- Deprem sigortası karşılamıyor
- İstanbul'da 90 bin yapı yıkılır
- AFAD'ın parasını da almışlar
Deprem sigortası karşılamıyor
CHP Uşak Milletvekili Özkan Yalım, “Özel konut sigortası yoksa maalesef sigortalı bir kişi 1 milyon liraya aldığı evi için ancak 300 bin lira tazminat alacaktır” dedi.
Yalım, doğal afet sigortası primleri nedeniyle 100 metrekarelik bir ev için DASK ödemişinin en fazla 300 bin TL olduğuna dikkat çekerek, özel sigortaların DASK yoksa ödeme yapmadığını kaydetti. Yalım, şu bilgileri verdi: "DASK, 25 Kasım'da konut metrekare maliyetini 3 bin 13 lira olarak belirledi. DASK’taki ödenecek bedelin poliçede yazan teminat bedeli olduğunu ayrıca hatırlatıyoruz. Bir kişi evini 50 metrekare gösterdi, 3 bin ile çarptı 150 bin lira poliçede teminat varsa ya da 300 bin lira yazan teminat varsa DASK’ın ödeyeceği teminat almış olduğunuz poliçedeki teminat ile sınırlıdır. Aşan kısım için ayrıca sigortalı, özel konut poliçesi alması gerekiyor. Özel konut sigortası yoksa maalesef sigortalı bir kişi 1 milyon liraya aldığı evi için ancak 300 bin lira tazminat alacaktır. İzmir depreminde bu konuda birçok mağduriyet oluştu. Uygulanan DASK sistemi mağduriyetleri tam anlamıyla ortadan kaldırmamaktadır. Birçok insan ise yaşadıkları maddi sıkıntı nedeni ile maalesef zorunlu olmadıkça DASK yaptıramamaktadır."
*****
İstanbul'da 90 bin yapı yıkılır
İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, İstanbul'da yaptıkları çalışmalarda 90 bin binanın yıkılma tehdidiyle karşı karşıya olduğunu tespit ettiklerini söyledi.
İmamoğlu, İBB Afet Koordinasyon Merkezi'nden (AKOM) gündeme yönelik açıklamalarda bulundu. İmamoğlu, şunları söyledi: "Biz kendimize bina yapmadık, ev yapmadık, iş yeri yapmadık, tabut yaptık. Yaptığımız çalışmada şu an itibarıyla ağır ya da çok hasarlı, yani yıkılma tehdidiyle karşı karşıya olan 90 bin yapı olduğunu düşünüyoruz. İş yeri olan da var konut olan da var. Çok hızlı hareket etmemiz gerektiğinin farkındayız. İBB ya da hükümet 1999'dan sonra birçok şey yapmış İstanbul'da ama hepsini topladığımızda 80 sene daha çalışmamız gerekiyor ki yapı stoğunu güçlü hale getirelim. Böyle olmaz.
Asrın ihmalleri
Haiti'de deprem oluyor, 200 bin kişi ölüyor; 7,8 büyüklüğünde bir depremde ama 8 ve üzeri depremlerle boğuşan Şili'de 8,8 şiddetinde deprem oldu 2010'da ve 3 dakika 30 saniye sürdüğü halde ölümlerin büyük çoğunluğu tsunamiden, betondan değil. Asrın felaketi diye bir tarif yapar, süreci başka bir yere koyarsak buradan bir çözüm çıkmaz. Asrın felaketini değil, asrın ihmallerini yapmış mıyız onu konuşmalıyız."
*****
AFAD'ın parasını da almışlar
AFAD’ın 2020 ve 2021’de harcamaların önemli bir kısmını sermaye transferi için yaptığı anlaşıldı. İstanbul Milletvekili Özgür Karabat, "Çadır, kesici alet, ısıtıcı… Bunların hiçbirisi için AFAD’ın herhangi bir hazırlığı yok. Herhangi bir konuda hiçbir hazırlığın olmadığını ve harcamaların doğru yere gitmediğini bugün bir kez daha gördük" dedi.
Sayıştay’ın yaptığı denetimlerden sonra hazırladığı rapora göre; AFAD, 2020 ve 2021'de 16,8 milyar TL harcadı. 2020’de 5 milyar 700 milyon TL harcayan kurum, bunun 3 milyar 15 milyon TL’sini sermaye transferi için ayırdı. 2021’de ise toplam 10,8 milyar TL harcadı. Bu harcamanın 7,7 milyar TL’si, sermaye transferi için oldu. İki yılda toplam 10,7 milyar TL sermaye transferi yapıldı. CHP İstanbul Milletvekili Özgür Karabat şunları söyledi: “Sermaye transferini hangi kuruma yaptınız diye sorduğumda ‘Biz bunu TOKİ’ye gönderdik. TOKİ konut yapsın diye’ dediler ve 60 bin tane konut, işyeri ve ahırın yapılacağını söylediler fakat ben o yıllarda TOKİ’nin yaptığı konut sayılarına baktığımda sayıların örtüşmediğini gördüm. Hatta 10,7 milyar TL’nin TOKİ’nin yaklaşık bir yıllık bütçesine denk geldiğini gördüm, yani AFAD bir yılda TOKİ’nin bütçesi kadar rakam aktarmış. Bu, tartışmalı bir konu.
Örtülü ödenek kısmı belirsiz
İkinci bir konu çok gündeme gelmeyen ama AFAD’ın harcaması olan örtülü ödenek kısmı var. Önceden açıklanıyordu ama bu rakamlar son 5 yıldır açıklanmıyor. Bu rakamların kime ödendiğini geçtik, ne kadar olduğu bile Sayıştay raporlarında açıklanmıyor. Dolayısıyla hem sermaye transferi hem de örtülü ödenek rakamları AFAD’ın lojistik olarak burada ne kadar eksik kaldığını gösteriyor.”
Çadır ve ısıtıcı hazırlığı bile yok
Depremlerde AFAD’ın kötü bir sınav verdiğine dikkat çeken Karabat, şöyle devam etti: “Çadır, kesici alet, ısıtıcı… Bunların hiçbirisi için AFAD’ın herhangi bir hazırlığı yok. Sermaye transferi yapmak zaten mantıklı değil. AFAD bütün görevi sivil topluma bırakmış ama koordinasyon konusunda da herhangi bir adım atmamış. AFAD’ın birinci görevi ev yapmak değil. TOKİ bu amaçla kurulan bir kuruluş. AFAD’ın öncelikli görevi depreme hazırlıklı hale gelmek. Herhangi bir konuda hiçbir hazırlığın olmadığını ve harcamaların doğru yere gitmediğini bugün bir kez daha gördük. Dolayısıyla AFAD’ın depreme yönelik en temel bütçeyi kullanması gerekirken bu bütçeyi kullanmadığını ve başka devlet kurumlarına aktardığını görüyoruz. Oralarda bu paraların nasıl kullanıldığını ve nereye aktarıldığını bilmiyoruz.”
