişleri Bakanlığının "soruşturma izni vermemesi" nedeniyle hiç mahkeme önüne çıkamayan belediye başkanları ve üst düzey yetkililer oluşturdu.

 

* * *

Özel, Semsûr'da sordu

CHP Genel Başkanı Özel, "10 ilde yıkılan ve yeniden yapılan her şeyin maliyeti 40 milyar dolar. Bu yıkılan bütün evleri depremden önce yapacak paranın üç katı toplanmış. Dolayısıyla iktidarın hiçbir mazereti yok” dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Genel Başkanı Özgür Özel, partisinin Adıyaman İl Başkanlığı ve Merkez İlçe Başkanlığını ziyaret etti. Depremin 3. yıl dönümünde Semsûr'da bulunan Özel, İl başkanlığı önünde toplanan yurttaşlara seslendi. Konuşmasında hem deprem sürecine hem iktidarın sorumluluğuna hem de CHP’li belediyelerin çalışmalarına değinen Özel, “Bugün büyük acının, büyük yasın üçüncü yıl dönümünde bir kez daha Adıyaman’dayız. Dün akşam saatlerinde Adıyaman’a ulaştık. Bugünkü programımıza sabah şehitliğimizi ziyaret ederek başladık. Dini vecibemizi, görevimizi yerine getirdik. İl başkanlığımıza uğrayıp, il başkanımızın bir çayını içip buradan gün boyu sürecek programımıza devam edecektik. Ancak il başkanlığına geldiğimizde gördük ki burası adeta bir miting alanına dönmüş.”

Özgür Özel, Adıyaman Belediye Başkanı Abdurrahman Tutdere’nin deprem sürecindeki tutumuna ve halkla kurduğu bağa da uzun uzun değindi. Özel, konuşmasının önemli bir bölümünü deprem öncesi hazırlıksızlığa ve iktidarın sorumluluğuna ayırdı: “Biz bu depreme hazırlıksız yakalandık ama iktidar bu depreme mazeretsiz yakalandı. 21 yıllık iktidardılar. 1999 depreminden sonra özel iletişim vergisi koyuldu. Geçiciydi, kalıcı yaptılar. Bugüne kadar bu vergiden 41 milyar dolar topladılar. İmar aflarından 26 milyar dolar, özelleştirmelerden 65 milyar dolar geldi. Bugün 10 ilde yıkılan ve yeniden yapılan her şeyin maliyeti 40 milyar dolar. Yani bu yıkılan bütün evleri depremden önce yapacak paranın üç katı toplanmış. Mehmet Şimşek’e sorulduğunda ‘Deprem vergileriyle ne yaptınız?’ diye, ‘Duble yol yaptım’ demişti. İşte bu yüzden bu iktidarın bu depremde hiçbir mazereti yok.”

Ordu üç gün kışlada bekletildi

Özel, Türk ordusunun depremde geç sahaya çıkarılmasına da sert tepki göstererek, şunları ifade etti: “1999 depreminde ordu, 10 bin 528 kişiyi enkazdan çıkarmıştı. Bu depremde 327 kişi. Çünkü orduyu üç gün kışlada tuttular. İlk 72 saat depremde hayat kurtaran saatlerdir. ‘Orduyu çıkarmak kolay, geri sokmak zor’ demiş bir danışman. Bu korkuyla binlerce insanın hayatı heba edildi. Bunun affı yok.”

 

* * *

Deprem önergesine ret

DEM Parti'nin 6 Şubat Mereş merkezli depremlerde yaşanan can kayıplarının nedenlerinin tüm yönleriyle araştırılması önergesi, AKP-MHP oylarıyla reddedildi. DEM Parti Amed Milletvekili Ceylan Akça Cupolo'nun verdiği önergede, Adalet Bakanlığının bin 491 dosyanın 118 müştekinin olduğunu açıklaması hatırlatılarak, "53 bin canın gittiği, 107 bin insanın yaralandığı ve kim bilir kaçının depremden sonra aldıkları yaralar sebebiyle yaşamlarını yitirdikleri, birçoğunun kederinden intihar ettiği, birçoğunun farklı sebeplerle yaşamını yitirdiği, insanlara 14 milyon insana cehennemi yaşatan, yaşatıldığı o 6 Şubat'ta sadece 118 kişi mi yargılanıyor?" diye sorulmuştu.