- MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, mülki idari yapıda reform ihtiyacı olduğunu belirterek, "100 İl 1000 İlçe" vizyonunu devlet yönetiminin rasyonelleştirilmesi, merkezi idarenin iyileştirilmesi ve yerel yönetimlerin etkinliğinin artırılmasını istiyor.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, ‘100 il 1000 ilçe’ projesiyle 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngördüklerini söyledi.
MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Türkgün gazetesine yaptığı açıklamada projenin detaylarını paylaştı. Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında Türkiye'de dirlik ve düzenin güçlendirilmesi için 5 ana ilkeyi milletin dikkatine sunduklarını belirten Bahçeli, bunları, yasama, yürütme ve yargı faaliyetleri arasında denge ve uyumun tesis edildiği, kamu yönetiminde şeffaflık, verimlilik ve liyakat esasına dayanan güçlü otorite ve kurumsallık, hukuki çerçevesi belirlenmiş yetki ve meşruiyet, adalet ve hakkaniyet, güven ve refah anlayışı ile kurumsal sistemin geliştirilmesi ve iyileştirilmesi olarak sıraladı. Bahçeli, nüfus, demografik dağılım, şehirleşme, ekonomik ve sosyal dinamikler, teknolojik gelişmeler ve idari ihtiyaçların mülki idari yapıda da reform ihtiyacını doğurduğunu kaydetti.
Bahçeli, "100 İl 1000 İlçe" vizyonunu devlet yönetiminin rasyonelleştirilmesi, merkezi idarenin iyileştirilmesi, yerel yönetimlerin hizmet odaklı etkinliğinin artırılması ve kamu hizmetlerinin insan merkezli tesis edilmesi amacıyla yeniden gündeme getirdiklerini söyledi.
Yeni il ve ilçeler
Bahçeli, "Milliyetçi Hareket Partisi olarak hazırladığımız projeyle 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngörüyoruz. İl yapılacak ilçeler, il olma potansiyeli taşıyan ilçelerimiz arasından, devletimizin ilgili kurumlarının belirlenen nesnel ölçütler doğrultusunda ortaya koyacağı mutabakatla TBMM tarafından belirlenecektir" ifadelerini kullandı.
Kanun teklifleri verilecek
MHP olarak, objektif kriterlere göre il olması düşünülen ilçeler ve ilçe olabilecek beldelere ilişkin kanun teklifinin ilerleyen zaman diliminde gündeme getirilebileceğini aktaran Bahçeli, Türkiye'nin hedeflerine ulaşabilmesi için idari sistemin ve kamu yönetiminin de yeni sistemle uyumlu hale getirilmesi gerektiğini söyledi.
Geniş kanuni düzenlemeler
Merkezi yönetimden taşra teşkilatlarına, bürokrasiden mahalli idarelere kadar geniş bir alanda kanuni düzenlemeler yapılmasının zaruret haline geldiğini belirten Bahçeli, şöyle devam etti: "Bu düzenlemeler, 'Terörsüz Türkiye' süreciyle beraber huzur, istikrar ve refah istikametinde yeniden oluşturulmaya çalışılan iklimin kalıcı olması açısından da önem arz etmektedir. Çalışmanın en önemli sacayaklarından birisi, Türkiye'nin gerçekleri ve ihtiyaçları doğrultusunda 100 İl ve 1000 İlçe Projesi'nin hayata geçirilmesidir."
27 yıl sonra yeniden
Türkiye'de il sayısını 81'den 100'e çıkarma ve 19 ilçeye il statüsü kazandırma yasalaşırsa, en son 1999'da Düzce'nin il yapılmasıyla dondurulan Türkiye haritası, 27 yıl aradan sonra yeniden çizilecek. Bir ilçenin il statüsüne geçmesi, o yerleşim yerindeki kamu teşkilatlanmasını müstakil hale getirecek. Yeni teşkil edilecek her kente vali atanacak ve doğrudan valiliğe bağlı il müdürlükleri kurulacak. Emniyet, jandarma, sağlık, eğitim ve adalet teşkilatları il düzeyinde baştan sona yapılandırılacak. Bu dönüşüm sayesinde ilgili bölgelere doğrudan kamu yatırımı, altyapı hizmeti ve yeni istihdam alanları aktarılacak. İdari değişim siyasi temsil dengelerine de doğrudan yansıyacak. Her il müstakil bir seçim çevresi kabul edildiği ve her ile en az bir milletvekilliği kontenjanı tanındığı için Meclis'teki 600 sandalyenin illere göre dağılımı baştan hesaplanacak. Aynı zamanda yeni il statüsü kazanan merkezler, genel bütçe vergi gelirlerinden doğrudan il payı almaya başlayacak.
İl olmayı bekleyenler
İl olmaya en yakın adaylar arasında şu ilçeler sıralanıyor: Alanya ve Manavgat (Antalya), Bandırma ve Edremit (Balıkesir), Fethiye (Muğla), Nazilli (Aydın), Polatlı (Ankara), Çorlu (Tekirdağ), Lüleburgaz (Kırklareli), İskenderun (Hatay), Ünye (Ordu), Elbistan (Maraş), Siverek (Riha), Kahta (Semsûr), Ergani (Amed), Midyat (Mêrdîn) Cizre (Şîrnex), Erciş (Wan), Yüksekova (Colemêrg)
Bir ilçenin il yapılabilmesi için en az 100 bin nüfusa sahip olması ve bağlı bulunduğu il merkezine en az 30 kilometre mesafede yer alması şart koşuluyor. Bunun yanı sıra şehirleşme hızı, ulaşım altyapısı, hinterlant kapasitesi, ekonomik çeşitlilik ve eğitim göstergelerini kapsayan toplam 8 ayrı başlıkta resmi inceleme yürütülüyor. Anayasa gereği il kurulması yalnızca kanunla mümkün olduğu için belirlenen ilçelerin tescili Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilecek yasa teklifine bağlı bulunuyor.
Plaka sistemi 100'e kadar
Yeni illerin kuruluşuyla birlikte Türkiye'deki plaka kodlama sistemi de büyütülecek. İl olan ilçelerdeki mevcut araç plakalarının değiştirilip değiştirilmeyeceği hususu da çıkacak yasal düzenlemeyle hükme bağlanacak.
Mevcut mülki idare
Türk İçişleri Bakanlığının güncel verilerine göre mevcut mülki idare bölümleri envanteri şu rakamlardan oluşuyor: İl sayısı 81, İlçe sayısı 922. Mahalle sayısı: 32 bin 314. Köy sayısı: 18 bin 213. Bağlı yerleşim sayısı: 23 bin 572. Büyükşehir belediyesi sayısı: 30. İl belediyesi sayısı: 51. Büyükşehir ilçe belediyesi sayısı: 519. İlçe belediyesi sayısı: 403. Belde belediyesi sayısı: 400. Toplam belediye sayısı: Bin 403. İl özel idaresi sayısı: 51
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, 1 Temmuz 2026 tarihi itibarıyla Türkiye ve Kuzey Kürdistan'ın toplam nüfusu 86 milyon 320 bin 602 kişiye ulaştı. Nüfus dağılımı incelendiğinde mevcut 81 il arasında 3 ilin nüfusu 100 binin altında kalırken, 6 ilin nüfusu 200 binin, 20 ilin nüfusu ise 300 bin sınırının altında bulunuyor. ANKARA
