Çocukların yarısı tehlikede - Yeni Özgür Politika

Dünyada 1,8 milyar çocuğun hayatı kuraklık, 1,2 milyar çocuğun ise aşırı sıcaklık nedeniyle tehlike altında. Yüksek gelirli ülkelerdeki çocuklar da dâhil olmak üzere, neredeyse her çocuk şu anda en az bir tehlikeyle karşı karşıya.

İklim krizi derinleştikçe, dünya genelinde çocuklar sıcak dalgaları, fırtınalar, seller ve kuraklıklardan kaynaklanan tehditlerle giderek daha fazla karşı karşıya kalıyor. UNICEF raporuna göre, dünyadaki en az 1,1 milyar çocuk sağlıklarını, eğitimlerini ve hayatta kalmalarını tehdit eden en az üç adet birbiriyle örtüşen iklim tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor. 4milyondan fazla çocuk ise aynı anda altı farklı tehditle mücadele etmek zorunda bırakılıyor.

2026 Çocuklar İçin İklim Riski Raporu’nun (The Children’s Climate Risk Report 2026), en çarpıcı bulgularından biri, kuraklık, aşırı sıcaklık ve sıcak dalgalarından oluşan üçlünün 296 milyondan fazla çocuğu, ikinci en yaygın kombinasyon ise kuraklık, aşırı sıcaklık ve tropik fırtınaların 115 milyon çocuğu doğrudan etkilemesi.

Diğer önemli istatistikler şöyle:

*1,8 milyar çocuk tarımsal veya meteorolojik kuraklık tehdidi altında, bu da gıda güvenliği vebeslenmeyi doğrudan etkiliyor.

*1,5 milyar çocuk daha sık, uzun ve şiddetli sıcak dalgalarına maruz bırakılıyor.

*1,2 milyar çocuk aşırı sıcak koşullarda yaşıyor.

*370 milyon çocuk nehir ve kıyı taşkınlarına maruz bırakılıyor.

*662 milyon çocuk tropik fırtınalara maruz bırakılıyor.

*206 milyon çocuk yangınlar, 123 milyon çocuk ise kum-toz fırtınalarına maruz bırakılıyor.

*Hava kirliliği neredeyse tüm çocukları (2,3 milyar) etkilerken, 1 milyar çocuk ise iklim duyarlı sıtma riskiyle karşı karşıya.

En yüksek riskli bölgeler

En ağır yükü taşıyan ülkeler arasında Çad, Mali, Nijer ve Sudan gibi Sahel kuşağında yer alan ülkeler öne çıkıyor. Sahel kuşağında 4 milyon çocuk sıcak dalgaları, aşırı sıcak ve kum-toz fırtınalarının birleşik etkisi altında. Asya'da ise Bangladeş, Myanmar ve Pakistan gibi ülkelerde çocuklar hem daha fazla sayıda hem de daha yoğun tehditlere maruz bırakılıyor.

Yüksek gelirli ülkeler de etkiden muaf değil. İtalya’da 6 milyondan fazla çocuk uzun süreli sıcak dalgaları ve kuraklıkla mücadele ediyor. Rapora göre, karaya kapalı ve kırılgan devletlerde (Orta Afrika Cumhuriyeti, Çad) hem iklim tehditleri hem de temel hizmet eksikliği üst üste biniyor. Gelişmekte Olan Küçük Ada Devletleri’nde (SIDS) ise tropik fırtınalar tüm bölgeyi aynı anda vurabiliyor.

UNICEF Genel Direktörü Catherine Russell, çocukların hayatlarının, sıcak dalgaları, orman yangınları, kuraklıklar ve sellerin etkisiyle altüst olmaya devam ettiğine işaret etti.

Rapor, hükümetlere şu somut adımları atması çağrısı yapıyor:

*Sera gazı emisyonlarını azaltmak ve Paris Anlaşması taahhütlerini yerine getirmek.

*Ulusal uyum planlarında çocukları ve kritik hizmetleri (sağlık, eğitim, WASH) önceliklendirmek.

*Çocuk ve gençlerin iklim kararlarına katılımını güçlendirmek, iklim eğitimine yatırım yapmak.

Timsahlarla dolu nehri geçiyorlar

Öte yandan, BM tarafından yayınlanan çarpıcı görüntülerde, şiddetli yağışlar sırasında hayati öneme sahip bir yaya köprüsünün yıkılması ve yenisinin yapılmaması üzerine, Papua Yeni Gine’deki çocukların okula gitmek için timsahlarla dolu bir nehri yüzerek geçtikleri görülüyor.

15 yaşındaki Lorna, okula gitmek için Papua Yeni Gine’nin Rigo bölgesindeki Launkalana’daKemp Welch Nehri’ni yüzerek geçmek zorunda kalanlardan biri. Bölgeyi ziyaret eden UNICEF görevlilerine göre, toplulukta birkaç küçük tekne bulunuyor ancak en küçük çocuklara öncelik veriliyor.

“Regl dönemlerimizde, büyüklerimiz nehre geçip derslerimize katılmamıza izin vermiyorlar çünkü bunun timsahları çekeceğini düşünüyorlar. Hayalim öğretmen ya da pilot olmak. Her gün güvenle okula gidebilmek için yeni bir köprü istiyoruz” dedi Lorna.

Alt yapı yok oluyor

UNICEF’e göre, topluluk 2012 yılında yıkılan köprüyü yenilemek için gerekli fonları toplayamadı ve iklim krizinin daha da şiddetlendirdiği artan zorluklarla karşı karşıya kaldı.Lorna’nın okul müdürü Charlie Vali David The Guardian’a köprünün yıkılmasının topluluk üzerinde çok büyük bir yük oluşturduğunu belirtti.