Çin’e karşı ‘Balikatan’ tatbikatı

• Filipinler'de ABD öncülüğündeki “Balikatan” askeri tatbikatı başladı. Çin’e karşı yapılan tatbikat, Doğu Asya’da gerilimi tırmandıracak.

Filipinler ve ABD arasındaki en büyük ortak askeri tatbikat, Pazartesi günü başladı. 8 Mayıs'a kadar sürecek olan "Balikatan" tatbikat serisinde, 17 bin asker yer alıyor. İlk kez, yaklaşık bin 400 Japon askeri, Avustralya, Yeni Zelanda, Kanada ve Fransa'dan askerler, birlikte tatbikata katılıyor. Tatbikat, deniz saldırısı, ortak hava operasyonları ve gerçek mühimmatlı atışları kapsıyor.

Çin'e karşı yapılan tatbikat, aynı zamanda Donald Trump yönetiminin Ortadoğu'daki askeri kapasitesini aşırı tükettiği, savaş durumunda Doğu ve Güneydoğu Asya'daki müttefik devletleri artık destekleyemediği yönündeki bölgedeki korkuları gidermeyi amaçlıyor. ABD'li bir generale göre, ABD'nin Manila'ya verdiği destek “sarsılmaz” kalacak.

Gerilimi daha da tırmandıracak

“Balikatan 2026” tatbikatı, Çin ile gerilimi birçok açıdan tırmandırıyor. Tatbikatın bir kısmı, Filipinler’in ana adası Luzon’un kuzeyinde yer alan ve Tayvan’a 200 kilometreden daha az mesafede bulunan küçük Batanes Adaları’nda gerçekleştiriliyor. Şubat ayında, Filipinler'in Luzon adası ile Tayvan arasında yer alan Bashi Kanalı’nda Filipinler, ABD ve Japonya’ya ait askeri uçaklar ilk kez ortak devriye uçuşu gerçekleştirmişti. Buna ek olarak, “Balikatan” kapsamında ‘Tomahawk’ seyir füzelerini ateşleyebilen ABD'nin “Typhon” füze sistemi de kullanılacak. Luzon'un kuzeyinden veya Filipinler'den bu sistem, sadece Tayvan'daki hedefleri değil, Çin anakarasındaki hedefleri de vurabilir.

ABD, 2024 yılında bir tatbikat kapsamında Filipinler'e “Typhon” roketatarlarını getirmiş, ancak bunları geri çekmemişti. Ayrıca Luzon'daki tatbikat alanları, Çin-Filipinler arasında ihtilaf konusu olan Güney Çin Denizi'ndeki Scarborough Kayalığı'na nispeten yakındır. Çin, son zamanlarda bu bölgeye erişim kontrolünü sıkılaştırdı.

Orduya yetki ve para

Ayrıca, Japonya’nın ilk kez “Balikatan” tatbikatına daha büyük birliklerle katılması da önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ülke anayasasına göre, Japon silahlı kuvvetlerinin yetki alanı öz savunmayla sınırlı. Ancak pratikte Tokyo, bir zamanlar Berlin’in yaptığı gibi bu kuralı benzer şekilde yaratıcı bir şekilde aşmaya başladı. Hükümet ayrıca ülkenin askeri bütçesini yaklaşık 66,5 milyar ABD dolara çıkardı. Kısa süre önce silah ihracatı kurallarını büyük ölçüde gevşetti ve en güneydeki ana ada Kyushu'da, Çin'i vurabilecek bin kilometre menzilli füzeler konuşlandırmaya başladı.

Japonya, Tayvan'a yakın olan ülkenin güneybatısındaki en uzak adalarını da hızla askeri hale getiriyor. Ancak her şeyden önce, aşırı sağcı Başbakan Takaichi Sanae, Tayvan konusunda bir askeri çatışma çıkması halinde Japon silahlı kuvvetlerinin Pekin'e karşı müdahale edeceğini açıkladı.

Halk, militarizasyonuna karşı

Pazar günü Tokyo’da yaklaşık 36 bin kişi Japonya’nın hızla artan militarizasyonuna karşı protesto düzenledi. Pazartesi günü ise Manila’da bir grup, “Balikatan 2026”ya karşı gösteri yapmak üzere sokağa çıktı. Pekin'de ise Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun, Asya-Pasifik bölgesinin “barış ve sükûnete” ihtiyacı olduğunu, “bölünme ve çatışma” tohumları eken dış güçlerin müdahalesine ise ihtiyacı olmadığını vurguladı. LUZON