• Irak, ABD’li enerji devi Chevron ile Batı Qurna-2, Al-Nasiriyah ve Balad petrol sahalarını kapsayan iki ön mutabakat muhtırası imzaladı. Chevron, geçen ay yine Tom Barrack'ın gayretleriyle Suriye ile anlaşmıştı.

Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani’nin ofisinden yapılan açıklamaya göre; ilk anlaşma, Basra Petrol Şirketi (Basra Oil Company) ile Chevron arasında West Qurna-2 sahasının yönetiminin devri için imzalandı. İkinci anlaşma ise Dhi Qar Petrol Şirketi (Dhi Qar Oil Company) ve Kuzey Petrol Şirketi (North Oil Company) ile Chevron arasında yapıldı. Bu anlaşma, Al-Nasiriyah sahasının geliştirilmesini, Dhi Qar vilayetindeki dört keşif blokunu ve Selahaddîn vilayetindeki Balad sahasını kapsıyor. Söz konusu anlaşma, daha önceki düzenlemeyi Al-Nasiriyah sahasının eklenmesiyle güncelliyor.

Basra Petrol Şirketi ile Rusya’nın Lukoil şirketi arasında daha önce imzalanan uzlaşma, West Qurna-2 sözleşmesinin geçici olarak Basra Petrol Şirketi’ne devredilmesini ve ödenmemiş mali alacakların çözümlenmesini sağladı. Basra Petrol Şirketi, Lukoil ve Chevron arasında ayrı bir çerçeve anlaşma ise sözleşmenin geçici olarak devredilmesine izin veriyor; yeni sözleşme müzakerelerinin ardından Chevron’a yeniden tahsis edilecek. Bu kapsamda Chevron’a bir yıl süreyle münhasır müzakere hakkı tanınıyor.

Anlaşmaların, Irak Bakanlar Kurulu tarafından onaylanması gerekiyor; ayrıca sonraki aşamalar, ABD Dış Varlıkları Kontrol Ofisi (Office of Foreign Assets Control - OFAC) gibi düzenleyici onaylara bağlı.

Lukoil, Batı yaptırımlarının operasyonlarını aksatması üzerine Kasım 2025’te West Qurna-2 sahasında mücbir sebep (force majeure) ilan etmişti (Reuters). Bu durum, Irak’ın ödemeleri durdurmasına ve birkaç ham petrol sevkiyatını iptal etmesine yol açtı.

1973’te keşfedilen saha, günlük 400 bin ila 480 bin varil üretim yapıyor; bu da ulusal üretimin yaklaşık yüzde 10’una denk geliyor. Sahada 13 milyar varilin üzerinde çıkarılabilir rezerv bulunuyor.

Barrack'ın temasları

Bu arada Irak Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin, dün Bağdat’ta ABD Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ve heyetini kabul etti. Dışişleri Bakanlığı açıklamasına göre; taraflar, Irak ile ABD arasındaki gelişen ilişkiyi gözden geçirdi ve özellikle 'terörle mücadele' başta olmak üzere çok sayıda alanda eşgüdümün sürdürülmesinin önemini vurguladı.

ABD heyeti, Irak’ın son dönemde Suriye’deki gözaltı merkezlerinden DAİŞ'lilerin Irak hapishanelerine nakletme adımını takdirle karşıladı. Bu hamle, Irak’ın egemenliğinin güçlendirilmesi ve yasal sorumluluklarının yerine getirilmesi olarak nitelendirildi. Bakan Hüseyin, Bağdat’ın terör davalarına karışan yabancı uyrukluların iadesi konusunda çeşitli ülkelerle koordinasyonunu sürdürdüğünü belirtti. Özellikle Türkiye hükümetinin, bu tutuklular arasından Türk vatandaşlarını kabul etme yönündeki anlaşmasını övdü.

Görüşmede ayrıca QSD ile Suriye’deki geçiş hükümeti arasında varılan anlaşma ele alındı. Her iki taraf da anlaşmanın uygulanmasını desteklediklerini ifade etti; zira bu anlaşmanın bölgesel güvenlik ve istikrara doğrudan etkisi bulunduğu vurgulandı.

Toplantıda, ABD ile İran arasındaki devam eden müzakereler de gündeme geldi. Hüseyin, önümüzdeki Perşembe günü Cenevre’de Umman arabuluculuğunda gerçekleşecek müzakere turuna destek verdiklerini belirtti. Bu görüşmeye ABD yönetimi ve İran temsilcileri katılacak.

Hükümet meselesi

Yetkililer, görüşmede Irak hükümetinin kurulma sürecinin de ele alındığını aktardı. Özellikle Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanlığı için liderlik pozisyonlarının aday belirleme süreci tartışıldı. ABD Özel Temsilcisi, Amerikan perspektifini aktardı. Hüseyin de ABD’nin görüşlerinin dikkate alınmasının önemine işaret etti; yeni hükümetin diğer ülkelerin politikalarıyla olumlu etkileşimini sürdürmesi gerektiğini belirtti. Hükümet kurma sürecinin kalan aşamalarında iletişim ve koordinasyonun devam etmesi çağrısında bulundu.

Sudani ile görüşme

Başbakan Muhammed Şiya es-Sudani ile Tom Barrack da bir araya geldi. Suriye’de diyalog ile diplomatik çözümleri teşvik etme çabalarının görüşüldüğü bildirildi. Başbakanlık Medya Ofisi’ne göre; Sudani ile Barrack, Irak’ın bölgesel çatışma çözümündeki kilit rolü, gerilimlerin azaltılması ve 'terörle mücadele' konularında görüş alışverişinde bulundu. Bu görüşmeler, Irak’taki olası başbakan adayları üzerine süren siyasi tartışmalarla eş zamanlı gerçekleşti. Görüşmelerde ayrıca DAİŞ faaliyetlerine karışan yabancı uyrukluların iadesi ile yargılanmasına yönelik pratik adımlar da ele alındı. Irak’ın yasal prosedürlere ve uluslararası yükümlülüklere bağlılığı öne çıkarıldı. Toplantıda bölgesel güvenlik gelişmeleri de değerlendirildi. Taraflar, Suriye’deki geçiş düzenlemeleri ve QSD anlaşmasını desteklediklerini yineledi; Kuzey ve Doğu Suriye’de istikrarın güçlendirilmesi için imzalanan taahhütlere uyulmasının zorunlu olduğu belirtildi. BAĞDAT

 

* * *

Şengal'de silah yasağı

Türk Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'ın tehditlerinin ardından Irak ordusu, Şengal'deki Êzîdîleri silahsızlandırmaya ve yeni askeri üsler kurmaya başladı. Rojnews'in Şengal'deki güvenlik kaynaklarına teyit ettirdiği habere göre; Irak ordusu, Şengal genelinde silah toplama operasyonuna başladı. Bu operasyonun genişletilmesi bekleniyor. ŞENGAL