Çin'in en prestijli edebiyat ödüllerinden biri olan Lu Xun Ödülü'nü kazanan kurye şair: Wang Jibing

  • Çinli yemek kuryesi Wang Jibing, her hava koşulunda ve trafik baskısı altında geçen 7 yıllık mesaisini şiirlere döktü. Sosyal medyada büyük ilgi gören Jibing, kuryelerin yaşadığı zorlukları ve puan toplama mücadelesini şu dizelerle özetliyor: "Ve şefkati, zamana karşı verilen bir yarışın içinde teslim ediyor."
  • Wang Jibing, edebiyat ödülünü kazanmış olmasına rağmen hayatını değiştirmeyi düşünmüyor. Çalışmaya ve yazmaya devam etmek istiyor. Ona göre edebiyat, ödülün oluşturduğu o güzel şelalenin ardından akmayı sürdüren sakin bir nehir gibi, yoluna sessizce devam ediyor.

Eva Lamby-Schmitt* - Çeviri: Yeni Özgür Politika

Wang Jibing, elektrikli scooter'ıyla evlere yemek dağıtırken bir yandan da şiir yazıyordu. Şimdi ise bunun karşılığında Çin'in en saygın edebiyat ödüllerinden birine layık görüldü.

Cep telefonuyla konuşarak sokakta yürüyen Wang Jibing, normalde sık sık elektrikli scooter'ıyla geçtiği caddelerden birinde ilerliyor. Bu günlerde kurye üniformasını çıkarıp yerine yakalı mavi bir gömlek ve siyah kumaş pantolon giymiş.

56 yaşındaki Wang Jibing, Çin'in en önemli edebiyat ödüllerinden birini kazandığının açıklanmasının ardından peş peşe röportajlar veriyor. Programında Komünist Parti yetkilileriyle görüşmeler de var. Bir anda ilgi odağı haline gelen Wang, "Bu ödülü kazanmak harika bir şey ama önce sakin kalmalıyız," diyor. Ona göre bu ödül, kim olduklarını bir anda değiştirmeyecek.

40 yıldır düzyazı ve şiir yazıyor

Akşam geç saatlerde Wang Jibing bizi, Şanghay'a yaklaşık bir saat uzaklıktaki Kunshan kentindeki yüksek katlı bir sitede bulunan evine davet ediyor. Oturma odasındaki koltuğa otururken, köşedeki kitaplık edebiyata duyduğu ilgiyi hemen ele veriyor. Yaklaşık 40 yıldır düzyazı ve şiir yazıyor; ne zaman fırsat bulsa kaleme sarılıyor. Bunu da hayatı boyunca yaptığı sayısız işin arasında sürdürüyor.

Hayatındaki en ağır işin nehirden kum çıkarmak olduğunu anlatıyor. Çıplak elleriyle suyun içinden kum küremek zorunda kaldığını hatırlıyor. "Özellikle yaz aylarında, on saatten fazla suyun içinde ayakta çalışıyorduk."

Kuryeliğinin zorluklarını şiirlerine taşıdı

Yaklaşık yedi yıldır elektrikli scooter'ıyla yemek dağıtan Wang Jibing, teslimatlar arasındaki boşluklarda şiir yazdı. Yazdıkları Çin'deki sosyal medya kullanıcıları tarafından büyük ilgi gördü.

Wang Jibing'in şiirleri doğrudan sistemi eleştiren metinler değil. Bunun yerine, her türlü hava koşulunda zaman baskısıyla teslimat yapmak zorunda kalan, trafikte güvenli şekilde yol almaya çalışan, yeterince para kazanmak ve daha fazla sipariş alabilmek için iyi puanlar toplamaya uğraşan yemek kuryelerinin yaşadığı zorlukları edebi bir dille anlatıyor.

Şiirlerinden birinde şu dizeler yer alıyor: "Zamanı kemiren bir canavar, bir saatin altmış bir dakikasını çalıyor. Ve şefkati, zamana karşı verilen bir yarışın içinde teslim ediyor."

Prestijli edebiyat ödülü: Lu Xun

Wang Jibing, başlangıçta teslimatlar arasında aklına gelenleri küçük kağıtlara yazıyordu. Ancak kurye hayatının kalem ve kâğıt çıkaracak kadar bile zaman tanımadığını fark etti. "Bu çok zaman alıyor. Biz saniyelerle yaşıyoruz," diyor Wang. Bunun üzerine çözümü sesli notlarda buldu; yoldayken aklına gelen fikirleri telefonuna kaydetmeye başladı.

Yemek kuryesi olarak yaşadıklarını anlattığı ve kitap olarak yayımlanan Alçak Uçuş adlı şiir kitabı şimdi Lu Xun Ödülü'ne layık görüldü. Çin'in modern edebiyatının öncülerinden kabul edilen en önemli yazarlardan biri olan Lu Xun'un adını taşıyan bu ödül, ülkenin en yüksek edebiyat onurlarından biri sayılıyor.

Eşiyle birlikte bakkal işletiyor

Wang'a göre birçok kişi, ödülün sıradan bir insana verilmesini çok değerli buldu. "Bu sayede edebiyatın sınırları genişledi ve hayat daha çok katmanlı görünmeye başladı," diyor. Ancak eleştiriler de eksik olmadı. Bazıları, bir yemek kuryesine ya da internet üzerinden tanınan birine böyle bir ödül verilmesini sorguladı.

Wang Jibing yazıları sayesinde internette tanınan biri olsa da günlük yaşamında oldukça mütevazı. Mahallesinde onu herkes, yemek dağıtan ve eşiyle birlikte gıda ürünleri, içecekler ve birkaç kırtasiye malzemesi satan küçük bir bakkal işleten "Bay Wang" olarak tanıyor.

Sık sık bu dükkândan alışveriş yapan komşusu Liu Jia da edebiyat ödülünü yeni öğrenmiş: "Şiir yazdığını hiç bilmiyordum. Gerçekten haberim yoktu. Çok kanaatkâr biri gibi görünüyor. Eşinin dinlenmesine de fırsat veriyor, gerektiğinde dükkânda onun yerine çalışıyor."

Kurye olarak çalışmaya devam

Saat gece 23.00. Eşi hâlâ kasanın başında; gece vardiyasını o üstleniyor. Wang Jibing ise normalde röportaj vermek yerine günde dokuz saat yemek dağıtıyor. Hakkındaki yoğun ilgi sona erer ermez yeniden kurye üniformasını giyip işinin başına dönmek istiyor.

Edebiyat ödülünü kazanmış olmasına rağmen hayatını değiştirmeyi düşünmüyor. Çalışmaya ve yazmaya devam etmek istiyor. Ona göre edebiyat, ödülün oluşturduğu o güzel şelalenin ardından akmayı sürdüren sakin bir nehir gibi; yoluna sessizce devam ediyor.

* Eva Lamby-Schmitt, Alman kamu yayıncılığı ağı ARD'nin Şanghay merkezli Çin muhabiri bir gazetecisidir.

Kaynak: Tagesschau

Kaynak link: https://www.tagesschau.de/ausland/asien/china-lieferdiensfahrer-bekommt-literaturpreis-100.html